lung with nausea

Genel Bakış

Akciğer hastalıkları bazen mide bulantısı ve kusmaya neden olabilir. Bu durum, akciğerlerdeki bir sorunun vücudun diğer kısımlarını da etkilemesiyle ortaya çıkar. Mide bulantısı, akciğer enfeksiyonları, kronik akciğer hastalıkları veya akciğer kanseri gibi durumlarda görülebilir. Aslında bu, ayrı bir hastalık değil, altta yatan bir akciğer sorununun belirtisidir.

Evet, akciğer hastalıkları olan kişilerde mide bulantısı oldukça yaygındır. Özellikle solunum yolu enfeksiyonları, ağır KOAH atakları ve akciğer kanseri tedavisi gören hastalarda sıkça görülür.

Akciğer hastalığı olan herkesi etkileyebilir. En sık KOAH, astım, zatürre, bronşit, akciğer kanseri ve fibrozis gibi hastalıkları olan kişilerde görülür. Ayrıca, bağışıklık sistemi zayıf olanlar veya sigara içenler daha fazla risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Mide bulantısı hali
• Kusma
• İştahsızlık
• Midede rahatsızlık hissi
• Nefes darlığı veya öksürükle birlikte mide bulantısı

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklar mide bulantısını daha sık kusarak gösterir
• Huzursuzluk, ağlama veya yemek yemeyi reddetme
• Ateşle birlikte bulantı ve kusma, akciğer enfeksiyonu belirtisi olabilir

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yetişkinlerde olduğu gibi mide bulantısı ve kusma
• İştahsızlık ve kilo kaybı daha belirgin olabilir
• Bazı yaşlılarda mide bulantısı, akciğer hastalığının tek belirtisi olabilir
• Zihin karışıklığı veya düşme gibi ek sorunlarla birlikte görülebilir

Nedenler

Ana nedenler

• Akciğer enfeksiyonları (zatürre, bronşit, tüberküloz)
• Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) atakları
• Akciğer kanseri ve tedavileri (kemoterapi, radyoterapi)
• Astım krizleri (özellikle şiddetli ataklarda)
• Akciğerlerde sıvı birikmesi (plevral efüzyon)
• Oksijen seviyesinin düşmesi (hipoksi)

Risk faktörleri

• Sigara içmek veya pasif maruziyet
• Kronik akciğer hastalığına sahip olmak
• Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar veya ilaçlar
• İleri yaş
• Hava kirliliğine maruz kalmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığı veya göğüs ağrısıyla birlikte mide bulantısı varsa, hemen 112'yi arayın.
• Bulantı nedeniyle hiçbir şey yiyip içemiyorsanız veya sürekli kusuyorsanız, aynı gün acil servise başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Akciğer hastalığınız varsa ve mide bulantınız birkaç günden uzun sürüyorsa, doktorunuzla randevu alın.
• Öksürük, balgam, nefes darlığı gibi akciğer belirtileriniz varsa ve mide bulantısı eşlik ediyorsa.
• İştahsızlık veya istemsiz kilo kaybı yaşıyorsanız.

Tanı

Doktorunuz, belirtilerinizi dinleyecek ve akciğerlerinizi stetoskopla dinleyecektir. Ayrıca oksijen seviyenizi ölçmek için parmağınıza bir cihaz takabilir (pulse oksimetre). Mide bulantısının akciğer kaynaklı olup olmadığını anlamak için çeşitli testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Akciğer röntgeni veya tomografisi (akciğerlerde enfeksiyon, tümör veya sıvı varlığını kontrol etmek için)
• Kan testleri (enfeksiyon belirteçleri, oksijen ve karbondioksit seviyeleri)
• Balgam kültürü (enfeksiyona neden olan mikropları belirlemek için)
• Solunum fonksiyon testleri (akciğer kapasitesini ölçmek için)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktorunuz size nefes alıp verme, öksürük, sigara kullanımı gibi sorular soracaktır. Testler genellikle ağrısızdır ve birkaç saat içinde sonuçlanabilir. Tanı konulduktan sonra tedavi planı size açıklanacaktır.

Tedavi

Tedavi, altta yatan akciğer hastalığına yöneliktir. Mide bulantısı genellikle akciğer sorununun kontrol altına alınmasıyla düzelir. Gerekirse bulantıyı hafifletecek ilaçlar da kullanılabilir. Tedavi planınız doktorunuz tarafından belirlenmelidir.

Evde kişisel bakım

• Az ve sık yemek yiyin, ağır ve yağlı yiyeceklerden kaçının.
• Bol su veya bitki çayı gibi sıvılar tüketin.
• Dinlenin ve vücudunuzu zorlamayın.
• Temiz hava alın, ortamı havalandırın.
• Sigara içmeyin ve dumanlı ortamlardan uzak durun.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, akciğer enfeksiyonu varsa antibiyotikler veya antiviral ilaçlar reçete edebilir. KOAH veya astım gibi durumlar için nefes açıcı ilaçlar (inhaler) ve kortikosteroidler kullanılabilir. Mide bulantısı için de antiemetik adı verilen bulantı önleyici ilaçlar verilebilir. Tüm ilaçları doktorunuzun önerdiği şekilde ve dozda kullanmalısınız. Oksijen tedavisi de gerekebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, akciğer kanseri veya akciğerde sıvı birikmesi (plevral efüzyon) gibi durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir. Bu durumda doktorunuz sizi bilgilendirecektir.

Bu durumla yaşamak

Akciğer hastalığına bağlı mide bulantısı yaşıyorsanız, günlük yaşamınızda bazı ayarlamalar yapmanız gerekebilir. İlaçlarınızı düzenli kullanın, doktor kontrollerinizi aksatmayın ve belirtilerinizi takip edin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Düzenli uyuyun ve stresten kaçının.
• Nefes egzersizleri yapın (doktorunuz önerebilir).
• Enerjinizi korumak için aktivitelerinizi planlayın.

Diyet ve egzersiz

Hafif ve kolay sindirilebilir yiyecekler tercih edin (örneğin, muz, yoğurt, çorba). Yemeklerden sonra hemen yatmayın. Egzersiz konusunda doktorunuza danışın; yürüyüş gibi hafif aktiviteler faydalı olabilir, ancak nefes darlığı yapıyorsa durmalısınız.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bir hastalıkla başa çıkmak ve sürekli mide bulantısı yaşamak moralinizi bozabilir. Kaygı, üzüntü veya umutsuzluk hissedebilirsiniz. Bu duygular normaldir; ancak bunlarla baş etmekte zorlanıyorsanız bir uzmandan yardım almayı düşünebilirsiniz.

Önleme

Akciğer hastalıklarına bağlı mide bulantısını tamamen önlemek her zaman mümkün olmayabilir. Ancak altta yatan akciğer hastalığını iyi yönetmek, enfeksiyonlardan korunmak ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları benimsemek riski azaltabilir.

Aşılar

Grip (influenza) ve zatürre (pnömokok) aşıları, akciğer enfeksiyonlarına yakalanma riskinizi azaltarak mide bulantısı gibi belirtileri önleyebilir. Sağlık Bakanlığı'nın aşı takvimine uymanız önerilir.

Tarama programları

Akciğer kanseri riski yüksek olan kişiler (örneğin, uzun süre sigara içenler) için düşük doz bilgisayarlı tomografi (BT) taraması önerilebilir. Bu konuda doktorunuzla görüşün.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kilo kaybı ve beslenme bozukluğu (malnütrisyon)
• Dehidrasyon (sıvı kaybı)
• Akciğer hastalığının kötüleşmesi ve solunum yetmezliği
• Enfeksiyonun yayılması ve sepsis riski

Uzun vadeli görünüm

Akciğer hastalığına bağlı mide bulantısının görünümü, altta yatan nedene bağlıdır. Enfeksiyonlar erken tedaviyle genellikle tamamen iyileşir. Kronik hastalıklarda ise düzenli takip ve tedavi ile belirtiler kontrol altına alınabilir. Umut verici bir şekilde, birçok kişi tedaviyle normal hayatına dönebilir.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• European Respiratory Society (ERS) ↗
• American Lung Association ↗

Yerel kuruluşlar

• Türkiye Solunum Araştırmaları Derneği (TÜSAD) ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.