Çocuklarda Ağız Kuruluğu

Genel Bakış

Ağız kuruluğu, çocuğun ağzında yeterince tükürük üretilmemesi durumudur. Tükürük, ağzı nemli tutar, yemek yemeye ve konuşmaya yardımcı olur ve dişleri çürümekten korur. Ağız kuruluğu olan bir çocuk ağzında yapışkanlık, kuruluk veya rahatsızlık hissedebilir.

Ağız kuruluğu çocuklarda yetişkinler kadar yaygın değildir, ancak bazı hastalıklar, ilaçlar veya diğer nedenlerle çocuklarda da görülebilir.

Ağız kuruluğu, her yaştan çocuğu etkileyebilir. Özellikle bağışıklık sistemi zayıf olan, kronik hastalığı olan veya belirli ilaçları kullanan çocuklarda daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ağızda yapışkan veya kuru his
• Sık sık su içme isteği
• Dudaklarda çatlama
• Yutma güçlüğü
• Ağız kokusu
• Tat alma duyusunda değişiklik

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde huzursuzluk, emmek istememe, kilo alamama
• Daha büyük çocuklarda konuşurken zorlanma, yemekleri çiğneme ve yutma güçlüğü
• Diş çürüklerinde artış (tükürük olmadığı için diş minesini koruyamaz)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Ağız kuruluğu özellikle yaşlı erişkinlerde daha sıktır, ancak bu yazı çocuklarla ilgilidir. Yine de eğer bakım veren bir yaşlı iseniz, ağız kuruluğu belirtileri arasında konuşma zorluğu, protez takma sorunları, boğaz ağrısı ve ağız yaraları sayılabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Bazı ilaçlar (alerji ilaçları, soğuk algınlığı ilaçları, sakinleştiriciler gibi)
• Kemoterapi veya radyoterapi gibi kanser tedavileri (çocuklarda nadir)
• Sjögren sendromu gibi otoimmün hastalıklar (kendi bağışıklık sisteminin tükürük bezlerine saldırması)
• Ağızdan nefes alma (burun tıkanıklığı veya alışkanlığa bağlı)
• Dehidrasyon (yeterli sıvı almama)
• Diyabet (şeker hastalığı) gibi kronik durumlar

Risk faktörleri

• Alerji veya astım ilaçları kullanmak
• Kronik hastalık (örneğin diyabet, böbrek hastalığı)
• Baş ve boyun bölgesine radyoterapi almak
• Ağız solunumu yapmak (örneğin uykuda horlama, burun tıkanıklığı)
• Yetersiz sıvı tüketimi

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Çocuğunuz yutma güçlüğü nedeniyle hiçbir sıvı alamıyorsa veya beslenemiyorsa
• Ağız kuruluğuyla birlikte ciddi diş ağrısı, ağız yaraları veya ateş varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Çocuğunuzda sürekli ağız kuruluğu varsa ve günlük yaşamını etkiliyorsa
• Diş çürüklerinde artış fark ederseniz
• Çocuğunuz ağız kuruluğuna yol açabilecek bir ilaç kullanıyorsa

Tanı

Doktor, önce çocuğunuzun tıbbi öyküsünü dinleyecek, ağız içini muayene edecek ve belirtileri soracaktır. Ayrıca çocuğunuzun kullandığı ilaçları ve genel sağlık durumunu değerlendirecektir.

Yapılabilecek testler

• Tükürük akış hızı testi (ağıza biriken tükürük miktarını ölçer)
• Kan testleri (diyabet, otoimmün hastalıklar gibi nedenleri araştırmak için)
• Görüntüleme (tükürük bezlerinin yapısını değerlendirmek için nadiren ultrason gibi görüntüleme yapılabilir)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz, ağız kuruluğunun nedenini bulmak için çocuğunuzun yaşına ve belirtilerine uygun testler yapacaktır. Testler genellikle ağrısızdır. Sonuçlar çıktıktan sonra doktor, nedenini açıklayacak ve gerekli tedavi veya önerilerde bulunacaktır.

Tedavi

Ağız kuruluğunun tedavisi, altta yatan nedene bağlıdır. Çoğu durumda basit önlemlerle belirtiler hafifletilebilir. Bazı durumlarda ilaç tedavisi veya diş koruyucu bakım gerekebilir. Tedavi, çocuğun rahatlamasını ve ağız sağlığının korunmasını amaçlar.

Evde kişisel bakım

• Çocuğunuza gün boyunca sık sık su içirmesi için hatırlatın.
• Şekersiz sakız çiğnemek veya şekersiz sert şeker emmek tükürük üretimini artırabilir (çocuğun yaşına uygun olmalı).
• Yatmadan önce ve gerektiğinde dudaklarına nemlendirici balsam sürün.
• Ağız içini nemli tutmak için eczaneden tükürük yerine geçen ürünler veya ağız spreyleri alabilirsiniz; bu konuda eczacınıza danışın.
• Çocuğunuzun ağız solunumu yapmasını önlemek için burun tıkanıklığını tedavi ettirin (örneğin tuzlu su spreyi).
• Dişlerini florürlü diş macunu ile düzenli fırçalamasını sağlayın.

Tıbbi tedaviler

Doktor, altta yatan nedene bağlı olarak bazı tedaviler önerebilir. Örneğin, eğer ilaçlar kuruluğa neden oluyorsa, ilaç değişikliği yapılabilir. Sjögren sendromu gibi otoimmün hastalıklarda bağışıklık sistemini düzenleyen ilaçlar kullanılabilir. Tükürük üretimini artırmak için reçeteli ağız damlaları veya pastiller verilebilir. Diş çürümesini önlemek için florür tedavisi uygulanabilir. Bu tedaviler yalnızca doktor kontrolünde uygulanmalıdır. Hiçbir ilaç adı veya doz önerisi verilmemektedir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ameliyat, ağız kuruluğu için çok ender bir tedavi yöntemidir. Yalnızca tükürük bezlerinde tıkanıklık veya tümör gibi yapısal bir sorun varsa düşünülür. Çocuklarda bu durum oldukça nadirdir.

Bu durumla yaşamak

Ağız kuruluğu olan bir çocukla yaşamak, biraz daha özen gerektirir. Gün boyu su şişesi taşımak, yemeklerde sıvı soslar veya yoğurt gibi nemli yiyecekler tercih etmek işe yarayabilir. Çocuğunuzun diş hekimi kontrollerini düzenli yaptırmak da önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Çocuğunuzu bol su içmeye teşvik edin.
• Kafeinli içeceklerden (kola, kahve gibi) ve çok şekerli içeceklerden kaçının, çünkü bunlar ağız kuruluğunu artırabilir.
• Sigara dumanından uzak durun; pasif içicilik de ağız kuruluğuna neden olabilir.
• Evde nemlendirici (havalandırma) cihazı kullanmak, özellikle geceleri ağız kuruluğunu hafifletebilir.

Diyet ve egzersiz

Yumuşak, sulu yiyecekler (çorba, meyve püresi, yoğurt) tercih edin. Kuru, tuzlu veya baharatlı yiyeceklerden kaçının. Çocuğunuz yemek yerken yanında mutlaka su bulundurun. Egzersiz sırasında da sık sık su içmesini hatırlatın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Ağız kuruluğu, çocuğun yemek yeme ve konuşmasını zorlaştırabileceği için okulda veya sosyal ortamlarda utanmasına yol açabilir. Bu durum kaygı veya özgüven sorunlarına neden olabilir. Onu destekleyin, duygularını paylaşmasına izin verin. Gerekirse bir çocuk psikoloğundan yardım almayı düşünün.

Önleme

Ağız kuruluğunun her nedeni önlenemez (örneğin genetik hastalıklar). Ancak birçok durumda basit önlemlerle risk azaltılabilir: yeterli sıvı alımını sağlamak, ağız solunumunu önlemek, diş bakımına özen göstermek. Eğer çocuğunuz bir ilaç kullanıyorsa, doktora danışmadan ilacı kesmeyin; olası yan etkiler hakkında bilgi alabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Diş çürüklerinde hızlı artış
• Ağızda mantar enfeksiyonu (pamukçuk)
• Konuşma ve yutma güçlüğü nedeniyle beslenme bozukluğu
• Diş eti hastalıkları
• Ağız kokusu

Uzun vadeli görünüm

Ağız kuruluğunun altında yatan neden bulunduğunda ve tedavi edildiğinde, belirtiler genellikle düzelir. Çocuğunuz düzenli bakım ve basit önlemlerle rahat bir şekilde günlük yaşamına devam edebilir. Diş sağlığını korumak için diş hekimi kontrollerini ihmal etmeyin. Unutmayın, ağız kuruluğu yönetilebilir bir durumdur.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.