Çocuklarda Panik

Genel Bakış

Panik, çocuklarda aniden ortaya çıkan yoğun korku ve endişe nöbetleridir. Bu nöbetlere panik atak denir. Panik atak sırasında çocuk sanki çok kötü bir şey olacakmış gibi hisseder ve vücudunda hızlı kalp atışı, terleme, nefes darlığı gibi belirtiler olur.

Evet, çocuklarda panik atak oldukça yaygındır. Her 100 çocuktan yaklaşık 2-3'ü panik bozukluğu yaşar.

Panik ataklar genellikle okul çağı çocuklarını etkiler; kızlarda erkeklere göre biraz daha sık görülür. Ailede panik bozukluğu olan çocuklarda risk daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Aniden başlayan yoğun korku
• Kalbin hızlı hızlı atması
• Terleme
• Titreme
• Nefes alamıyormuş gibi hissetme
• Göğüste sıkışma veya ağrı
• Baş dönmesi veya bayılacak gibi olma
• Kontrolü kaybedeceği korkusu
• Öleceği korkusu

Çocuklarda belirtiler

• Ağlama, bağırma
• Anneye babaya yapışma, ayrılmak istememe
• Karın ağrısı, baş ağrısı gibi bedensel şikâyetler
• Okula gitmek istememe
• Uykuya dalmakta zorluk
• Sinirlilik ve huysuzluk

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Panik ataklar ileri yaşta daha az görülür, ancak görüldüğünde genellikle başka sağlık sorunlarıyla karışabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Beyindeki korku ve kaygı merkezlerinin aşırı hassas olması
• Stresli yaşam olayları (taşınma, boşanma, sınav stresi vb.)
• Ailede panik bozukluğu veya kaygı bozukluğu öyküsü
• Çocuğun mizacı (aşırı duyarlı veya endişeli yapı)

Risk faktörleri

• Ailede anksiyete bozukluğu olması
• Çocuğun travmatik bir olay yaşaması
• Zorbalığa uğramak
• Mükemmeliyetçi kişilik yapısı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Panik ataklar sıklaştıysa veya şiddetlendiyse
• Çocuk okula gitmeyi reddediyorsa veya sosyal hayattan çekiliyorsa
• Çocuk kendine zarar verme düşünceleri ifade ediyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yalnızca bir veya iki panik atak geçiren ve günlük hayatı etkilenmeyen çocuk için doktora danışmak iyi olur.

Tanı

Doktor, çocuğun ve ailenin anlattıklarına dayanarak tanı koyar. Fiziksel bir neden olup olmadığını kontrol etmek için bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (tiroid sorunları gibi fiziksel nedenleri elemek için)
• Elektrokardiyogram (EKG) (kalp ritmini kontrol etmek için)
• Akciğer filmi (solunum sorunlarını elemek için)

Randevunuzda neler beklenir

Doktor, çocukla ve aileyle rahat bir ortamda konuşur, belirtiler ne zaman başladı, ne sıklıkta olduğu gibi sorular sorar. Çocuktan bir anket veya günlük tutması istenebilir.

Tedavi

Panik atakların tedavisinde amaç, çocuğun korkuyla baş etmeyi öğrenmesini sağlamaktır. Tedavi genellikle terapi ve bazen ilaçla desteklenir.

Evde kişisel bakım

• Derin nefes egzersizleri yapmak (4 saniye nefes al, 4 saniye tut, 4 saniye ver)
• Çocuğa korkutucu duyguların geçeceğini söylemek
• Düzenli uyku ve sağlıklı beslenmeye dikkat etmek
• Fiziksel aktiviteyi artırmak (yürüyüş, bisiklet, oyun)
• Stresi azaltmak için rahatlatıcı aktiviteler (resim yapmak, müzik dinlemek)

Tıbbi tedaviler

Bazı durumlarda doktor, çocuğun kaygısını azaltmak için ilaç tedavisi önerebilir. İlaçlar genellikle terapiyle birlikte kullanılır ve doktor kontrolünde alınmalıdır. Asla kendi başınıza ilaç vermeyin.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Panik ataklar için cerrahi bir tedavi yoktur.

Bu durumla yaşamak

Panik atakları yönetmek için çocuğa güvende olduğunu hissettirmek önemlidir. Atak geldiğinde sakin kalın ve ona nefes egzersizlerini hatırlatın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Okul öğretmenleriyle iş birliği yaparak çocuğa destek sağlayın
• Günlük rutinleri (uyku, yemek, oyun) düzenli tutun
• Çocuğun duygularını ifade etmesine izin verin, yargılamayın

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı beslenme (şeker ve kafein sınırlı) ve düzenli egzersiz kaygıyı azaltmaya yardımcı olur. Haftada en az 3 gün 30 dakika aktif olmak faydalıdır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Panik ataklar çocuğun özgüvenini ve sosyal ilişkilerini etkileyebilir. Bu yüzden ruh sağlığına dikkat etmek, gerektiğinde bir uzmandan destek almak çok önemlidir.

Önleme

Panik bozukluğu tamamen önlemek mümkün olmasa da, erken fark edilip tedavi edilirse atakların sıklığı ve şiddeti azaltılabilir.

Aşılar

Panik ataklar için bir aşı yoktur.

Tarama programları

Ailede panik bozukluğu varsa, çocuğun kaygı düzeyi düzenli olarak izlenebilir. Okul öncesi veya okul çağında yapılan taramalar erken tanıya yardımcı olabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Panik ataklar sıklaşabilir ve panik bozukluğuna dönüşebilir
• Çocuk okuldan kaçmaya, arkadaşlarından uzaklaşmaya başlayabilir
• Depresyon, kaygı bozukluğu gibi başka ruh sağlığı sorunları ortaya çıkabilir
• Madde kullanımı riski artabilir

Uzun vadeli görünüm

Panik bozukluğu olan çocukların çoğu, uygun tedavi ile tamamen iyileşir. Erken yardım almak, çocuğun sağlıklı bir yetişkin olmasını sağlar. Unutmayın, panik ataklar geçicidir ve üstesinden gelinebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.