Plörezi (Zatülcenp): Tek Taraflı Göğüs Ağrısı

Genel Bakış

Plörezi, akciğerleri çevreleyen ince zarların (plevra) iltihaplanmasıdır. Bu iltihaplanma genellikle tek tarafta (sağ veya sol akciğer) şiddetli, keskin bir ağrıya neden olur. Nefes alırken, öksürürken veya hareket ederken ağrı artar.

Plörezi, özellikle solunum yolu enfeksiyonları sırasında sık görülen bir durumdur. Her yaşta ortaya çıkabilir, ancak bazı risk faktörleri vardır.

Plörezi herkesi etkileyebilir. Özellikle akciğer enfeksiyonu geçirenler, bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler, romatizmal hastalıkları olanlar ve göğüs travması yaşayanlarda daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Tek taraflı, keskin göğüs ağrısı (nefes alırken, öksürürken veya hapşırırken artar)
• Nefes darlığı
• Kuru öksürük
• Vücut sıcaklığının yükselmesi (ateş)
• Halsizlik ve yorgunluk

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda plörezi belirtileri ateş, huzursuzluk, iştahsızlık ve nefes alırken ağlama şeklinde olabilir. Ağrıyı tam olarak ifade edemeyebilirler.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda ağrı hissi daha az belirgin olabilir. Bunun yerine nefes darlığı, kafa karışıklığı veya düşme riski artabilir. Ateş olmayabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Viral enfeksiyonlar (soğuk algınlığı, grip)
• Bakteriyel zatürre
• Göğüs travması (kaza, darbe)
• Akciğer embolisi (pıhtı atması)
• Romatizmal hastalıklar (lupus, romatoid artrit)
• Bazı ilaçlar (nadiren)

Risk faktörleri

• Zayıf bağışıklık sistemi
• Kronik akciğer hastalığı (KOAH, astım)
• Sigara içmek
• Ameliyat sonrası dönem
• Uzun süre hareketsiz kalma (pıhtı riski)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrınız nefes almayı engelliyorsa
• Ateşiniz 38°C üzerindeyse ve öksürükle birlikteyse
• Nefes darlığı dinlenirken bile geçmiyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Birkaç gündür geçmeyen hafif göğüs ağrısı
• Açıklanamayan yorgunluk ve halsizlik

Tanı

Doktorunuz öncelikle tıbbi geçmişinizi dinler ve fiziksel muayene yapar. Stetoskopla akciğerlerinizi dinlerken plöreziye özgü sürtünme sesi duyabilir.

Yapılabilecek testler

• Göğüs röntgeni: Akciğerlerde sıvı toplanması veya enfeksiyon belirtisi aranır.
• Ultrason: Plevral efüzyon (su toplaması) varsa görüntülenir.
• Kan testleri: Enfeksiyon belirteçleri ve romatizmal faktörler incelenir.
• Bilgisayarlı tomografi (BT): Daha detaylı görüntüleme için kullanılabilir.

Randevunuzda neler beklenir

Tanı sürecinde doktorunuz nedenin viral mi, bakteriyel mi yoksa başka bir duruma mı bağlı olduğunu belirlemeye çalışacaktır. Gerekirse plevral sıvı örneği alınabilir. Bu işlem lokal anestezi altında yapılır ve genellikle ağrısızdır.

Tedavi

Plörezi tedavisi, altta yatan nedene yöneliktir. Eğer bir enfeksiyon kaynaklıysa uygun antibiyotik veya antiviral tedavi verilir. Ağrı ve iltihabı azaltmak için antiinflamatuar ilaçlar kullanılır. Ağrı kesiciler de önerilebilir. Dinlenme ve bol sıvı alımı iyileşmeyi destekler.

Evde kişisel bakım

• Bol bol dinlenin ve vücudunuzu zorlamayın.
• Ağrılı bölgeye sıcak havlu veya ısıtıcı ped koyarak rahatlama sağlayabilirsiniz.
• Derin nefes almaktan kaçınmayın, ancak zorlamayın. Yavaş ve kontrollü nefes alın.
• Bol su için.
• Sigara içiyorsanız bırakmayı deneyin veya azaltın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz ağrı ve iltihabı kontrol altına almak için reçetesiz veya reçeteli ağrı kesiciler ve antiinflamatuar ilaçlar önerebilir. Enfeksiyon varsa antibiyotik tedavisi uygulanır. Plevral efüzyon (su toplaması) gelişirse, sıvının boşaltılması gerekebilir. Bu işlem torasentez olarak adlandırılır ve bir iğne ile sıvının çekilmesidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadir durumlarda, kronik enfeksiyon veya tekrarlayan plörezi nedeniyle plevranın bir kısmının cerrahi olarak çıkarılması (plevrektomi) gerekebilir. Bu karar doktorunuz tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Plörezi genellikle birkaç hafta içinde iyileşir. Bu süreçte kendinizi yorgun hissedebilirsiniz. Günlük aktivitelerinizi yavaşça artırın. Ağrı tamamen geçene kadar ağır kaldırmaktan ve egzersizden kaçının.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara ve dumandan uzak durun.
• Bağışıklığınızı güçlü tutmak için dengeli beslenin.
• Yeterli uyuyun.
• Stresten kaçının.

Diyet ve egzersiz

İyileşme döneminde hafif yürüyüşler yapabilirsiniz, ancak nefes darlığına neden olacak egzersizlerden kaçının. Bol protein ve vitamin içeren besinler tüketin. Doktorunuz onay verdiğinde normal egzersiz rutininize dönebilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Plörezi sırasında yaşanan ağrı ve nefes darlığı endişe yaratabilir. Bu normaldir. Durumun geçici olduğunu ve tedavi edilebilir olduğunu hatırlayın. Kaygılarınız varsa doktorunuzla veya bir ruh sağlığı uzmanıyla konuşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Plörezi her zaman önlenemese de, solunum yolu enfeksiyonlarına karşı alınacak önlemler riski azaltabilir. El hijyenine dikkat etmek, kalabalık ortamlardan kaçınmak ve bağışıklığı güçlü tutmak önemlidir.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları, plöreziye neden olabilecek enfeksiyonlara karşı koruma sağlayabilir. Aşı takviminizi doktorunuzla görüşün.

Tarama programları

Spesifik bir tarama testi yoktur. Ancak risk grubundaysanız düzenli doktor kontrollerinizi ihmal etmeyin.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Plevral efüzyon (akciğer zarında sıvı birikmesi)
• Ampiyem (iltihaplı sıvının iltihaplanması, apse oluşumu)
• Akciğer zarlarının yapışması (plevral kalınlaşma)
• Kronik ağrı

Uzun vadeli görünüm

Plörezi çoğu durumda tamamen iyileşir. Erken teşhis ve uygun tedavi ile komplikasyon riski düşüktür. İyileşme süresi altta yatan nedene bağlı olarak değişir. Çoğu insan birkaç hafta içinde normal yaşantısına döner. Düzenli takip ve doktor önerilerine uymak önemlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.