Çocuklarda bulantı

Genel Bakış

Mide bulantısı, midenizin rahatsız olduğu ve kusma isteği duyduğunuz bir histir. Çocuklarda sık görülür ve genellikle ciddi bir sorun değildir, ancak bazen altta yatan bir hastalığın belirtisi olabilir.

Evet, mide bulantısı çocuklarda çok yaygın bir şikâyettir. Özellikle okul öncesi ve okul çağındaki çocukları etkiler.

Her yaştan çocuk mide bulantısı yaşayabilir. Bebeklerde, küçük çocuklarda ve ergenlerde farklı nedenlerle ortaya çıkabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Mide rahatsızlığı hissi
• Kusma isteği
• İştahsızlık
• Halsizlik

Çocuklarda belirtiler

• Huzursuzluk ve ağlama
• Yüzde solgunluk
• Ağızda su toplanması
• Yemek yemeyi reddetme
• Kusma (bazen)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bu durum çocuklar için geçerlidir, yetişkinlerde farklı belirtiler olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Mide-bağırsak enfeksiyonları (gastroenterit)
• Taşıt tutması (araba, otobüs, gemi)
• Gıda zehirlenmesi
• Aşırı yemek yeme veya hazımsızlık
• Anksiyete veya stres
• Migren tipi baş ağrıları
• Orta kulak enfeksiyonu
• Bazı ilaçların yan etkisi

Risk faktörleri

• Kreş veya okul gibi kalabalık ortamlar (enfeksiyon riski)
• Seyahat etmek (taşıt tutması)
• Daha önce migren öyküsü
• Kaygılı yapı veya ailede kaygı bozukluğu

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda 'acil' veya 'acil olmayan ama önemli' belirtiler varsa hemen sağlık kuruluşuna başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bulantı hafifse ve 24 saat içinde geçiyorsa doktora gitmeye gerek yoktur.
• Bulantı sık sık tekrarlıyorsa veya çocuğunuzda kilo kaybı, halsizlik gibi belirtiler varsa bir çocuk doktoruna danışın.

Tanı

Doktor, çocuğunuzun tıbbi öyküsünü dinleyerek ve fizik muayene yaparak bulantının nedenini anlamaya çalışır. Ateş, karın hassasiyeti, kulak muayenesi gibi kontroller yapılır.

Yapılabilecek testler

• Gerekirse kan testleri (enfeksiyon, dehidrasyon belirteçleri)
• İdrar tahlili
• Radyolojik görüntüleme (karın ultrasonu, röntgen gibi) – nadiren
• Dışkı testi (enfeksiyon şüphesinde)

Randevunuzda neler beklenir

Doktor, çocuğunuza ne zaman ve hangi durumlarda bulantı olduğunu, kusma olup olmadığını, eşlik eden başka belirtileri soracaktır. Fizik muayene sırasında çocuğunuzun karnına dokunabilir, kulağına bakabilir. Çoğu durumda ek testlere gerek kalmaz.

Tedavi

Tedavi, bulantıya neden olan duruma bağlıdır. Amaç, rahatsızlığı gidermek ve vücudun sıvı kaybını önlemektir. Çoğu enfeksiyona bağlı bulantı birkaç gün içinde geçer.

Evde kişisel bakım

• Çocuğa az miktarda ve sık sık sıvı verin (su, ayran, elma suyu gibi).
• Mideyi yormayan hafif yiyecekler sunun (muz, pirinç lapası, ekmek).
• Çocuğun dinlenmesini sağlayın, aşırı hareketten kaçının.
• Güçlü kokulardan uzak durun (yemek kokusu, parfüm vb.).
• Taşıt tutması için çocuğun ön koltukta oturmasını veya pencere açmasını sağlayın.

Tıbbi tedaviler

Doktor, bulantıyı azaltmak için ağızdan veya fitil şeklinde ilaçlar reçete edebilir. Şiddetli sıvı kaybı varsa damardan sıvı tedavisi uygulanabilir. Altta yatan enfeksiyon varsa uygun antibiyotik veya antiviral ilaçlar kullanılır. İlaçlar mutlaka doktor önerisiyle verilmelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Mide bulantısı nadiren cerrahi gerektirir. Ancak apandisit, bağırsak tıkanıklığı gibi durumlar tespit edilirse ameliyat gerekebilir. Bu karar doktor tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Çocuğunuzda bulantı olduğunda günlük rutini hafifletmek önemlidir. Bol sıvı almasını teşvik edin ve kendini daha iyi hissedene kadar okul gibi etkinliklere ara verin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ellerini sık sık yıkayarak enfeksiyon riskini azaltın.
• Taşıt tutmasına yatkın çocuklar için seyahat öncesi hafif yemek yedirin ve hareket eden oyuncak/kitap vermeyin.
• Stres kaynaklı bulantılarda sakinleştirici aktiviteler (masal okuma, müzik dinleme) yardımcı olabilir.

Diyet ve egzersiz

Bulantı döneminde çocuğu yemeye zorlamayın. İyileştikten sonra normal beslenmeye kademeli olarak dönün. Egzersiz, bulantı geçtikten sonra yapılabilir; hasta olduğu dönemde dinlenmesi daha iyidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Tekrarlayan bulantılar çocukta kaygıya neden olabilir. Çocuğunuzu rahatlatın, korkularını dinleyin. Gerekirse bir çocuk psikoloğundan destek alın.

Önleme

Bazı bulantı nedenleri önlenebilir. El hijyenine dikkat etmek enfeksiyonları azaltır. Taşıt tutması için seyahat öncesi hafif yemek yedirmek ve pencereden bakmasını sağlamak yardımcı olur. Stres yönetimi ve düzenli uyku da bulantıyı azaltabilir.

Aşılar

Rotavirüs aşısı, bebeklerde ağır ishal ve kusmaya neden olan bir virüsü önler. Diğer aşılar dolaylı olarak enfeksiyon kaynaklı bulantıyı azaltabilir. Aşı takvimi için çocuk doktorunuza danışın.

Tarama programları

Rutin tarama testleri bulantı için önerilmez. Ancak sık tekrarlayan bulantılarda doktor altında yatan nedenleri araştırmak için testler isteyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Dehidrasyon (vücudun susuz kalması) – ağız kuruluğu, idrar azalması, halsizlik
• Elektrolit dengesizliği (vücut tuzlarının bozulması)
• Kilo kaybı ve beslenme yetersizliği
• Aspirasyon (kusmuğun akciğere kaçması) – nadir ama ciddi

Uzun vadeli görünüm

Çoğu çocukta bulantı birkaç gün içinde kendiliğinden geçer. Altta yatan neden tedavi edildiğinde tam iyileşme sağlanır. Uygun bakım ve doktor takibi ile ciddi komplikasyonların önüne geçilebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.