Red eye in children

Genel Bakış

Kırmızı göz, gözün beyaz kısmının (sklera) veya göz kapaklarının iç yüzeyinin kızarmasıdır. Çocuklarda sık görülen bir durumdur ve genellikle enfeksiyon, alerji veya tahriş nedeniyle olur. Çoğu zaman ciddi değildir, ancak bazen altta yatan daha önemli bir sorunun işareti olabilir.

Evet, kırmızı göz çocukluk döneminde oldukça sık görülür. Özellikle kreş ve okul çağındaki çocuklarda enfeksiyonlar daha yaygındır.

Her yaştan çocuğu etkileyebilir, ancak özellikle 2-6 yaş arası çocuklarda daha sık görülür. Alerjik yapıya sahip çocuklar, kalabalık ortamlarda bulunanlar ve göz hijyenine dikkat etmeyenler daha fazla risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göz beyazında kızarıklık
• Gözde sulanma veya akıntı (berrak, beyaz, sarı veya yeşil renkli olabilir)
• Göz kapaklarında şişlik veya yapışma (özellikle sabahları)
• Gözde kaşıntı veya yanma hissi
• Göz kapağında kabuklanma

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklar gözlerini ovuşturabilir veya kaşıyabilir.
• Işığa karşı hassasiyet olabilir.
• Bebekler huzursuz olabilir, ağlayabilir ve gözlerini açmak istemeyebilir.
• Bulanık görme veya çift görme nadiren görülür.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bu bölüm pediatri konusu olduğu için yetişkinler için geçerli değildir. Çocuklara odaklanılmıştır.

Nedenler

Ana nedenler

• Viral enfeksiyonlar (üst solunum yolu enfeksiyonu ile birlikte görülebilir)
• Bakteriyel enfeksiyonlar (konjonktivit veya arpacık)
• Alerjiler (polen, toz, evcil hayvan tüyü, göz damlası gibi maddelere karşı)
• Tahriş edici maddeler (klorlu su, duman, yabancı cisim, göz makyajı)
• Göz kuruluğu (özellikle uzun süre ekrana bakma)
• Gözde yabancı cisim (kirpik, toz, kum)

Risk faktörleri

• Kalabalık ortamlar (kreş, okul)
• Kontakt lens kullanımı (ergenlerde)
• Alerjik rinit veya egzama öyküsü
• El hijyenine dikkat edilmemesi
• Havuz suyu veya kirli suya maruz kalma

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli ağrı, ışığa aşırı hassasiyet, görme değişikliği
• Göz travması sonrası kızarıklık
• Gözbebeğinde şekil bozukluğu veya kanama
• Çocukta ateş, kusma veya baş ağrısı gibi eşlik eden belirtiler

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hafif kızarıklık ve berrak akıntı varsa ve çocuğun genel durumu iyiyse 1-2 gün içinde doktora gidilebilir.
• Alerji düşünülüyorsa çocuk doktoru veya alerji uzmanına başvurulabilir.
• Evde bakımla düzelmeyen ve 3-4 günden uzun süren kızarıklık

Tanı

Doktor, çocuğunuzun belirtilerini ve tıbbi öyküsünü dinleyerek ve göz muayenesi yaparak tanı koyar. Gerekirse bir göz hekimine (oftalmolog) yönlendirme yapabilir.

Yapılabilecek testler

• Göz muayenesi (biyomikroskop adı verilen bir aletle gözün ön kısmının incelenmesi)
• Gözyaşı örneği alınarak enfeksiyona neden olan mikrop türünün belirlenmesi (kültür testi)
• Alerji testleri (alerjik neden düşünülüyorsa cilt veya kan testi)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktor, çocuğunuzun gözlerini nazikçe kontrol eder, kızarıklığın yaygınlığını, akıntı tipini ve lenf bezlerini değerlendirir. Çocuğunuzun rahat olması için işlem kısa ve ağrısızdır. Gerekirse göz damlası kullanılarak göz daha detaylı incelenebilir.

Tedavi

Tedavi, kırmızı gözün nedenine bağlıdır. Viral enfeksiyonlar genellikle kendiliğinden düzelir; destekleyici bakım yeterlidir. Bakteriyel enfeksiyonlarda genellikle antibiyotikli göz damlası veya merhem verilir. Alerjik durumlarda antihistaminik damlalar veya soğuk kompres rahatlatıcı olabilir. Göz kuruluğu ise suni gözyaşı damlalarıyla giderilebilir. Tedavi planını çocuğunuzun doktoru belirlemelidir. Hiçbir ilacı doktor önermeden kullanmayın.

Evde kişisel bakım

• Çocuğunuzun ellerini sık sık yıkamasını sağlayın.
• Gözünü ovuşturmasını veya kaşımasını engelleyin.
• Pamuk veya temiz bir bez ile göz akıntısını temizleyin (her iki göz için ayrı pamuk kullanın).
• Soğuk kompres (bir bez arasında buz) uygulayarak kaşıntı ve şişliği azaltabilirsiniz.
• Çocuğunuz havlu, yastık kılıfı gibi eşyalarını başkalarıyla paylaşmasın.
• Göz makyajı veya lens kullanıyorsa geçici olarak bırakın.

Tıbbi tedaviler

Doktor, bakteriyel enfeksiyon için uygun antibiyotik göz damlası veya merhem reçete edebilir. Alerjik kırmızı gözlerde alerji giderici damlalar kullanılabilir. Göz kuruluğu için suni gözyaşı damlaları önerilebilir. Ağız yoluyla alınan ilaçlar genellikle gerekmez, ancak altta yatan ciddi bir neden varsa doktor tarafından planlanır. Tedavi süresince düzenli kullanım önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadiren, göz içi basıncı artışı (glokom) veya korneada kalıcı hasar gibi ciddi durumlarda cerrahi gerekebilir. Bu durumlar çocuklarda kırmızı gözün sık nedenleri arasında değildir.

Bu durumla yaşamak

Kırmızı göz genellikle kısa süreli bir durumdur. Tedavi sırasında çocuğunuzun göz hijyenine dikkat edin ve doktorun önerdiği damlaları düzenli kullanın. Enfeksiyon bulaşıcıysa, çocuğunuzu okuldan veya kresten birkaç gün uzak tutmanız gerekebilir. Gözlerin rahatlaması için dinlenmesini sağlayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Elleri sık sık yıkama alışkanlığı kazandırın.
• Gözleri ovuşturmaması gerektiğini anlatın.
• Ekran süresini sınırlayın ve sık sık ara verin (göz kuruluğunu önlemek için).
• Temiz hava, polen yoğunluğunun yüksek olduğu zamanlarda dışarı çıkmamak (alerji durumunda).

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet gerekmez. Sağlıklı ve dengeli beslenme genel bağışıklığı destekler. Bol su içmek ve antioksidanlardan zengin meyve-sebze tüketmek faydalıdır. Fiziksel aktivite kısıtlaması yoktur; ancak havuz gibi klorlu suya maruz kalmak tahrişi artırabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kırmızı göz genellikle kısa süreli olduğu için psikolojik etkisi sınırlıdır. Ancak çocuklar görünümlerinden rahatsız olabilir veya arkadaşlarından çekinebilir. Onlara durumun geçici olduğunu anlatmak ve destek olmak önemlidir. Sürekli kaşıntı veya ağrı varsa huzursuzluk ve uyku sorunları yaşanabilir; bu durumda doktorunuza danışın.

Önleme

Kırmızı gözün bazı türleri tamamen önlenemese de, bulaşıcı olanların (viral ve bakteriyel konjonktivit) yayılmasını önlemek için el hijyeni çok önemlidir. Çocuğunuza ellerini sık sık yıkamasını, gözlerine dokunmamasını öğretin. Alerjik kırmızı gözlerde, tetikleyicilerden (polen, toz, hayvan tüyü) uzak durmak etkili olabilir. Havuz sonrası gözleri temiz suyla yıkamak da tahrişi azaltabilir.

Aşılar

Kızamık, kızamıkçık, kabakulak (MMR) aşısı gibi bazı aşılar, kırmızı göze neden olabilen hastalıkları önlemeye yardımcı olur. Çocuğunuzun aşı takvimini Sağlık Bakanlığı önerilerine göre düzenli olarak yaptırın.

Tarama programları

Rutin bir tarama testi yoktur. Ancak göz sağlığı açısından düzenli çocuk muayenelerinde kırmızı göz veya diğer belirtiler değerlendirilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Enfeksiyonun diğer göze veya çevre dokulara yayılması (örneğin göz kapağı iltihabı veya daha derin göz enfeksiyonları)
• Korneada (gözün saydam tabakası) hasar veya yara oluşması
• Görme keskinliğinde geçici veya kalıcı azalma
• Kronik göz kuruluğu (sürekli tahriş nedeniyle)
• Alerjik durumun şiddetlenmesi
• Uzamış rahatsızlık, ağrı ve rahatsızlık

Uzun vadeli görünüm

Çocuklarda kırmızı göz genellikle basit bir durumdur ve birkaç gün içinde iyileşir. Uygun tedavi ve hijyen önlemleriyle çoğu çocuk tamamen düzelir ve kalıcı bir sorun kalmaz. Ancak bazı durumlarda (örn. uçuğa bağlı göz enfeksiyonu) daha yakın takip gerekebilir. Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği düzenli çocuk sağlığı kontrolleri, olası sorunların erken fark edilmesini sağlar. Genel olarak, kırmızı göz tedavi edilebilir ve çocuğunuzun sağlığına kavuşması mümkündür.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• T.C. Sağlık Bakanlığı - Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.