Çocuklarda Ateş

Genel Bakış

Ateş, vücut sıcaklığının normalin üzerine çıkmasıdır. Çocuklarda sık görülen bir durumdur ve genellikle vücudun bir enfeksiyonla savaştığını gösterir. Ateş, bir hastalık değil, vücudun doğal bir yanıtıdır.

Evet, ateş çocukluk döneminde oldukça yaygındır. Özellikle 0-5 yaş arası çocuklar sık sık ateşlenebilir.

Ateş, her yaştan çocuğu etkileyebilir ancak 3 aydan küçük bebeklerde daha dikkatli olunmalıdır. Bağışıklık sistemi zayıf olan çocuklar da daha hassastır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Vücut sıcaklığının 38°C ve üzerine çıkması (koltuk altı ölçümünde)
• Üşüme ve titreme
• Terleme
• Halsizlik ve yorgunluk
• İştahsızlık
• Huysuzluk veya sakinleşme

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde huzursuzluk, aşırı ağlama veya uykuya eğilim
• Oyun oynamak istememe
• Yüksek ateşe bağlı havale (ateş nöbeti) geçirme riski (genellikle 6 ay-5 yaş arası)
• Nefes alıp vermede hızlanma

Nedenler

Ana nedenler

• Virüsler (soğuk algınlığı, grip, boğaz enfeksiyonları gibi) – en sık neden
• Bakteriyel enfeksiyonlar (idrar yolu enfeksiyonu, zatürre, orta kulak iltihabı gibi)
• Aşılama sonrası hafif ateş
• Sıcak hava veya aşırı giydirme
• Diş çıkarma (hafif ateş yapabilir, ancak 38,5°C üzeri genellikle başka bir nedendir)

Risk faktörleri

• Kreş veya okula gitmek (enfeksiyon bulaşma riski)
• Bağışıklık sisteminin zayıf olması
• Kronik hastalık varlığı
• Son 1 ay içinde aşı olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• 3 aydan küçük bebeklerde ateş durumunda hemen doktora başvurulmalıdır.
• Ateşle birlikte nefes alma güçlüğü, döküntü, bilinç değişikliği varsa acil yardım çağırın (112).
• Ateşli havale geçiren çocuk için acil tıbbi yardım gerekir.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• 3 ay-2 yaş arası çocukta ateş 39°C üzerinde ise doktora danışın.
• Ateş 48-72 saatten uzun sürüyorsa doktor randevusu alın.
• Ateşe şiddetli öksürük, ishal veya kulak ağrısı eşlik ediyorsa.
• Ateş tekrarlıyorsa ve çocuğun genel durumu iyi değilse.

Tanı

Doktor, çocuğun ateşini ölçer, genel muayene yapar ve size ateşin ne zaman başladığını, diğer belirtileri sorar.

Yapılabilecek testler

• Kan testi (enfeksiyon belirteçleri için)
• İdrar tahlili (idrar yolu enfeksiyonu şüphesinde)
• Boğaz kültürü (bakteriyel boğaz enfeksiyonu için)
• Akciğer filmi (zatürre şüphesinde)

Randevunuzda neler beklenir

Doktor öncelikle ateşin altında yatan nedeni bulmaya çalışır. Gerekirse basit testler ister. Çoğu zaman ek test gerekmeyebilir. Ailenin rahatlatılması ve doğru bakım önerileri verilir.

Tedavi

Çocuklarda ateşin tedavisi, altında yatan nedene yöneliktir. Ateşin kendisini düşürmek genellikle gerekli değildir, ancak çocuk rahatsızsa bazı önlemler alınabilir.

Evde kişisel bakım

• Bol sıvı tüketimi sağlayın (su, çorba, ayran gibi).
• Hafif giydirin, üst üste kat kat giysiden kaçının.
• Oda sıcaklığını 20-22°C arasında tutun, ne çok sıcak ne çok soğuk.
• Ilık bir bezle silmek (soğuk su değil) rahatlatabilir.
• Dinlenmesini sağlayın, ancak tam yatak istirahati şart değil.

Tıbbi tedaviler

Doktor gerekli görürse ateş düşürücü ilaç önerebilir. İlaçları mutlaka doktorun belirttiği dozda ve sıklıkta kullanın. Hiçbir zaman çocuklara yetişkin ilacı vermeyin. Ateşe neden olan enfeksiyon bakteriyelse antibiyotik tedavisi verilebilir. Doktora danışmadan antibiyotik kullanmayın.

Bu durumla yaşamak

Ateşli dönemde çocuğunuzu gözlemleyin, ateş ölçümlerini yapın. Bol sıvı ve hafif beslenme sağlayın. Ateş düştükten sonra çocuk genellikle normale döner. Eğer ateş 3 günden uzun sürerse doktorunuza danışın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Elleri sık sık yıkayarak enfeksiyonları önleyin.
• Çocuğunuzun aşılarını tam ve zamanında yaptırın.
• Kalabalık ortamlardan uzak tutun (özellikle salgın dönemlerinde).
• Sigara içilen ortamlardan kaçının.

Diyet ve egzersiz

Ateşli dönemde çocuğun iştahı azalabilir. Zorlamayın, ancak sık sık az miktarlarda sıvı ve hafif yiyecekler (muhallebi, yoğurt, çorba) verin. Ateş düştükten sonra çocuk kendini iyi hissediyorsa normal aktivitelerine dönebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Ateşli çocuk huzursuz ve huysuz olabilir. Anne-baba olarak sakin kalmanız önemlidir. Çocuğunuzu rahatlatın, sevginizi gösterin. Aşırı endişe çocuğa yansıyabilir. Gerekirse bir sağlık çalışanından destek alın.

Önleme

Ateşin tamamen önlenmesi mümkün değildir çünkü enfeksiyonlar kaçınılmazdır. Ancak alınacak önlemlerle ateşe neden olan bazı hastalıkların riski azaltılabilir.

Aşılar

Aşılar, ateşe yol açan birçok ciddi hastalığı (zatürre, menenjit, boğmaca gibi) önler. Çocuğunuzun aşı takvimine uygun şekilde aşılarını yaptırın. Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği aşıları tamamlayın.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Altta yatan bakteriyel enfeksiyonun ilerlemesi (örneğin zatürre, menenjit)
• Ateşli havale (genellikle kalıcı hasar bırakmaz, ancak tıbbi değerlendirme gerekir)
• Ateşe bağlı sıvı kaybı (dehidratasyon)
• Nadir durumlarda aşırı yüksek ateş (41°C üzeri) vücut organlarına zarar verebilir.

Uzun vadeli görünüm

Çocuklarda ateş çoğu zaman kendiliğinden geçen, masum bir durumdur. Altta yatan neden tedavi edildiğinde çocuk tamamen iyileşir. Ateşli havale geçiren çocukların çoğu ileride herhangi bir sağlık sorunu yaşamaz. Düzenli doktor kontrolleri ve aşılar sayesinde ciddi komplikasyonlar önlenebilir. Endişeleriniz varsa mutlaka sağlık uzmanınıza danışın.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.