Çocuklarda baş dönmesi

Genel Bakış

Çocuklarda baş dönmesi, çocuğun kendini sallanıyor, dönüyor veya dengede zorlanıyor gibi hissetmesidir. Genellikle ciddi bir sorun değildir ama bazen altta yatan bir hastalığın belirtisi olabilir.

Evet, çocuklarda baş dönmesi sık görülen bir durumdur. Özellikle 5-15 yaş arası çocuklarda daha yaygındır.

Her yaştaki çocuğu etkileyebilir, ancak en sık okul çağındaki çocuklarda görülür. Kız ve erkek çocuklarında eşit sıklıkta olabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Denge kaybı veya sallanma hissi
• Göz kararması veya baygınlık hissi
• Mide bulantısı veya kusma

Çocuklarda belirtiler

• Çocuk başını tutarak 'odam dönüyor' diyebilir.
• Yürürken sendeler veya bir yere tutunma ihtiyacı duyar.
• Bazen baş ağrısı, kulak çınlaması veya işitme azalması eşlik edebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• İç kulak enfeksiyonları (labirentit adı verilen iltihaplanma)
• Dehidrasyon (vücudun susuz kalması)
• Düşük kan şekeri (hipoglisemi)
• Migren baş ağrısı
• Anemi (kansızlık)
• Panik atak veya kaygı bozukluğu
• Bazı ilaçların yan etkileri

Risk faktörleri

• Sık kulak enfeksiyonu geçirmek
• Yeterli sıvı tüketmemek
• Uzun süre aç kalmak veya düzensiz beslenmek
• Aşırı yorgunluk ve stres

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Baş dönmesi çok şiddetliyse ve çocuk yürüyemiyorsa
• Bilinç bulanıklığı varsa veya çocuk sürekli uyumak istiyorsa
• Yukarıda acil durum belirtilerinden herhangi biri varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Baş dönmesi sık sık tekrarlıyorsa
• Çocuğun okul başarısını veya günlük aktivitelerini etkiliyorsa
• Kilo kaybı, iştahsızlık veya sürekli yorgunluk gibi başka belirtiler varsa

Tanı

Doktor, çocuğun ve ailenin öyküsünü dikkatle dinler, fizik muayene yapar ve gerekirse bazı testler isteyerek altta yatan nedeni bulmaya çalışır.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (şeker, kan sayımı, enfeksiyon belirteçleri)
• İşitme testi (odyometri)
• Denge testleri (örneğin elektronistagmografi)
• EEG (beyin dalgalarını ölçen test)
• Görüntüleme yöntemleri (nadiren MR veya BT)

Randevunuzda neler beklenir

Doktor, çocuğun göz hareketlerini ve dengesini kontrol eder. Kulaklar enfeksiyon açısından incelenir. Testler genellikle acısızdır ve çocuğun işbirliği yapması yeterlidir.

Tedavi

Baş dönmesinin tedavisi, altta yatan sebebe göre değişir. Çoğu durumda evde uygulanabilecek basit önlemlerle iyileşme sağlanır.

Evde kişisel bakım

• Çocuğu sakin, loş bir odada dinlendirin.
• Bol su veya sıvı gıdalar verin (örneğin ayran, çorba).
• Ani baş hareketlerinden kaçının, yavaşça kalkmasını sağlayın.
• Aç kalmaması için düzenli aralıklarla hafif yiyecekler verin.

Tıbbi tedaviler

Doktor, nedene bağlı olarak ilaç tedavisi önerebilir. Örneğin iç kulak enfeksiyonu varsa antibiyotik, migren için migren ilaçları veya denge bozukluğuna yönelik ilaçlar kullanılabilir. İlaçların isimleri ve dozları mutlaka doktor tarafından belirlenmeli, asla bilinçsizce kullanılmamalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadir durumlarda, iç kulaktaki yapısal bir sorun (örneğin kolesteatom) cerrahi müdahale gerektirebilir. Bu karar uzman doktor tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Çocuğunuz baş dönmesi yaşadığında sakin kalın ve ona güven verin. Baş dönmesi genellikle kısa sürelidir ve çocuk kendini toparlar. Ataklar sırasında onu yatırın veya oturtun, etrafta çarpabileceği eşyaları kaldırın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku, yeterli sıvı alımı ve sağlıklı beslenme baş dönmesini azaltabilir.
• Stresten uzak durmaya çalışın, çocuğa rahatlatıcı aktiviteler önerin.
• Okulda öğretmeniyle durumu paylaşarak gerekli önlemleri aldırın.

Diyet ve egzersiz

Bol su içmek çok önemlidir. Kafeinli içeceklerden (kola, kahve) kaçının. Hafif egzersizler, örneğin yürüyüş veya basit denge oyunları, çocuğun denge duygusunu güçlendirebilir. Ancak atak sırasında dinlenmek en iyisidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sık tekrarlayan baş dönmesi çocukta kaygı, okula gitmek istememe veya sosyal çekilmelere neden olabilir. Duygusal destek sağlamak, onu dinlemek ve endişelerini anlamak önemlidir.

Önleme

Bazı baş dönmesi nedenleri önlenebilir. Örneğin çocuğunuzun yeterli su içmesini sağlayarak, düzenli ve sağlıklı öğünler atlamasını engelleyerek, kulak enfeksiyonlarına karşı koruyarak riski azaltabilirsiniz.

Aşılar

Kulak enfeksiyonlarına karşı aşılar (örneğin pnömokok aşısı) baş dönmesine yol açan bazı enfeksiyonları önlemeye yardımcı olabilir. Aşı takvimi için çocuk doktorunuza danışın.

Tarama programları

Düzenli çocuk sağlığı kontrolleri, anemi veya işitme sorunları gibi altta yatan durumların erken tespit edilmesini sağlar.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Altta yatan bir hastalık tedavi edilmezse baş dönmesi sürekli hale gelebilir.
• Düşmeler ve yaralanmalar (kırık, çürük) daha sık yaşanabilir.
• Nadiren işitme kaybı, denge bozukluğu gibi kalıcı sorunlar gelişebilir.

Uzun vadeli görünüm

Çocukluk çağı baş dönmelerinin büyük çoğunluğu kendiliğinden veya basit önlemlerle düzelir. Uygun tedavi ile tam iyileşme mümkündür ve çocuğun gelecekteki sağlığı genellikle olumludur. Düzenli doktor takibi ile riskler en aza indirilebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.