Uzun Süreli Öksürük

Genel Bakış

Uzun süreli öksürük, sekiz haftadan daha uzun süren bir öksürüktür. Genellikle altta yatan bir sağlık sorununun belirtisidir ve kendi başına bir hastalık değildir.

Evet, uzun süreli öksürük oldukça yaygındır. Yetişkinlerin yaklaşık %10-20'si hayatlarının bir döneminde bu durumu yaşar.

Her yaştan insanı etkileyebilir. Ancak sigara içenler, astım veya KOAH gibi akciğer hastalığı olanlar, alerjisi olanlar ve mide reflüsü yaşayanlarda daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Sekiz haftadan uzun süren öksürük
• Öksürüğün kuru veya balgamlı olması
• Öksürük nöbetleri, özellikle geceleri veya egzersiz sonrası
• Boğazda gıcık veya kaşıntı hissi

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda genellikle alerji, astım veya enfeksiyon sonrası görülür. Öksürük uzun sürüyorsa astım veya geniz akıntısı olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda daha sık KOAH, kalp yetmezliği veya ilaç yan etkilerine bağlı olabilir. Ayrıca bağışıklık sistemi zayıflamışsa enfeksiyon riski artar.

Nedenler

Ana nedenler

• Sigara içmek (aktif veya pasif)
• Astım
• Gastroözofageal reflü (mide asidinin yemek borusuna kaçması)
• Geniz akıntısı (alerjik rinit veya sinüzit)
• Kronik bronşit veya KOAH
• Bazı ilaçlar (örneğin tansiyon ilaçları)
• Uzun süre geçmeyen enfeksiyonlar (boğmaca gibi)

Risk faktörleri

• Sigara içmek veya sigara dumanına maruz kalmak
• Astım veya alerji öyküsü
• Mide reflüsü
• Tozlu veya kirli ortamlarda çalışmak
• Bağışıklık sisteminin zayıf olması (ilaç veya hastalık nedeniyle)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda belirtilen acil durum belirtileri varsa hemen 112'yi arayın.
• Nefes almakta zorlanıyorsanız veya göğüs ağrınız varsa acil servise başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Öksürüğünüz üç haftadan uzun süredir devam ediyorsa bir doktora görünün.
• Öksürükle birlikte halsizlik, iştahsızlık veya uyku sorunları yaşıyorsanız randevu alın.

Tanı

Doktor öncelikle tıbbi geçmişinizi dinler ve fizik muayene yapar. Öksürüğün ne zaman başladığını, neyin tetiklediğini ve eşlik eden belirtileri sorar.

Yapılabilecek testler

• Akciğer grafisi
• Solunum fonksiyon testi (nefes ölçüm testi)
• Alerji testleri (cilt veya kan testi)
• Balgam kültürü (enfeksiyon şüphesi varsa)
• Reflü şüphesinde endoskopi veya pH ölçümü

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle birkaç hafta sürebilir. Doktorunuz belirtilerinize göre hangi testlerin gerekli olduğuna karar verecektir. Testlerin çoğu ağrısız ve hızlıdır. Sonuçlara göre size uygun bir tedavi planı oluşturulur.

Tedavi

Tedavi, öksürüğün altında yatan nedene bağlıdır. Nedeni bulmak ve ona göre tedavi uygulamak en etkili yöntemdir. Kendi başınıza ilaç kullanmaktan kaçının.

Evde kişisel bakım

• Bol su içmek (balgamı yumuşatır)
• Bal ve limonlu ılık su içmek (boğazı rahatlatır)
• Nemli havada bulunmak (buhar makinesi veya sıcak duş)
• Sigara ve dumanından uzak durmak
• Yastığı yükselterek uyumak (reflü veya geniz akıntısı için)

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz altta yatan nedene göre tedavi önerecektir. Örneğin astım için solunum yoluyla alınan ilaçlar, reflü için mide asidini azaltan ilaçlar, enfeksiyon için antibiyotikler (bakteriyel ise) kullanılabilir. İlaçları doktorunuzun önerdiği şekilde kullanın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadiren, örneğin reflüye bağlı ciddi hasar varsa veya akciğerde yapısal bir sorun varsa cerrahi gerekebilir. Ancak çoğu durumda cerrahiye ihtiyaç duyulmaz.

Bu durumla yaşamak

Uzun süreli öksürük günlük yaşamı etkileyebilir. Öksürük nöbetleri uykuyu, iş verimini ve sosyal hayatı bozabilir. Bu nedenle tetikleyicilerden kaçınmak ve tedaviye uyum sağlamak önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içiyorsanız bırakmak için destek alın
• Alerji tetikleyicilerinden (toz, polen, hayvan tüyü) uzak durun
• Düzenli el yıkama ile enfeksiyonlardan korunun
• Stres yönetimi yapın (öksürüğü artırabilir)

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı beslenme bağışıklığı güçlendirir. Bol meyve, sebze ve su tüketin. Reflünüz varsa yağlı, baharatlı yiyeceklerden ve kahveden kaçının. Yürüyüş gibi hafif egzersiz yapın, ancak nefes darlığı yapıyorsa ara verin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Uzun süreli öksürük kaygı, uykusuzluk ve sosyal izolasyona yol açabilir. Bu durumun geçici olduğunu ve tedavi edilebilir olduğunu hatırlayın. Duygularınızı doktorunuzla veya sevdiklerinizle paylaşın.

Önleme

Tamamen önlenemese de risk faktörlerinden kaçınarak ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları edinerek olasılığı azaltabilirsiniz.

Aşılar

Grip (influenza) ve zatürre (pnömokok) aşıları, öksürüğe neden olan bazı enfeksiyonları önlemeye yardımcı olabilir. Aşı takvimi için sağlık kuruluşunuza danışın.

Tarama programları

Düzenli bir tarama testi yoktur. Ancak risk grubundaysanız (sigara içenler, astım hastaları) doktorunuz periyodik kontroller önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Altta yatan hastalığın ilerlemesi (astım, KOAH, reflü gibi)
• Uyku bozukluğu ve yorgunluk
• Sosyal izolasyon ve depresyon
• Nadiren kaburga kırıkları veya idrar kaçırma (şiddetli öksürükte)

Uzun vadeli görünüm

Uzun süreli öksürük çoğu zaman tedavi edilebilir. Doğru tanı ve tedavi ile belirtiler genellikle birkaç hafta içinde düzelir. Altta yatan neden kontrol altına alındığında öksürük de kaybolur. Sağlığınızı ihmal etmeyin ve doktorunuzun önerilerine uyun.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.