Uzun Süren Panik: Belirtiler, Nedenler ve Başa Çıkma Yolları

Genel Bakış

Uzun süren panik, kişinin günlük yaşamını etkileyen, tekrarlayan ve yoğun kaygı/panik ataklarının sürekli hale gelmesidir. Panik atak geçici bir korku patlamasıdır; ancak uzun süreli panik bozukluğunda kişi, yeni ataklar geçireceğinden sürekli endişe duyar ve bu nedenle yaşamını kısıtlayabilir.

Evet, toplumda sanılandan daha sık görülür. Kadınlarda erkeklere oranla daha yaygındır.

Her yaştan bireyi etkileyebilir, genellikle genç yetişkinlik döneminde başlar. Ailede kaygı bozukluğu olanlarda daha sık görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Aniden ortaya çıkan yoğun korku
• Kalp çarpıntısı veya göğüs ağrısı hissi
• Nefes almada güçlük
• Baş dönmesi, bayılacak gibi hissetme
• Titreme ve terleme
• Kontrolü kaybetme ya da 'deli olma' korkusu
• Ölüm korkusu
• Gerçeklikten kopmuş hissetme

Çocuklarda belirtiler

• Karın ağrısı
• Baş ağrısı
• Okula gitmek istememe
• Yalnız kalmaktan aşırı korkma
• Ağlama nöbetleri

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yorgunluk ve halsizlik
• Hafıza sorunları
• Düşme korkusu nedeniyle günlük aktivitelerden kaçınma
• Belirtiler kalp veya diğer bedensel hastalıklarla karışabilir

Nedenler

Ana nedenler

• Beyindeki korku ve stres yanıtıyla ilgili kimyasal dengesizlikler
• Uzun süreli stres veya travmatik yaşam olayları
• Kafein, bazı ilaçlar veya hormonal değişiklikler gibi tetikleyiciler (mutlaka hekim değerlendirmesi gerekir)

Risk faktörleri

• Ailede panik bozukluk öyküsü
• Çocuklukta yaşanan travma veya istismar
• Sigara ve aşırı kafein tüketimi
• Sürekli yüksek stres altında olmak
• Aşırı mükemmeliyetçi kişilik yapısı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Panik ataklar her geçen gün kötüleşiyorsa
• İş, okul veya sosyal hayatı ciddi şekilde engelliyorsa
• Kendine zarar verme düşünceleri varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İlk kez panik atak geçirenler değerlendirme için doktora başvurmalıdır.
• Belirtiler başka bir sağlık sorunundan kaynaklanıp kaynaklanmadığını anlamak için mutlaka incelenmelidir.

Tanı

Doktorunuz fizik muayene yapar ve tıbbi öykünüzü dinler. Belirtilerin başka tıbbi durumlardan kaynaklanmadığını anlamak için bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (tiroid, vitamin düzeyi vb.)
• Elektrokardiyografi (EKG)
• Psikiyatrik değerlendirme ve kaygı ölçekleri

Randevunuzda neler beklenir

Tanı koymak için tek bir test yoktur; doktorunuz belirtilerinizi, sürelerini ve yaşamınızı nasıl etkilediğini değerlendirir. Gerekirse sizi bir ruh sağlığı uzmanına yönlendirir.

Tedavi

Uzun süren panik bozukluğu tedavi edilebilir. Tedavi genellikle terapi (psikoterapi), yaşam tarzı değişiklikleri ve bazı durumlarda ilaç kullanımını içerir. Tedavi kişiye özeldir.

Evde kişisel bakım

• Derin nefes egzersizleri öğrenin
• Kafein ve alkolü azaltın
• Düzenli uyku ve egzersiz yapın
• Gevşeme teknikleri deneyin
• Stres yönetimi için hobiler edinin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz gerektiğinde antidepresan veya anksiyolitik (kaygı giderici) ilaç reçete edebilir. Bu ilaçların seçimi, dozu ve kullanım süresi mutlaka hekim tarafından belirlenmelidir. İlaçların etkisi birkaç hafta içinde görülebilir; doktor önerisi olmadan aniden kesilmemelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Uzun süren panik bozukluğunda cerrahi bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır.

Bu durumla yaşamak

Panik belirtilerinin ne zaman geleceğinden sürekli kaygılanmak yerine, bedeninizi gözlemleyin ve düzenli nefes egzersizlerine odaklanın. Atak geldiğinde 'Bu bir panik, geçecek' diye hatırlatın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Her gün en az 20-30 dakika yürüyüş yapın
• Düzenli uyku saatlerine özen gösterin
• Alkol ve sigarayı bırakın veya azaltın
• Sevdiklerinizle vakit geçirin

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenme ile düzenli egzersiz kaygıyı azaltabilir. Özellikle kafein ve şekerli içecekler panik belirtilerini tetikleyebileceğinden ölçülü tüketilmelidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Panik bozukluğu depresyonla birlikte görülebilir ve yaşam kalitesini belirgin şekilde düşürebilir. Bu nedenle yalnızca belirtileri değil, duygusal durumu da ele almak gerekir.

Önleme

Panik bozukluğu tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da erken fark edip yardım almak belirtilerin şiddetini ve sıklığını azaltabilir. Stres yönetimi, düzenli egzersiz ve yeterli uyku koruyucu olabilir.

Tarama programları

Düzenli ruh sağlığı kontrolü yaptırmak, özellikle riskli gruplarda erken tanıya yardımcı olabilir. Sağlık Bakanlığı'na bağlı toplum sağlığı merkezlerinde ücretsiz psikolojik danışmanlık hizmetleri olup olmadığını sorgulayabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Panik atakların sıklığı ve şiddeti artabilir
• Kalabalık ve kapalı yerlerden kaçınma gelişebilir (agorafobi)
• Yaşam kalitesi düşebilir ve sosyal izolasyon oluşabilir
• Depresyon ve madde kullanımı riski artabilir

Uzun vadeli görünüm

Uzun süreli panik bozukluğu iyi bir destek ve tedaviyle büyük ölçüde iyileşir. Birçok kişi terapi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle belirtilerini kontrol altına alır ve normal yaşamına döner.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.