Sinüs Enfeksiyonu ve Mide Bulantısı

Genel Bakış

Sinüs enfeksiyonu, sinüs adı verilen yüz kemiklerimizin içindeki hava boşluklarının iltihaplanmasıdır. Bu iltihap, burnunuzdan boğazınıza süzülen akıntıya (geniz akıntısı), öksürüğe ve bazı kişilerde mide bulantısına yol açabilir. Mide bulantısı genellikle iltihabın doğrudan bir belirtisi değil, akıntı ve öksürüğe eşlik eden bir sonuçtur.

Evet, sinüs enfeksiyonu (sinüzit) oldukça yaygındır. Her yıl milyonlarca insan bu sorunu yaşar. Çoğu kişi soğuk algınlığı sırasında veya sonrasında sinüzit belirtileri gösterir.

Sinüzit her yaştan insanı etkileyebilir. Ancak burnunun iç yapısıyla ilgili sorunları olanlar, alerjisi olanlar, bağışıklık sistemi zayıf olanlar ve sigara içenlerde daha sık görülür. Çocuklarda da sinüzit olabilir, ancak belirtileri erişkinlerden farklı olabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Burun tıkanıklığı ve akıntı
• Yüzde, alında veya göz çevresinde basınç hissi veya ağrı
• Geniz akıntısı ve buna bağlı boğaz tahrişi
• Öksürük (özellikle gece artabilir)
• Baş ağrısı
• Mide bulantısı veya kusma hissi
• Koku ve tat duyusunda azalma
• Hafif ateş

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda sinüs enfeksiyonu daha çok burun akıntısı, öksürük ve huzursuzlukla kendini gösterir.
• Okul çağı çocuklarında mide bulantısına sık rastlanabilir; bu, geniz akıntısının yutulmasından kaynaklanır.
• Çocuklarda göz çevresinde şişlik veya yüksek ateş varsa dikkatli olunmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı erişkinlerde ateş daha az görülebilir, bu nedenle kafa karışıklığı veya düşme gibi belirtiler fark edilebilir.
• Geniz akıntısı ve bulantı daha belirgin hale gelebilir.
• Bağışıklık sistemi yaşla birlikte değiştiği için enfeksiyonun şiddeti değişebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Virüsler: Soğuk algınlığına yol açan virüsler sinüslerin şişmesine neden olabilir.
• Bakteriler: Kapanmış sinüslerde bakteri üremesi ile ikincil enfeksiyon gelişebilir.
• Alerjiler: Polen veya ev tozu gibi alerjenler sinüslerin iç yüzeyini tahriş edebilir.
• Mantar enfeksiyonları: Özellikle bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde görülür.

Risk faktörleri

• Soğuk algınlığı veya grip geçirmek
• Alerjik nezle veya saman nezlesi
• Sigara içmek veya dumanına maruz kalmak
• Burun içi yapısal sorunlar (örneğin eğri kemik)
• Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar veya ilaçlar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Belirtiler şiddetliyse ve günlük yaşamınızı etkiliyorsa
• Ateşiniz 38,5°C üzerindeyse ve sık sık tekrarlıyorsa
• Yüzünüzde veya göz çevresinde ilerleyen şişlik fark ediyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Soğuk algınlığı belirtileri 10 gün içinde düzelmiyorsa
• Mide bulantısı nedeniyle yeme-içme düzeniniz bozuluyorsa
• Burun akıntınız koyulaştıysa ve kötü kokulu hale geldiyse

Tanı

Doktorunuz şikayetlerinizi dinler, burnunuzu ve yüzünüzü muayene eder. Çoğu sinüs enfeksiyonu tanısı için ileri testlere gerek yoktur. Muayene sırasında doktorunuz belirtilerinizin ne kadar süredir devam ettiğini ve başka bir sağlık sorununuz olup olmadığını sorabilir.

Yapılabilecek testler

• Burnun içine ince, ışıklı bir aletle bakılması (endoskopi)
• Görüntüleme testleri: Herkese gerekmez, ancak gerekirse bilgisayarlı tomografi (BT) sinüslerin ayrıntılı görüntüsünü verebilir.
• Varsa alerji testleri, tekrarlayan sinüzit durumlarında önerilebilir.

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktorunuz burnunuzun içini kontrol eder, yüzünüzde hassasiyet olup olmadığına bakar ve genel sağlık durumunuzu değerlendirir. Nedenini anlamak için geniz akıntısı örneği veya bazı kan testleri de isteyebilir, ancak bu çoğu zaman gerekli değildir.

Tedavi

Sinüs enfeksiyonunun tedavisi belirtilerinizin nedenine bağlıdır. Çoğu virüs kaynaklıdır, bu nedenle antibiyotik gerekmez, vücudun kendisi iyileşir. Tedavide amaç burnun açılmasını sağlamak, sıvı alımını artırmak ve belirtileri hafifletmektir. Doktorunuz gerekirse kullanmanız gereken ilaçları reçete eder veya önerir.

Evde kişisel bakım

• Bol su için: Sıvı almak hem geniz akıntısını inceltir hem mide bulantısını hafifletir.
• Burnunuzu tuzlu su ile yıkayın: Eczaneden alabileceğiniz hazır deniz suyu spreylerini veya serum fizyolojikleri kullanabilirsiniz. (Eczacınıza hangi ürünün uygun olduğunu sorun.)
• Yatak istirahati ve dinlenme: Vücudunuzun savaşması için zamana ihtiyacı var.
• Ortam havasını nemlendirin: Kuru hava sinüsleri tahriş edebilir, nemlendirici kullanmak işe yarayabilir.
• Yemekleri küçük ve sık tüketin: Mide bulantınız varsa ağır yiyeceklerden kaçının, tuzlu kraker gibi basit gıdalar deneyin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz sinüs enfeksiyonunuzun bakteriyel olduğunu düşünürse kısa süreli bir antibiyotik tedavisi önerebilir. Ayrıca burnun açılmasına yardımcı olan burun spreyleri veya ağrı/ateş için genel ağrı kesiciler önerilebilir. Bu ilaçların hangilerini kullanmanız gerektiğini ve dozunu yalnızca doktorunuz belirlemelidir. Reçetesiz ürünler için eczacınıza danışmak da güvenli seçenekleri bulmanıza yardımcı olur. Mide bulantısı için de doktorunuz uygun görürse bir bulantı giderici önerebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadir ve uzun süreli (kronik) sinüzit vakalarında, sinüslerin açılması için ameliyat düşünülebilir. Bu ancak diğer tedaviler işe yaramadıysa ve doktorunuzun yönlendirmesiyle gündeme gelir.

Bu durumla yaşamak

Sinüs enfeksiyonu sırasında kendinize zaman tanıyın. Belirtilerinizi not almak, doktorunuza daha doğru bilgi vermenize yardımcı olabilir. Günlük sıvı tüketiminize dikkat edin, gerekirse dinlenmek için işten veya okuldan izin alın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içmeyin ve dumanlı ortamlardan uzak durun.
• Burnunuzu düzenli yıkamak için tuzlu su spreyi kullanın.
• Uyurken başınızı hafif yüksekte tutun, böylece burun akıntısı gece boğazınıza daha az akar.
• Stresi yönetmeye çalışın, çünkü stres bağışıklık sistemini etkiler.

Diyet ve egzersiz

Hastalık döneminde ağır egzersizlerden kaçının. Hafif yürüyüşler yapabilirsiniz ancak yorulmamaya dikkat edin. Beslenmenizde taze meyve, sebze ve çorba gibi sıvı içeriği yüksek gıdalara yer verin. Mide bulantısı yaşıyorsanız yağlı ve baharatlı yiyeceklerden uzak durmak daha kolay olabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Uzun süren burun tıkanıklığı, baş ağrısı ve mide bulantısı sizi yorgun ve mutsuz hissettirebilir. Bu tür bedensel rahatsızlıkların ruh halinizi etkilemesi normaldir. Belirtileriniz geçtikçe keyfinizin de yerine geleceğini hatırlayın.

Önleme

Sinüziti tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da soğuk algınlığı ve alerjileri kontrol altında tutmak sizi koruyabilir. Ellerinizi sık sık yıkamak, sigara dumanından uzak durmak ve alerjileriniz varsa tedavi ettirmek önemlidir.

Aşılar

Grip ve zatürre (pnömokok) aşıları, sinüs enfeksiyonunu tetikleyen solunum yolu hastalıklarının riskini azaltabilir. Hangi aşıların size uygun olduğu konusunda doktorunuzdan bilgi alabilirsiniz.

Tarama programları

Sinüzit için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak sık sık sinüzit geçirenlerde altta yatan nedeni araştırmak için doktorunuz bazı testler isteyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Belirtilerin uzun sürmesi ve kronik sinüzite dönüşmesi
• Enfeksiyonun göz çevresindeki dokulara yayılması
• Nadir de olsa menenjit gibi ciddi enfeksiyonlara yol açması

Uzun vadeli görünüm

Sinüs enfeksiyonu ve buna bağlı mide bulantısı çoğu zaman birkaç hafta içinde kendiliğinden veya uygun tedaviyle tamamen iyileşir. Erken ve doğru tedavi ile komplikasyon riski oldukça düşüktür. Belirtilerinizi yönetmek için doktorunuzun önerilerine uyduğunuzda sağlığınıza yeniden kavuşmanız beklenir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.