Period pain in children

Genel Bakış

Adet sancısı, çocukluk çağından ergenliğe geçen kızlarda adet kanaması sırasında veya öncesinde hissedilen, göbek altında veya belde olan ağrıdır. Bu ağrı genellikle kasılma şeklinde olur ve birkaç saat veya birkaç gün sürebilir.

Evet, adet sancısı ergenlik çağındaki kız çocuklarında çok yaygın görülen bir durumdur. Her iki kızdan biri adet döneminde ağrı hisseder.

Adet sancısı genellikle ilk adetten birkaç yıl sonra başlayan, ergenlik çağındaki kız çocuklarını etkiler. Ağrı genellikle 16-20 yaş arasında daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Karın alt bölgesinde (göbek ile kasık arası) kramp şeklinde ağrı
• Bel ve sırt ağrısı
• Adet başlamadan 1-2 gün önce başlayan ve adetin ilk günlerinde en yoğun olan ağrı

Çocuklarda belirtiler

• Ağrı nedeniyle okula gidememe veya günlük aktiviteleri yapamama
• Bulantı, kusma
• Baş ağrısı, yorgunluk, halsizlik
• İshal veya kabızlık

Nedenler

Ana nedenler

• Rahim (uterus) kaslarının adet kanını dışarı atmak için çok fazla kasılması
• Prostaglandin adı verilen kimyasal maddelerin rahimde aşırı üretilmesi (bu maddeler ağrı ve kasılmaya neden olur)
• Rahim iç tabakasının (endometrium) dökülürken dar bir rahim ağzından geçmesi

Risk faktörleri

• Ailede adet sancısı öyküsü olması
• Erken yaşta adet görmeye başlamak (11 yaş öncesi)
• Sigara içmek (ergenlerde sigara kullanımı)
• Düzensiz veya uzun adet döngüleri

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ağrı o kadar şiddetli ki günlük yaşamı engelliyor (okula gitmek, yemek yemek gibi)
• Evde dinlenme, sıcak uygulama ve reçetesiz ağrı kesicilere rağmen geçmiyorsa
• Adet döneminde yüksek ateş veya baygınlık hissi varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Adet sancısı her ay tekrarlıyorsa ve çocuğunuzu rahatsız ediyorsa
• Ağrı ilk adetten sonra başlayıp giderek artıyorsa
• Ağrıya eşlik eden anormal kanama veya düzensiz adet varsa

Tanı

Doktor, çocuğunuzun tıbbi öyküsünü dinler, adet döngüsü ve ağrı hakkında sorular sorar. Fizik muayene yaparak karın bölgesini kontrol eder. Çoğu durumda ek test gerekmez.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene
• Gerekirse pelvik ultrason (karın içi organları görmek için)
• Kan testleri (anemi veya enfeksiyon belirtileri için)

Randevunuzda neler beklenir

İlk adetleri yeni başlayan bir kız çocuğunda genellikle ek tetkik yapılmaz. Doktor, ağrıyı azaltmak için yaşam tarzı önerileri ve gerekirse ilaç tedavisi planlar. Şiddetli veya düzensiz ağrılarda altta yatan başka bir durum olup olmadığını araştırmak için testler yapılabilir.

Tedavi

Adet sancısı tedavisinde amaç ağrıyı azaltmak ve çocuğun günlük yaşamını rahatça sürdürebilmesini sağlamaktır. Çoğu vaka evde basit yöntemlerle kontrol altına alınabilir.

Evde kişisel bakım

• Karın altına sıcak su torbası veya ısıtıcı ped koymak
• Hafif egzersizler veya yürüyüş yapmak
• Bol sıvı tüketmek, özellikle su ve bitki çayları
• Yeterli uyku ve dinlenme
• Stresten kaçınmak ve rahatlama teknikleri denemek

Tıbbi tedaviler

Evde önlemlere rağmen ağrı geçmezse doktor, ağrı kesici ilaçlar önerebilir. Bu ilaçlar genellikle kısa süreli kullanılır. Ayrıca doğum kontrol hapları gibi hormon tedavileri de bazı durumlarda adet sancısını azaltmak için kullanılabilir. Hangi tedavinin uygun olduğuna doktor karar verir; kendi başınıza ilaç kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Adet sancısı genellikle cerrahi gerektirmez. Ancak çok nadir durumlarda rahimde yapısal bir sorun (örneğin rahim ağzında darlık) varsa ve tedaviye yanıt alınamazsa cerrahi düşünülebilir.

Bu durumla yaşamak

Adet sancısı genellikle kısa sürelidir ve ayda birkaç gün yaşanır. Çocuğunuzun bu dönemde okula gitmesi ve sosyal hayatına devam etmesi desteklenmelidir. Ağrılı günlerde evde kalmasına izin verilebilir, ancak her ay tekrarlıyorsa mutlaka doktora danışılmalıdır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku alışkanlığı edinmek
• Haftada en az 3-4 gün hafif egzersiz yapmak (yürüyüş, yüzme, bisiklet)
• Stres yönetimi için nefes egzersizleri veya meditasyon denemek
• Adet günlerini takvimde işaretleyerek hazırlıklı olmak

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenmek adet sancısını azaltabilir. Bol lifli gıdalar (sebze, meyve, tam tahıl), omega-3 yağ asitleri (balık, ceviz) ve magnezyum (yeşil yapraklı sebzeler, badem) tüketmek faydalı olabilir. Egzersiz, vücuttaki endorfin seviyesini artırarak ağrıyı hafifletir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Adet sancısı nedeniyle sürekli ağrı çeken ergenlerde kaygı, okul korkusu, sosyal izolasyon ve depresif belirtiler görülebilir. Çocuğunuzun duygusal durumunu anlamak, onu dinlemek ve gerektiğinde bir psikolog veya rehber öğretmenden destek almak önemlidir.

Önleme

Adet sancısını tamamen önlemek mümkün olmasa da, sağlıklı yaşam alışkanlıkları, düzenli egzersiz, beslenme düzeni ve stresten uzak durmak sancıların şiddetini azaltabilir. Erken yaşta doktora başvurmak da altta yatan nedenleri ortaya çıkararak önleyici tedavi planlanmasını sağlar.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Şiddetli ağrı nedeniyle okul devamsızlığı ve akademik başarıda düşüş
• Sosyal hayattan uzaklaşma, arkadaş çevresinde daralma
• Depresyon ve anksiyete bozukluğu riskinde artış
• Kronik ağrı sendromu gelişebilir (uzun süreli ağrı alışkanlığı)

Uzun vadeli görünüm

Adet sancısı genellikle ergenlik döneminden sonra, özellikle doğum yapıldıktan sonra kendiliğinden hafifler veya kaybolur. Uygun tedavi ve destekle çoğu genç kız ağrıyı kontrol altına alır ve normal bir yaşam sürer. Altta yatan bir hastalık varsa (örneğin endometriozis) tedavi edilirse sancılar büyük ölçüde azalır. Bu durumda erken tanı ve tedavi önemlidir, ancak genel olarak iyi bir prognoz beklenir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.