Uzun Süreli Plörezi (Akciğer Zarı İltihabı)

Genel Bakış

Plörezi, akciğerlerinizi çevreleyen ince zarların (plevra) iltihaplanmasıdır. Uzun süreli plörezi, bu iltihabın haftalar veya aylar boyunca devam etmesidir. Bu durum genellikle altta yatan başka bir sağlık sorunundan kaynaklanır.

Uzun süreli plörezi, kısa süreli (akut) plörezi kadar yaygın değildir. Ancak bazı kronik hastalıkları olan kişilerde daha sık görülebilir.

Her yaştan insanı etkileyebilir. Bağışıklık sistemi zayıf olanlar (örneğin şeker hastalığı veya böbrek yetmezliği olanlar), romatizmal hastalıkları olanlar (lupus, romatoid artrit gibi) ve bazı ilaçları (örneğin bağışıklık baskılayıcılar) kullanan kişiler daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Derin nefes alırken veya öksürürken göğüste keskin, bıçak saplanır gibi ağrı
• Ateş ve titreme
• Kuru öksürük
• Nefes darlığı (özellikle eforla)

Çocuklarda belirtiler

• Huzursuzluk ve ağlama
• Yemek yemede isteksizlik
• Ateş ve hızlı nefes alma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Belirtiler daha hafif olabilir; sadece yorgunluk veya iştahsızlık hissedilebilir.
• Akciğer enfeksiyonu belirtileri olmadan nefes darlığı
• Zamanla artan göğüs ağrısı

Nedenler

Ana nedenler

• Viral enfeksiyonlar (örneğin grip, soğuk algınlığı)
• Bakteriyel enfeksiyonlar (zatürre veya verem)
• Otoimmün hastalıklar (lupus, romatoid artrit gibi)
• Akciğer embolisi (akciğere pıhtı atması)
• Asbest maruziyeti veya bazı kanserler (akciğer kanseri, lenfoma)

Risk faktörleri

• Sigara içmek
• Kemoterapi veya radyoterapi görmek
• Böbrek yetmezliği veya diyaliz tedavisi
• Uzun süreli ilaç kullanımı (örneğin bazı tansiyon ilaçları)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrınız şiddetliyse veya nefes almanızı engelliyorsa
• Nefes darlığınız dinlenirken bile geçmiyorsa
• Yüksek ateşiniz varsa ve genel durumunuz kötüyse

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Belirtileriniz bir haftadan uzun süredir devam ediyorsa
• Ağrı kesicilere rağmen ağrınız hafiflemiyorsa
• Daha önce plörezi geçirdiyseniz ve tekrar benzer belirtiler yaşıyorsanız

Tanı

Doktorunuz önce şikayetlerinizi dinler ve stetoskopla akciğerlerinizi dinler. Plörezi, nefes alırken plevranın sürtünme sesini duymakla anlaşılabilir.

Yapılabilecek testler

• Göğüs röntgeni (akciğer filmi)
• Bilgisayarlı tomografi (BT taraması)
• Kan testleri (enfeksiyon veya iltihap belirteçleri için)
• Ultrason (plevral sıvıyı görmek için)
• Torasentez (iğneyle plevral sıvı örneği almak)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı için genellikle birkaç test yapılır. Göğüs bölgenize iğne yapılması (torasentez) gerekebilir; bu işlem lokal anesteziyle yapılır ve çok ağrılı değildir. Sonuçlar genellikle birkaç gün içinde çıkar.

Tedavi

Tedavi, plöreziye neyin sebep olduğuna bağlıdır. Amaç iltihabı azaltmak, ağrıyı kontrol altına almak ve altta yatan hastalığı tedavi etmektir.

Evde kişisel bakım

• Bolca dinlenin ve ağrıyı artıran aktivitelerden kaçının.
• Ateşiniz varsa bol sıvı tüketin.
• Reçetesiz satılan ağrı kesiciler (doktorunuza danışarak) kullanabilirsiniz.
• Sıcak veya soğuk kompres ağrınızı hafifletebilir.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz durumunuza göre iltihap giderici ilaçlar, ağrı kesiciler veya enfeksiyon varsa antibiyotikler reçete edebilir. Otoimmün bir hastalık söz konusuysa bağışıklık sistemini düzenleyici tedaviler uygulanır. Bazı durumlarda kortikosteroid ilaçlar kullanılabilir. Tedavi planınız bireysel ihtiyaçlarınıza göre belirlenir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadiren, plevrada büyük bir sıvı birikimi (plevral efüzyon) kendiliğinden düzelmezse, sıvının boşaltılması için bir iğne veya tüp yerleştirilebilir. Çok ender durumlarda cerrahi müdahale (plevrodez) gerekebilir.

Bu durumla yaşamak

Uzun süreli plörezi günlük yaşamınızı etkileyebilir. Ağrı nedeniyle derin nefes almakta zorlanabilirsiniz. Dinlenmeye özen gösterin ve doktorunuzun önerdiği egzersizleri yapın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içiyorsanız bırakın.
• Stresi yönetmek için gevşeme teknikleri deneyin (meditasyon, yürüyüş).
• Yeterli uyuyun ve dengeli beslenin.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı bir diyet bağışıklık sisteminizi destekler. Bol sebze, meyve ve protein alın. Egzersiz yapmak istediğinizde yavaş başlayın; nefes darlığı hissederseniz durun. Doktorunuzdan güvenli egzersiz programı isteyin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik ağrı ve nefes darlığı kaygı ve üzüntüye yol açabilir. Kendinizi sürekli endişeli hissederseniz veya moraliniz bozuksa doktorunuzla konuşun. Destek almak için psikolog veya psikiyatristten yardım istemekten çekinmeyin. Acil durumlarda 112'yi arayın.

Önleme

Bazı durumlarda plöreziyi tamamen önlemek mümkün olmasa da, riskinizi azaltabilirsiniz. Enfeksiyonlardan korunmak için el hijyenine dikkat edin, kalabalık ortamlardan kaçının. Sigara içmeyin. Kronik hastalıklarınız varsa düzenli kontrollerinizi yaptırın.

Aşılar

Zatürre (pnömokok) ve grip aşıları, plöreziye neden olabilecek bazı enfeksiyonları önleyebilir. Aşı takvimi için doktorunuza danışın.

Tarama programları

Plörezi için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak ailede akciğer hastalığı öyküsü veya mesleki risk (asbest maruziyeti) varsa düzenli akciğer kontrolleri önerilebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Plevral efüzyon (akciğer zarı arasında sıvı birikmesi)
• Plevral kalınlaşma (zarın sertleşmesi)
• Enfeksiyonun yayılması (ampiyem - iltihaplı sıvı birikmesi)
• Akciğer hasarı ve solunum yetmezliği

Uzun vadeli görünüm

Plörezi çoğu kişide başarıyla tedavi edilir. Altta yatan neden kontrol altına alındığında tam iyileşme mümkündür. Tedavi süreci bazen haftalar alabilir, ancak doktorunuzla düzenli iletişim halinde olmak iyileşmenizi hızlandıracaktır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.