Grip (Ani Başlayan Grip)

Genel Bakış

Ani başlayan grip, influenza virüslerinin neden olduğu, birden ortaya çıkan bir solunum yolu hastalığıdır. Genellikle ateş, öksürük, boğaz ağrısı, kas ağrıları, baş ağrısı ve bitkinlikle kendini gösterir. 'Ani' olarak adlandırılmasının sebebi, belirtilerin saatler içinde ortaya çıkmasıdır.

Evet, grip mevsimsel bir hastalıktır ve her yıl dünya genelinde milyonlarca insanı etkiler. Türkiye'de genellikle kış aylarında ve erken ilkbaharda daha sık görülür.

Herkes gribe yakalanabilir. Ancak bebekler, yaşlı yetişkinler, hamileler ve kronik hastalığı (astım, diyabet, kalp hastalığı gibi) olan kişilerde komplikasyon riski daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ateş (genellikle 38°C üzeri)
• Kuru veya balgamlı öksürük
• Boğaz ağrısı
• Burun akıntısı ya da tıkanıklığı
• Kas ve vücut ağrıları
• Baş ağrısı
• Ani başlayan yorgunluk ve halsizlik
• Titreme ve terleme

Çocuklarda belirtiler

• Yüksek ateş
• Kulak ağrısı şikayeti
• İshal veya kusma
• Huzursuzluk, ağlama ve iştahsızlık
• Fazla uyku hali

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Ateş daha düşük olabilir, bazen hiç olmayabilir
• Bilinç bulanıklığı, sersemlik ya da denge kaybı
• Halsizlik ve yorgunluk
• Kötüleşen kronik hastalık belirtileri
• Nefes darlığı veya göğüs ağrısı

Nedenler

Ana nedenler

• İnfluenza A ve B virüsleri
• Öksürük ve hapşırık yoluyla havaya saçılan virüslerin solunması
• Virüs bulaşmış yüzeylere dokunup sonra ağız, burun veya göze temas etmek

Risk faktörleri

• Kalabalık ortamlarda bulunmak (toplu taşıma, okul, işyeri)
• Bağışıklık sisteminin zayıf olması
• Kronik kalp, akciğer veya böbrek hastalığı
• Düzensiz uyku ve aşırı yorgunluk
• Yetersiz beslenme
• Sigara içmek

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığı yaşıyorsanız
• Göğüs ağrınız varsa
• Bebeğiniz 3 aydan küçükse ve ateşi varsa
• Şiddetli baş ağrısı, boyun sertliği veya bilinç değişikliği varsa
• Hamileyseniz ve belirgin grip belirtileriniz varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ateş 3 günden uzun sürerse
• Belirtiler 1 hafta içinde düzelmezse
• Kronik hastalığınız varsa ve grip belirtileri başladıysa
• Aşı veya ilaç kullanımı konusunda doktorunuza danışmak istiyorsanız

Tanı

Doktor, belirtileri dinleyerek ve fizik muayene yaparak tanı koyabilir. Özellikle grip mevsiminde tipik belirtiler genellikle tanı için yeterlidir.

Yapılabilecek testler

• Hızlı antijen testi (burun/geniz sürüntüsü)
• PCR testi — en kesin tanı yöntemidir
• Gerekirse kan testleri

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size belirtilerinizi, ateşinizi ve temaslarınızı soracaktır. Gerekirse sürüntü testi yapacaktır. Sonuçtan sonra tedavi ve kendine bakım önerileri alacaksınız.

Tedavi

Grip tedavisinde amaç belirtileri hafifletmek ve vücudun dinlenerek iyileşmesini sağlamaktır. Çoğu kişi evde dinlenerek ve bol sıvı tüketerek birkaç hafta içinde iyileşir.

Evde kişisel bakım

• Bol istirahat edin, okula veya işe gitmeyin
• Günde en az 2-2,5 litre su ve sıvı tüketin (çorba, açık çay vb.)
• Odayı sık sık havalandırın
• Ateşi ve ağrıları hafifletmek için doktorunuza danışarak ateş düşürücü kullanabilirsiniz
• Ellerinizi sık sık yıkayın
• Başka odada dinlenerek aile bireylerine bulaşmayı önleyin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz bazı durumlarda antiviral (virüslere etki eden) ilaçlar önerebilir. Bu ilaçlar hastalığın başlangıcından sonra en kısa sürede alındığında daha etkilidir. Bildiğiniz ağrı kesicileri ve ateş düşürücüleri doktorunuza danışmadan kullanmayın. Özellikle çocuklarda ve kronik hastalığı olanlarda ilaç seçimi ve dozu mutlaka doktor tarafından belirlenmelidir.

Bu durumla yaşamak

Grip sırasında kendinizi çok yorgun hissedebilirsiniz. Birkaç gün tam istirahat etmek ve iyileşme döneminde aktivitenizi kademeli artırmak önemlidir. İşe veya okula dönmek için ateşinizin düşmesinden ve kendinizi iyi hissetmeye başladıktan sonra en az 24 saat beklemeniz önerilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku, bağışıklık sistemini destekler
• Stresi yönetmek için nefes egzersizleri veya hafif yürüyüşler yapın
• Sigara ve alkolden uzak durun
• Kalabalık ortamlarda maske kullanmayı düşünün

Diyet ve egzersiz

Grip sırasında iştah azalabilir, ancak vücudun iyileşmesi için enerjiye ihtiyacı vardır. Hafif, tuzlu çorbalar, sebze çorbaları, meyve ve yoğurt iyi seçeneklerdir. Ateş düştükten ve halsizlik azaldıktan sonra egzersize kısa yürüyüşlerle başlayabilirsiniz; ağır egzersizlerden bir süre kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hastalık sırasında hüzün, kaygı ve yalnızlık hissi yaşanabilir. Bu normal bir tepkidir. Bu dönemde sevdiklerinizden destek isteyin, rahatlatıcı müzikler dinleyin ve dinlenmek için kendinize izin verin. Eğer sürekli moral bozukluğu ya da uyku sorunları yaşıyorsanız, doktorunuzla paylaşın.

Önleme

Gripten tamamen korunmak her zaman mümkün olmasa da alınacak önlemlerle hastalanma riski ve bulaşma büyük ölçüde azaltılabilir.

Aşılar

Mevsimsel grip aşısı, özellikle risk grupları için önerilir. Aşının her yıl yenilenmesi gerekir ve aşılanma sonrası hastalık riski önemli ölçüde azalır. Aşı yaptırmak için aile hekiminize başvurabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Zatürre (pnömoni)
• Kulak enfeksiyonu
• Sinüzit
• Kronik hastalıkların kötüleşmesi (astım, kalp yetmezliği gibi)
• Nadiren kalp kası iltihabı

Uzun vadeli görünüm

Çoğu insan grip enfeksiyonunu 1 ila 2 hafta içinde tamamen atlatır. Önemli olan dinlenmek, bol sıvı almak ve vücudunuzun verdiği sinyalleri takip etmektir. Ağır seyretme ihtimali olsa da aşı ve iyi bakım sayesinde ciddi komplikasyonların önüne geçilebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.