Yemekten Sonra Plörezi (Zatülcenp) Ağrısı

Genel Bakış

Plörezi, akciğerlerinizi çevreleyen ince zarın (plevra) iltihaplanmasıdır. Bu iltihap, nefes alırken veya öksürürken keskin bir göğüs ağrısına neden olur. Yemek yedikten sonra ağrının artması, diyafram kasının hareketinden kaynaklanabilir çünkü yemek mideyi genişletir ve diyaframı yukarı iter.

Plörezi, özellikle akciğer enfeksiyonlarından sonra yaygın görülebilir. Ancak 'yemekten sonra plörezi' herkeste olmaz; belirtiler kişiden kişiye değişir.

Her yaşta görülebilir, ancak bağışıklık sistemi zayıf olanlarda, sigara içenlerde ve kronik akciğer hastalığı olanlarda daha sık rastlanır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Keskin, bıçak saplanır gibi göğüs ağrısı (özellikle derin nefes alırken, öksürürken veya hapşırırken)
• Yemekten sonra ağrının artması
• Nefes darlığı
• Kuru öksürük
• Hafif ateş

Çocuklarda belirtiler

• Huzursuzluk ve ağlama
• Yemek yemeyi reddetme
• Nefes alırken burun kanatlarının şişmesi
• Göğüs veya sırt ağrısı şikayeti (çocuk anlatabiliyorsa)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Sıklıkla nefes darlığı ve yorgunluk belirgindir
• Ağrı daha hafif olabilir, bu nedenle atlanabilir
• İştahsızlık ve kilo kaybı eşlik edebilir

Nedenler

Ana nedenler

• Akciğer enfeksiyonları (zatürre gibi bakteri veya virüsler)
• Göğüs travması (darbe, kırık kaburga)
• Otoimmün hastalıklar (lupus, romatoid artrit gibi iltihabi hastalıklar)
• Akciğere pıhtı atması (pulmoner emboli)
• Tüberküloz (verem)

Risk faktörleri

• Sigara içmek veya pasif içicilik
• Kronik akciğer hastalığı (KOAH, astım)
• Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar kullanmak
• Yakın zamanda geçirilmiş akciğer enfeksiyonu
• Yemek sonrası hızlı yemek yemek veya fazla miktarda yemek (diyaframa baskıyı artırır)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrınız nefes almayı zorlaştırıyorsa
• Ateş, üşüme, titreme eşlik ediyorsa
• Öksürükle kan geliyorsa
• Dudaklarda veya parmak uçlarında morarma varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yemekten sonra sürekli tekrarlayan hafif göğüs ağrısı
• Birkaç gündür geçmeyen kuru öksürük
• Açıklanamayan yorgunluk ve kilo kaybı

Tanı

Doktorunuz önce şikayetlerinizi dinler, stetoskopla akciğerlerinizi dinler ve belirtilerinize göre bazı tetkikler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Göğüs röntgeni (akciğerlerin görüntülenmesi)
• Kan testleri (enfeksiyon belirteçleri ve iltihap düzeyi)
• Balgam kültürü (enfeksiyonun kaynağını belirlemek için)
• Gerekirse bilgisayarlı tomografi (BT) veya ultrason

Randevunuzda neler beklenir

Tanı genellikle birkaç saat içinde konulabilir. Ağrılı bir test değildir; sadece röntgen çekimi ve kan alımı yapılır. Nadiren plevradan sıvı örneği alınması gerekebilir (torasentez).

Tedavi

Plörezi tedavisi altta yatan nedene yöneliktir. Çoğu durumda iltihap ve ağrı kontrol altına alınır. Dinlenme ve bol sıvı tüketimi iyileşmeyi destekler.

Evde kişisel bakım

• Bol istirahat edin ve ağır aktivitelerden kaçının.
• Yemekleri küçük porsiyonlar halinde ve yavaş yiyin, böylece mide şişkinliğini azaltın.
• Göğsünüze sıcak su torbası (havluya sarılı) koyarak ağrıyı hafifletebilirsiniz.
• Doktorunuzun önerdiği aralıklarla derin nefes egzersizleri yapın (akciğerlerin açılmasına yardımcı olur).

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, enfeksiyon varsa antibiyotik veya antiviral ilaçlar reçete edebilir. Ağrı kesiciler (ilaç adı vermiyoruz) genellikle önerilir. İltihabı azaltan ilaçlar da kullanılabilir. Tedavi mutlaka doktor kontrolünde olmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, plevral efüzyon (sıvı birikmesi) durumunda sıvının boşaltılması gerekebilir. Bu işlem ince bir iğne veya tüp ile yapılır. Cerrahi müdahale çok enderdir.

Bu durumla yaşamak

Plörezi genellikle birkaç hafta içinde düzelir. Ancak tam iyileşme sürecinde günlük aktivitelerinizi kademeli olarak artırmanız önemlidir. Ağrı hissettiğinizde dinlenmeye çekilin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara dumanından uzak durun; evinizi havalandırın.
• Başkalarına bulaştırmamak için enfeksiyon döneminde maske kullanın.
• Stresi azaltmak için meditasyon veya hafif yürüyüşler yapabilirsiniz.

Diyet ve egzersiz

Bağışıklığı güçlendirmek için C vitamini ve çinko açısından zengin besinler (portakal, yeşil yapraklı sebzeler) tüketin. Bol su için. Ağrı geçtikten sonra hafif yürüyüşlere başlayabilir, ancak ağır egzersizlerden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Göğüs ağrısı ve nefes darlığı kaygı yaratabilir. Hastalık sürecinde üzgün veya endişeli hissetmeniz normaldir. Konuşmak için yakınlarınıza veya bir psikoloğa başvurun. Unutmayın ki çoğu plörezi tedaviyle tamamen iyileşir.

Önleme

Plöreziyi tamamen önlemek mümkün olmasa da akciğer enfeksiyonlarından korunarak riski azaltabilirsiniz. Ellerinizi sık yıkamak, hasta kişilerden uzak durmak ve sağlıklı beslenmek önemlidir.

Aşılar

Grip aşısı ve zatürre (pnömokok) aşısı, plöreziye yol açan bazı enfeksiyonları önlemeye yardımcı olabilir. Aşı takviminiz için Sağlık Bakanlığı'nın önerilerine uyun veya aile hekiminize danışın.

Tarama programları

Düzenli bir tarama testi yoktur. Ancak kronik akciğer hastalığınız varsa veya yüksek risk altındaysanız yıllık kontrollerinizi yaptırmanız önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Plevral efüzyon (zarlar arasında sıvı birikmesi, nefes almayı zorlaştırabilir)
• Ampiyem (iltihaplı sıvının iltihaplanması, cerrahi drenaj gerekebilir)
• Akciğerde kalıcı hasar veya yapışıklıklar

Uzun vadeli görünüm

Plörezi genellikle tedaviyle tamamen iyileşir. Erken tanı ve uygun tedavi ile çoğu kişi birkaç hafta içinde normal hayatına döner. Ciddi komplikasyonlar nadirdir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.