Grip ve Mide Bulantısı

Genel Bakış

Grip, virüslerin neden olduğu ve genellikle burun, boğaz ve akciğerleri etkileyen bulaşıcı bir solunum yolu hastalığıdır. Mide bulantısı, grip sırasında bazı kişilerde görülebilen bir eşlikçi belirtidir. Bu durum, gribin kendisinden çok vücudun enfeksiyonla savaşırken verdiği tepkilerden ve bazen birlikte görülen sindirim sistemi belirtilerinden kaynaklanabilir.

Evet, grip her yıl dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen çok yaygın bir hastalıktır. Mide bulantısı gribe herkeste eşit sıklıkta eşlik etmez; ancak özellikle çocuklarda ve bazı yetişkinlerde görülebilir.

Grip her yaştan insanı etkileyebilir. Küçük çocuklar, yaşlılar, hamileler, kronik hastalığı olanlar ve bağışıklık sistemi zayıf kişiler daha ağır geçirebilir. Mide bulantısı ve kusma, özellikle çocuklarda ve bazı kişilerde influenza virüsüne bağlı olarak daha belirgin olabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ateş ve titreme
• Kuru veya nemli öksürük
• Boğaz ağrısı
• Burun akıntısı veya tıkanıklığı
• Kas ve vücut ağrıları
• Baş ağrısı
• Yorgunluk ve halsizlik
• Mide bulantısı, kusma veya ishal

Çocuklarda belirtiler

• Yüksek ateş (38°C ve üzeri)
• Mide bulantısı ve kusma daha sık ve şiddetli olabilir
• İshal
• Huzursuzluk ve ağlama
• İştahsızlık
• Kulak ağrısı veya kulakta dolgunluk hissi

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Ateş normalden daha düşük olabilir veya hiç olmayabilir
• Bilinç bulanıklığı veya kafa karışıklığı
• Baş dönmesi ve düşme riski
• Şiddetli halsizlik ve yorgunluk
• Mide bulantısı ve iştahsızlık nedeniyle susuz kalma riski artar
• Kronik hastalıklarda kötüleşme

Nedenler

Ana nedenler

• İnfluenza A ve B virüsleri gribin ana nedenidir
• Virüsler öksürük veya hapşırık yoluyla havaya yayılan damlacıklarla bulaşır
• Kirli elleri ağız, burun veya göze götürmek virüsün vücuda girmesine neden olur
• Kapalı ortamlarda uzun süre kalmak virüsün yayılmasını kolaylaştırır

Risk faktörleri

• Bağışıklık sisteminin henüz tam gelişmediği veya zayıfladığı durumlar
• Hamilelik
• 65 yaş üstü olmak
• Astım, diyabet, kalp veya böbrek hastalığı gibi kronik rahatsızlıklar
• Kalabalık yaşam alanları
• Yorgunluk, uykusuzluk veya yetersiz beslenme

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes almada güçlük veya göğüs ağrısı varsa
• Bilinç bulanıklığı veya uykuya eğilim fark ederseniz
• Hiç sıvı alamıyor veya kusması durmuyorsa
• Yüksek ateşin 3 günden fazla sürmesi durumunda
• Kronik bir hastalığınız varsa ve belirtileriniz şiddetliyse

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yüksek risk grubundaysanız (yaşlı, hamile, kronik hastalığı olan) grip belirtileri başlar başlamaz doktora başvurabilirsiniz
• Belirtiler 7 günden uzun sürüyorsa
• Öksürük, göğüs ağrısı veya kulak ağrısı gibi yeni belirtiler ekleniyorsa
• Aile hekiminizden veya Sağlık Bakanlığı'nın 182 numaralı hattından en yakın sağlık kuruluşu hakkında bilgi alabilirsiniz

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi dinleyerek ve genel bir fizik muayene yaparak gribi teşhis edebilir. Hikayenizde şiddetli kas ağrısı, aniden başlayan ateş ve yorgunluk gibi tipik grip belirtileri varsa ek test gerekmeden tanı konulabilir.

Yapılabilecek testler

• Hızlı grip (influenza) testi: Burun veya boğaz sürüntüsünden virüsün varlığını dakikalar içinde gösterir
• PCR testi: Daha kesin sonuç veren, burun ve boğaz örneklerinde virüsün genetik maddesini arayan test
• Kan testleri: Su kaybı veya enfeksiyonun vücutta yayılıp yayılmadığını değerlendirmek için gerekebilir
• Akciğer filmi: Pnömoni gibi komplikasyonlardan şüpheleniliyorsa istenebilir

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz muayene sonrası gerekli görürsse test yapabilir. Genellikle sonuç beklemek uzun sürmez. Teşhisin ardından evde bakım önerileri verilir ve belirtilerin nasıl izleneceği anlatılır. Yüksek riskli gruplarda veya ağır belirtiler varsa hastanede takip önerilebilir.

Tedavi

Grip tedavisinin temelini dinlenme, bol sıvı alma ve ateşi kontrol altında tutmak oluşturur. Virüsün kendisi antibiyotiklere yanıt vermez. Grip hastalığı sürecinde doktorunuz belirtilerinizi hafifletmek ve iyileşmeyi desteklemek için genel önerilerde bulunabilir.

Evde kişisel bakım

• Bol bol dinlenin ve uyumaya çalışın
• Su, bitki çayı, çorba gibi sıvıları küçük yudumlar halinde sık sık için
• Midenizi yormamak için az yağlı ve hafif yiyecekler tercih edin
• Ateşinizi düzenli ölçün ve not edin
• Odanızı sık sık havalandırın
• Alkol ve sigaradan uzak durun
• Ellerinizi sık sık sabunla yıkayın
• Evde başkalarıyla teması azaltın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz bazı durumlarda grip virüsüne karşı etkili antiviral ilaçlar önerebilir. Ayrıca ateş ve ağrı için reçetesiz satılan genel ağrı kesici ve ateş düşürücüler önerilebilir, ancak bu ilaçları mutlaka bir sağlık çalışanının önerisi doğrultusunda kullanmalısınız. Özellikle çocuklarda ve kronik hastalığı olanlarda hangi ilacın uygun olacağına doktor karar vermelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Grip için cerrahi bir müdahale gerekmez. Nadir görülen komplikasyonlar (örneğin şiddetli sinüzit veya zatürre) farklı tedavi gerektirebilir, ancak bu durumlarda da genellikle cerrahi değil tıbbi tedavi planlanır.

Bu durumla yaşamak

Grip süresince kendinizi yorgun ve halsiz hissedebilirsiniz. Belirtiler genellikle ilk 2-3 günde en şiddetli seyreder, sonra yavaş yavaş azalır. Bir süre dinlenmek ve işinize/okulunuza ara vermek hem sizin hem çevrenizdeki kişilerin sağlığı için önemlidir. Vücut ısınızı takip edin, yeterince sıvı aldığınızdan emin olun ve iyileşme sürecinde acele etmeyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Belirtiler geçtikten sonra birkaç gün daha yoğun aktivitelerden kaçının
• Gripten tam iyileşene kadar kalabalık ortamlara girmeyin
• Uyku düzeninize dikkat edin, yeterli dinlenme bağışıklık sisteminizi destekler
• Stresten uzak kalmaya çalışın ve gevşeme teknikleri deneyin
• Ellerinizi sık yıkama alışkanlığı edinin

Diyet ve egzersiz

Grip sırasında iştahsızlık normaldir. Mide bulantısı varsa, muz, pirinç lapası, elma püresi, kızarmış ekmek gibi hafif ve kolay sindirilen yiyecekleri azar azar yiyin. Bol su içmeye özen gösterin. Spor ve yoğun egzersizi tamamen iyileşene kadar erteleyin; iyileştikten sonra yürüyüş gibi hafif aktivitelerle yavaşça başlayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Grip, birkaç gün boyunca kendinizi yalnız ve çaresiz hissetmenize neden olabilir. Hastalık sürecinde kaygılanmak, uyku düzeninizin bozulması ve sosyal hayattan uzak kalmak ruhsal yönden zorlayıcı olabilir. Bu durumun geçici olduğunu hatırlayın. Ailenizle veya arkadaşlarınızla telefonda konuşmak, hafif müzik dinlemek ve nefes egzersizleri yapmak ruh halinizi iyileştirmeye yardımcı olabilir. Eğer kaygınız sürekli artıyor veya günlük yaşamınızı etkiliyorsa bir ruh sağlığı uzmanından destek almaktan çekinmeyin.

Önleme

Grip tamamen önlenebilir olmasa da riski büyük ölçüde azaltmak mümkündür. Elleri sık sık yıkamak, kalabalık ortamlardan kaçınmak, hasta kişilerle yakın temastan uzak durmak ve bağışıklık sistemini güçlü tutmak en etkili yöntemlerdir. Ayrıca her yıl sonbaharda grip aşısı yaptırmak, hem hastalıktan korunmanıza hem de hastalığı daha hafif geçirmenize yardımcı olur.

Aşılar

Sağlık Bakanlığı, grip mevsiminden önce özellikle risk gruplarına (65 yaş üstü, kronik hastalığı olanlar, hamileler, sağlık çalışanları) yıllık grip aşısı önermektedir. Aşı hakkında aile hekiminize danışabilirsiniz.

Tarama programları

Grip için rutin bir tarama testi yoktur. Belirtiler ortaya çıktığında tanı koymak için doktora başvurulur. Yüksek riskli kişilerin, hasta kişilerle temastan kaçınması ve belirtilere karşı dikkatli olması önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Zatürre (pnömoni) gelişebilir
• Sinüzit, kulak enfeksiyonu veya bronşit oluşabilir
• Kronik hastalıklar (astım, kalp yetmezliği, diyabet) kötüleşebilir
• Özellikle çocuklarda ve yaşlılarda ciddi su kaybı görülebilir
• Nadiren kalp kası iltihabı veya beyin iltihabı gibi ağır durumlar gelişebilir

Uzun vadeli görünüm

Çoğu sağlıklı insan grip sonrası 1-2 hafta içinde tamamen iyileşir. Belirtiler şiddetli olabilir, ancak bağışıklık sistemi vücudu enfeksiyondan temizler. Komplikasyonların çoğu erken dönemde doktora başvuru ve uygun bakım ile önlenebilir. Kendinize zaman tanıyın, önerilen dinlenme ve sıvı alımına dikkat ederek iyileşme sürecinizi destekleyebilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.