Plörezi ve Mide Bulantısı: Belirtiler, Nedenler ve Tedavi

Genel Bakış

Plörezi, akciğerleri çevreleyen zarların (plevra adı verilen ince dokuların) iltihaplanmasıdır. Bu iltihaplanma göğüste keskin ağrıya ve nefes almakta zorlanmaya neden olabilir. Bazı kişilerde buna mide bulantısı da eşlik edebilir.

Plörezi oldukça sık görülen bir durumdur. Ancak mide bulantısı ile birlikte ortaya çıkması daha az yaygındır.

Her yaştan kişiyi etkileyebilir, ancak akciğer enfeksiyonu (zatürre) geçirenlerde, bağışıklık sistemi zayıf olanlarda ve sigara içenlerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Keskin göğüs ağrısı (özellikle derin nefes alırken, öksürürken veya hapşırırken)
• Nefes darlığı
• Kuru öksürük
• Mide bulantısı
• Hafif ateş

Çocuklarda belirtiler

• Huzursuzluk ve ağlama
• İştahsızlık
• Karın ağrısı (mide bulantısı ile karışabilir)
• Nefes alırken zorlanma, hızlı nefes alma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Göğüs ağrısı daha hafif olabilir ve fark edilmeyebilir
• Bilinç bulanıklığı veya kafa karışıklığı
• Aşırı yorgunluk
• Mide bulantısı ve kusma

Nedenler

Ana nedenler

• Viral enfeksiyonlar (soğuk algınlığı, grip)
• Bakteriyel enfeksiyonlar (zatürre, tüberküloz)
• Akciğer embolisi (akciğer atardamarının pıhtıyla tıkanması)
• Göğüs bölgesine alınan darbeler veya travmalar
• Romatizmal hastalıklar (bağışıklık sisteminin vücuda saldırması)

Risk faktörleri

• Zatürre veya akciğer enfeksiyonu geçirmek
• Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar (kortizon gibi) kullanmak
• Sigara içmek
• Uzun süre hareketsiz kalmak (ameliyat sonrası gibi)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrısı şiddetliyse ve nefes almayı zorlaştırıyorsa
• Mide bulantısı ve kusma nedeniyle sıvı alamıyorsanız (susuz kalma riski)
• Yüksek ateş 2-3 günden uzun sürüyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Göğüs ağrınız birkaç gün içinde hafiflemiyorsa
• Mide bulantınız sürekli tekrarlıyor ve günlük yaşamınızı etkiliyorsa

Tanı

Doktorunuz önce sağlık geçmişinizi ve şikayetlerinizi dinler. Ardından fizik muayene yapar; stetoskopla akciğerlerinizi dinlerken sürtünme sesi (plörezi belirtisi) olup olmadığını kontrol eder.

Yapılabilecek testler

• Göğüs röntgeni (akciğer zarında kalınlaşma veya sıvı birikimini gösterir)
• Kan testleri (iltihap belirteçleri ve enfeksiyon bulguları)
• Balgam kültürü (enfeksiyon etkenini belirlemek için)
• Göğüs ultrasonu veya bilgisayarlı tomografi (BT) (daha ayrıntılı inceleme)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle hızlıdır. Doktorunuz gerekli testleri isteyecek ve sonuçlara göre bir tedavi planı oluşturacaktır. Ek testler (örneğin plevral sıvı alınması) nadiren gerekli olabilir.

Tedavi

Tedavi, plöreziye neden olan temel hastalığa yöneliktir. Amaç iltihabı azaltmak, ağrıyı kontrol altına almak ve mide bulantısı gibi eşlik eden belirtileri hafifletmektir.

Evde kişisel bakım

• Bol sıvı tüketin (su, bitki çayları, çorba)
• Dinlenin, ağır aktivitelerden kaçının
• Göğüs ağrısı için sıcak veya soğuk kompres uygulayın
• Mide bulantısını azaltmak için az ve sık yemek yiyin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz iltihabı azaltmak için antiinflamatuar ilaçlar reçete edebilir. Enfeksiyon varsa uygun antibiyotikler veya antiviral ilaçlar kullanılabilir. Ağrı için ağrı kesiciler önerilebilir. Mide bulantısı için doktorunuzun önerisiyle bulantı giderici ilaçlar kullanılabilir. Tüm ilaçları doktorunuzun talimatına göre kullanmanız önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadir durumlarda, akciğer zarı arasında biriken iltihaplı sıvının boşaltılması gerekebilir. Bu işlem genellikle iğne ile drenaj (torasentez) şeklinde yapılır. Cerrahi girişim sadece diğer tedavilerin yetersiz kaldığı durumlarda düşünülür.

Bu durumla yaşamak

Plörezi genellikle 1-3 hafta içinde iyileşir. Bu süreçte dinlenmek ve doktorunuzun önerilerine uymak en önemli adımdır. Ağrı ve mide bulantısı tamamen geçene kadar kendinizi zorlamayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içiyorsanız bırakmaya çalışın
• Hastayken tam olarak iyileşene kadar dinlenin
• Nefes egzersizleri yapmak akciğerlerinizi güçlendirir (derin nefes alıp verme)

Diyet ve egzersiz

Mide bulantınız varsa, sindirimi kolay yiyecekler (muz, pirinç, yoğurt, çorba) tüketin. Egzersize yavaşça başlayın; yürüyüş gibi hafif aktivitelerle başlayın. Nefes darlığı yaşarsanız durun ve dinlenin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik ağrı ve mide bulantısı kaygıya, moral bozukluğuna ve uyku sorunlarına yol açabilir. Duygularınızı aileniz veya arkadaşlarınızla paylaşmaktan çekinmeyin. Gerekirse bir psikolog veya psikiyatristten destek almayı düşünün.

Önleme

Plöreziyi tamamen önlemek her zaman mümkün değildir ancak altta yatan nedenleri önleyerek riski azaltabilirsiniz.

Aşılar

Grip (influenza) ve zatürre (pnömokok) aşıları, plöreziye yol açabilen bazı enfeksiyonlara karşı koruma sağlar. Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği aşı takvimine uymanız önemlidir.

Tarama programları

Düzenli sağlık kontrolleri, özellikle akciğer hastalığı riskiniz varsa, erken tanı ve önleme açısından faydalı olabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ampiyem: akciğer zarı arasında irin birikmesi
• Solunum yetmezliği: akciğerlerin yeterince oksijen alamaması
• Kronik göğüs ağrısı: iltihabın kalıcı hasar bırakması

Uzun vadeli görünüm

Erken tanı ve uygun tedavi ile plörezi çoğu durumda tamamen iyileşir. Komplikasyonlar nadirdir ve çoğu kişi birkaç hafta içinde normal yaşamına dönebilir. Doktorunuzun önerilerine uymanız iyileşmenizi hızlandırır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.