Ateşle Seyreden Enfeksiyonlar

Genel Bakış

Ateş, vücudun enfeksiyonlarla savaşırken verdiği doğal bir tepkidir. Enfeksiyon, mikrop adı verilen virüs, bakteri veya mantarların vücuda girip çoğalmasıdır. Ateşli enfeksiyon, bu mikropların vücutta hastalık yapması sonucu vücut sıcaklığının normalin üzerine çıkmasıdır. Bu durum, bağışıklık sisteminin mikroplarla savaştığını gösterir.

Oldukça yaygındır. Özellikle soğuk algınlığı, grip ve çocukluk çağı enfeksiyonları ateşle birlikte görülür. Her yıl milyonlarca insan ateşli enfeksiyon nedeniyle sağlık kuruluşlarına başvurur.

Ateşli enfeksiyonlar her yaştan insanı etkileyebilir. Bağışıklık sistemi henüz tam gelişmemiş çocuklar, yaşlılar, hamileler ve kronik hastalığı olanlar daha hassastır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Vücut sıcaklığının 38°C veya üzerinde olması
• Üşüme ve titreme
• Terleme
• Baş ağrısı
• Kas ve eklem ağrıları
• Halsizlik ve yorgunluk
• İştahsızlık

Çocuklarda belirtiler

• Huzursuzluk veya aşırı sakinlik
• İştahsızlık ve emmeyi reddetme
• Ciltte döküntü
• Kusma veya ishal
• Aşırı ağlama veya sürekli uyku hali

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Ateş yükselmeyebilir, bazen normalin altında kalabilir
• Kafa karışıklığı veya dalgınlık
• Denge sorunları ve düşme riski
• İştahsızlık ve susuzluk hissetmeme
• Genel durumda ani kötüleşme

Nedenler

Ana nedenler

• Virüsler: Soğuk algınlığı, grip, COVID-19 ve çocukluk çağı döküntülü hastalıklar en sık nedendir.
• Bakteriler: Boğaz enfeksiyonu, idrar yolu enfeksiyonu, zatürre ve yara enfeksiyonlarına yol açabilir.
• Mantarlar ve parazitler: Özellikle bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon yapabilir.

Risk faktörleri

• Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar kullanmak
• Kronik hastalık (diyabet, kalp hastalığı, böbrek hastalığı)
• İleri yaş veya bebeklik dönemi
• Kalabalık ortamlarda bulunmak
• Yetersiz beslenme
• Aşılarının eksik olması

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ateş 3 günden uzun sürüyorsa
• Nefes darlığı veya göğüs ağrısı varsa
• Şiddetli baş ağrısı, boyun tutulması veya ışığa hassasiyet varsa
• Bilinç bulanıklığı, aşırı uyku hali veya davranış değişikliği varsa
• İdrar yaparken yanma, karın ağrısı veya sırt ağrısı eşlik ediyorsa
• Ciltte döküntü, morluk veya su toplayan yaralar varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ateşe öksürük, burun akıntısı veya boğaz ağrısı eşlik ediyorsa ve genel durum iyiyse
• Ateş hafifse ve 1-2 gün içinde düşmeye başladıysa
• Çocuğun genel durumu iyiyse, oynuyor ve sıvı alabiliyorsa
• Aşı tavsiyesi veya korunma yolları hakkında bilgi almak istiyorsanız

Tanı

Doktor önce tıbbi öykünüzü dinler ve fizik muayene yapar. Ateşin yüksekliği, süresi, eşlik eden belirtiler ve son seyahat öykünüz gibi bilgiler önemlidir. Muayene bulgularına göre gerekirse ek testler ister.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (tam kan sayımı, enfeksiyon belirteçleri ve kan kültürü)
• İdrar tahlili ve idrar kültürü
• Boğaz kültürü veya solunum yolu örnekleri
• Akciğer filmi (zatürre şüphesinde)
• Bilgisayarlı tomografi veya diğer görüntüleme yöntemleri (gerekirse)

Randevunuzda neler beklenir

Test sonuçları genellikle birkaç saat veya birkaç gün içinde çıkar. Doktorunuz sonuçlara göre enfeksiyonun mikrobu hakkında bilgi sahibi olur ve buna göre tedavi önerir. Muayene sırasında rahat olun, gerekli görürse ek sorular sorun.

Tedavi

Ateşli enfeksiyonun tedavisi, altta yatan nedene bağlıdır. Virüs kaynaklı enfeksiyonların çoğu özel bir ilaç gerektirmez; vücut bağışıklık sistemiyle kendiliğinden iyileşir. Bakteriyel enfeksiyonlarda ise doktorunuz uygun görürse antibiyotik tedavisi önerilebilir. Antibiyotikler virüslere etki etmez, bu yüzden doktor önerisi olmadan kullanılmamalıdır.

Evde kişisel bakım

• Bol su, çorba ve sıvı gıdalar tüketin
• Dinlenin ve uykuya önem verin
• Hafif ve rahat giysiler giyin, üşütmeyin
• Oda sıcaklığını rahat bir seviyede tutun
• Ateşi düşürmek için doktorunuzun önerdiği ateş düşürücüleri kullanın
• Çocuğu sıkı giydirmeyin
• Sigara dumanından uzak durun

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz enfeksiyonun tipine göre antibiyotik, antiviral veya antifungal ilaçlar önerebilir. Ateş ve ağrı için ateş düşürücü ve ağrı kesiciler önerilebilir. İlaçlar mutlaka doktor veya eczacı önerisiyle kullanılmalıdır. Bazı durumlarda, özellikle ağır enfeksiyonlarda hastanede sıvı ve destek tedavisi gerekebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ateşli enfeksiyonların büyük çoğunluğunda cerrahi tedavi gerekmez. Ancak apse, iltihaplı yara veya karın içi enfeksiyon gibi durumlarda doktorunuz cerrahi drenaj veya temizlik önerebilir.

Bu durumla yaşamak

Ateşli enfeksiyon sırasında vücudunuzun dinlenmeye ihtiyacı vardır. Bol sıvı alın, işinizi ve yoğun aktiviteleri erteleyin. İyileşme sürecinde kendinizi zorlamayın, belirtileriniz düzelene kadar yavaş hareket edin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ellerinizi sık sık sabunla yıkayın
• Öksürürken veya hapşırırken ağızınızı dirseğinizle kapatın
• Hasta kişilerle yakın temastan kaçının
• Ortak kullanılan eşyaları kişisel olarak kullanın
• Uyku düzeninize ve genel hijyen kurallarına dikkat edin

Diyet ve egzersiz

Enfeksiyon sırasında iştahınız azalabilir. Hafif, besleyici ve sindirimi kolay gıdalar tercih edin. İyileştikten sonra düzenli yürüyüş gibi hafif egzersizler bağışıklığınızı güçlendirebilir. Ancak ateşli dönemde egzersiz yapmayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hastalık süreci yorgunluk, huzursuzluk ve moral düşüklüğüne neden olabilir. Kendinize karşı anlayışlı olun, sevdiklerinizle duygularınızı paylaşın. Uzun süren veya tekrarlayan enfeksiyonlar kaygı ve umutsuzluk yaratıyorsa, bir ruh sağlığı uzmanından destek almaktan çekinmeyin.

Önleme

Ateşli enfeksiyonların birçoğu önlenebilir. El hijyeni, sağlıklı beslenme, yeterli uyku ve kalabalık ortamlardan kaçınma enfeksiyon riskini azaltır. Hasta kişilerle temastan kaçınmak ve öksürük/hapşırık kurallarına uymak da korunmada önemlidir.

Aşılar

Grip, zatürre, boğmaca, kızamık ve diğer birçok enfeksiyona karşı koruyucu aşılar mevcuttur. Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği aşı takvimine göre aşılarınızı tamamlatmak enfeksiyonlardan korunmanın en etkili yoludur. Aşılar hakkında aile hekiminize veya sağlık kuruluşuna danışın.

Tarama programları

Bazı kronik enfeksiyonlar (örneğin idrar yolu enfeksiyonları) bazı kişilerde düzenli kontrol ile erken yakalanabilir. Risk grubundaysanız düzenli sağlık kontrollerinizi yaptırmanız faydalıdır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Enfeksiyonun kana karışması ve sepsis oluşması
• Akciğer enfeksiyonunun yayılması
• Beyin zarlarının iltihaplanması
• Vücutta su kaybı (dehidratasyon)
• Kronik hastalıkların şiddetlenmesi
• Doku hasarı veya organ yetmezliği

Uzun vadeli görünüm

Ateşli enfeksiyonların büyük çoğunluğu uygun tedavi ve dinlenmeyle tamamen iyileşir. Bağışıklık sistemi güçlü çoğu insan birkaç gün ila bir hafta içinde normal hayatına döner. Bakteriyel enfeksiyonlarda zamanında antibiyotik tedavisi ile tam iyileşme sağlanır. Erken teşhis ve uygun bakım, komplikasyon riskini büyük ölçüde azaltır.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.