Yatınca Kötüleşen Grip

Genel Bakış

Grip, influenza virüslerinin neden olduğu; ateş, öksürük, boğaz ağrısı ve kas ağrılarıyla seyreden bulaşıcı bir solunum yolu hastalığıdır. Bazı kişilerde grip belirtileri özellikle yatınca veya uzanınca artar. Bu genellikle burun akıntısının boğaza doğru kayması (postnazal akıntı) veya sinüslerdeki basıncın değişmesi nedeniyle ortaya çıkar. Çoğu zaman zararsızdır; ancak bazı durumlarda akciğer veya kalp problemlerinin işareti olabilir.

Evet, gayet yaygındır. Grip olan birçok kişi özellikle geceleri ve yatınca belirtilerinin arttığını fark eder.

Grip her yaşta görülebilir. Ancak çocuklar, yaşlılar, hamileler, kronik hastalığı (astım, kalp hastalığı gibi) olanlar ve bağışıklığı zayıf kişiler daha ağır etkilenebilir. Yatınca kötüleşen belirtiler de bu gruplarda daha ciddi sorunlara işaret edebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yatınca artan öksürük
• Burun tıkanıklığı ve burun akıntısı
• Boğaz ağrısı ve tahrişi
• Baş ağrısı ve sinüs basıncı
• Halsizlik ve kas ağrıları
• Yatarken hapşırma veya öksürme nöbetleri

Çocuklarda belirtiler

• Gece artan öksürük ve huzursuzluk
• Ateş
• İştahsızlık
• Nefes alırken burun kanadı solunumu (zor nefes alma)
• Yatmak istememe, ağlama

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yatınca nefes darlığı hissi
• Göğüste sıkışma veya ağrı
• Kafa karışıklığı veya sersemlik
• Ateş ve halsizlik
• Yataktan kalkınca baş dönmesi

Nedenler

Ana nedenler

• Burun salgısının boğaza doğru akması (postnazal akıntı)
• Yatınca hava yollarında tıkanıklığın artması
• Sinüslerdeki basıncın değişmesi
• Akciğerdeki iltihabın öksürüğü tetiklemesi

Risk faktörleri

• Astım, KOAH gibi kronik akciğer hastalıkları
• Kalp hastalığı
• Sigara kullanmak
• Hamilelik
• Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar veya ilaçlar
• 65 yaş üstü olmak veya 5 yaş altı çocuklar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığı, hızlı nefes alma veya göğüs ağrısı varsa
• Kafa karışıklığı veya bayılma hissi varsa
• Balgamda kan varsa
• Ateş 3 günden uzun sürerse veya çok yükselirse
• Kronik hastalığınız kötüleşirse

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Belirtiler 10 günden uzun sürerse
• Öksürük uyku düzeninizi bozacak kadar şiddetliyse
• Grip aşısı olmak için doktorunuza danışmak isterseniz

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi ve ne zaman arttığını sorar, ardından burun ve boğazdan örnek alarak grip virüsü olup olmadığını hızlı bir test ile değerlendirebilir. Yatınca kötüleşen durumun nedenini anlamak için akciğerlerinizi dinler.

Yapılabilecek testler

• Hızlı grip testi (burun/boğaz sürüntüsü)
• Akciğer filmi (pnömoni şüphesinde)
• Nabız oksimetresi (kan oksijen düzeyi ölçümü)
• Gerekirse kan testleri

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz ateşinizi ölçecek, nefes alışverişinizi dinleyecek ve birkaç soru soracaktır. Çoğu zaman ek tetkik yapılmadan tanı konur. Size evde nasıl ilerlemeniz gerektiği ve hangi belirtilerde tekrar başvurmanız gerektiği anlatılır.

Tedavi

Grip tedavisi belirtilere yöneliktir. Vücudun kendi bağışıklık sistemi virüsle savaşır. Yatınca kötüleşen belirtiler için altta yatan nedene göre önlemler alınabilir. Doktorunuz gerekirse belirtileri hafifletecek ilaçları önerebilir.

Evde kişisel bakım

• Bol su, bitki çayı veya çorba gibi sıvılar için.
• İyice dinlenin ve işe ya da okula gitmeyin.
• Yatarken başınızı birkaç yastıkla yukarıda tutun.
• Odanın havasını nemlendirmek için buhar veya nemlendirici kullanın.
• Ellerinizi sık sık yıkayın, öksürürken ağzınızı kapatın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz; ateş ve ağrı için genel ağrı kesici önerilerde bulunabilir, öksürük şurubu önerebilir. Grip virüsüne karşı etkili olan ve reçete ile verilen bazı ilaçlar, belirtiler başladıktan sonra ilk 48 saat içinde kullanılırsa daha etkilidir. Zatürre gibi komplikasyon gelişirse hastanede ileri tedavi gerekebilir. İlaçların doz ve süresini doktorunuz belirler; asla kendi başınıza ilaç kullanmayın.

Bu durumla yaşamak

Grip boyunca kendinizi yorgun hissetmeniz normaldir. Belirtilerinizi hafifletmek için yatarken başınızı yükseltin ve odanızı sık sık havalandırın. Günlük işleri erteleyin ve vücudunuzu dinleyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli ve yeterli uyuyun.
• Sigara içmeyin, içilen ortamlardan uzak durun.
• Kalabalık yerlerde maske takarak başkalarına bulaştırmayın.
• Stressiz kalmak için nefes egzersizleri yapın.
• İyileştikten sonra da el hijyeninize dikkat edin.

Diyet ve egzersiz

İyileşme sürecinde ağır spor yapmaktan kaçının; hafif yürüyüşler faydalı olabilir. Dengeli beslenme, bağışıklığınızı destekler. Özellikle C vitamini içeren meyve ve sebzeleri (portakal, kivi, biber gibi) tüketmeye çalışın. Yeterli protein aldığınızdan emin olun.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hastalık süresince halsizlik ve yalnızlık hissi moralinizi bozabilir. Kendinize zaman tanıyın. Belirtilerin geçici olduğunu hatırlayın. Uyku, dinlenme ve sevdiğiniz hafif aktiviteler ruh halinizi iyileştirir. Gerekirse duygularınızı sevdiklerinizle paylaşın.

Önleme

Grip büyük ölçüde önlenebilir. Her yıl grip aşısı yaptırmak, elleri sık yıkamak, kalabalık ortamlarda maske takmak ve öksürük görgü kurallarına uymak korunmada en etkili yollardır.

Aşılar

Sağlık Bakanlığı, özellikle risk gruplarındaki kişilere (yaşlılar, kronik hastalar, hamileler, sağlık çalışanları) her yıl grip aşısı önermektedir. Aşı, hastalanma riskini azaltır; hastalansanız bile hafif geçirmenizi sağlar. Aşı mevsimi genellikle sonbahar aylarıdır.

Tarama programları

Grip için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak ciddi komplikasyon riski olan kişilerde doktor, grip olduğunu doğrulamak için test isteyebilir. Erken tanı, tedavi şansını artırır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Zatürre (pnömoni)
• Sinüzit veya orta kulak iltihabı
• Astım veya KOAH gibi akciğer hastalıklarının alevlenmesi
• Kalp kasının iltihabı (miyokardit)
• Vücudun susuz kalması (dehidrasyon)

Uzun vadeli görünüm

Grip çoğu insanda 1-2 hafta içinde kendiliğinden iyileşen bir hastalıktır. Yatınca kötüleşen belirtiler de genellikle iyileşme ile kaybolur. Düzenli aşı, hijyen ve doktor önerilerine uyarak komplikasyon riski büyük ölçüde azalır. Vücudunuza iyi bakın, iyileşme zamana yayılır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.