Ani Plörezi (Ani Göğüs Zarı İltihabı) Nedir?

Genel Bakış

Plörezi, akciğerlerinizin etrafını saran ince zarların (plevra) iltihaplanmasıdır. Ani plörezi, bu iltihabın birdenbire başlamasıdır ve genellikle keskin bir göğüs ağrısına neden olur. Nefes aldığınızda, öksürdüğünüzde veya hapşırdığınızda ağrı daha da kötüleşir.

Plörezi, özellikle akciğer enfeksiyonları geçiren kişilerde oldukça yaygın görülen bir durumdur. Ancak ani başlangıçlı plörezi her yaşta ortaya çıkabilir.

Her yaştan insanı etkileyebilir. Ancak bağışıklık sistemi zayıf olanlar, kronik akciğer hastalığı olanlar, sigara içenler ve son zamanlarda göğüs travması yaşayanlarda daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Nefes alırken, öksürürken veya hapşırırken kötüleşen keskin göğüs ağrısı
• Nefes darlığı
• Kuru öksürük
• Ateş ve titreme (enfeksiyon varsa)
• Ağrı nedeniyle derin nefes alamama

Çocuklarda belirtiler

• Huzursuzluk ve ağlama
• İştahsızlık
• Nefes alırken burun kanatlarının genişlemesi
• Ateş

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Göğüs ağrısı hafif olabilir veya hiç olmayabilir
• Bilinç bulanıklığı veya kafa karışıklığı
• Yorgunluk ve halsizlik
• Nefes darlığı daha belirgin olabilir

Nedenler

Ana nedenler

• Viral enfeksiyonlar (grip, soğuk algınlığı gibi) en sık nedenidir
• Bakteriyel enfeksiyonlar (zatürre gibi)
• Akciğerin etrafında sıvı birikmesi (plevral efüzyon)
• Akciğere pıhtı atması (pulmoner emboli)
• Göğüs travması (darbe, kırık kaburga)
• Otoimmün hastalıklar (lupus, romatoid artrit gibi)
• Kanser (nadiren, akciğer kanseri veya plevra kanseri)

Risk faktörleri

• Sigara içmek
• Zayıf bağışıklık sistemi (kronik hastalıklar, ilaç kullanımı)
• Kronik akciğer hastalığı (KOAH, astım)
• Son zamanlarda geçirilmiş göğüs ameliyatı veya travması
• Uzun süre yatış (kan pıhtısı riskini artırır)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda 'acil' bölümünde belirtilen belirtilerden herhangi biri varsa
• Geçmeyen şiddetli göğüs ağrısı
• Nefes darlığı giderek artıyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hafif göğüs ağrısı birkaç gündür devam ediyorsa
• Ateş varsa ancak nefes alma rahatsa
• Öksürükle birlikte göğüs ağrısı oluyorsa

Tanı

Doktorunuz öncelikle size belirtilerinizi soracak ve steteskopla akciğerlerinizi dinleyecektir. Plörezi sırasında akciğer zarının sürtünmesi tipik bir ses çıkarır. Bunun yanında kesin tanı koymak için bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Akciğer grafisi (röntgen): Akciğerlerde sıvı veya enfeksiyon bulgularını gösterir
• Kan testleri: Enfeksiyon veya iltihap belirteçlerini kontrol eder
• Bilgisayarlı tomografi (BT): Daha detaylı görüntüleme sağlar
• Ultrason: Sıvı birikimini tespit etmek için kullanılabilir
• Bazen EKG: Kalp kaynaklı ağrıları ekarte etmek için

Randevunuzda neler beklenir

Doktor randevunuzda fizik muayene ve çoğu zaman bir akciğer röntgeni çekilir. Sonuçlar genellikle aynı gün içinde belli olur. Nadiren ileri tetkikler veya hastaneye yatış gerekebilir. Doktorunuz size ağrıyı yönetme ve altta yatan nedeni tedavi etme konusunda önerilerde bulunacaktır.

Tedavi

Plörezi tedavisi altta yatan nedene yöneliktir. Çoğu durumda dinlenme, ağrı kontrolü ve nedenin tedavisi ile birkaç haftada iyileşme sağlanır.

Evde kişisel bakım

• Bol bol dinlenin ve vücudunuzu zorlamayın
• Ağrıyı hafifletmek için uygun ağrı kesicileri doktor önerisiyle kullanın (ibuprofen veya asetaminofen gibi)
• Sıcak veya soğuk kompres göğüs bölgesinde rahatlama sağlayabilir
• Derin nefes egzersizleri yapın (öksürmek veya gülmek ağrı yapıyorsa yavaş ve nazikçe)
• Sigara içmeyin ve dumandan uzak durun
• Bol su için

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz iltihabı azaltmak ve ağrıyı kontrol altına almak için reçeteli veya reçetesiz ağrı kesiciler önerebilir. Enfeksiyona bağlı plörezide antibiyotik veya antiviral ilaçlar kullanılabilir. Otoimmün bir hastalık varsa kortikosteroid gibi bağışıklık sistemini düzenleyici ilaçlar gerekebilir. Nadiren, biriken sıvıyı boşaltmak için iğne girişimi yapılabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrah i nadiren gerekir. Plörezi komplikasyonlarından biri olan iltihaplı sıvı birikimi (ampiyem) varsa, bu sıvının boşaltılması için tüp takılması veya video yardımlı torakoskopi (VATS) adı verilen kapalı bir cerrahi gerekebilir.

Bu durumla yaşamak

İyileşme döneminde günlük aktivitelerinizi yavaşça artırabilirsiniz. Ağrı devam ediyorsa ani hareketlerden, ağır kaldırmaktan ve derin nefes gerektiren işlerden kaçının. Dinlenmeye zaman ayırın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara ve alkolden uzak durun
• Ellerinizi sık yıkayarak enfeksiyon riskini azaltın
• Yeterli uyuyun ve stresten kaçının
• Doktorunuzun önerdiği egzersizleri düzenli yapın

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenmek bağışıklık sisteminizi güçlendirir. İyileşme sürecinde C vitamini ve proteinden zengin besinler tüketmek faydalı olabilir. Egzersiz olarak yavaş yürüyüşler ve hafif nefes egzersizleri önerilir. Ağrı hissederseniz egzersizi durdurun.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Göğüs ağrısı ve nefes darlığı kaygıya neden olabilir. Bu durumun geçici olduğunu unutmayın. Duygusal destek almak için aileniz veya arkadaşlarınızla konuşun. Gerekirse bir ruh sağlığı uzmanından yardım isteyin.

Önleme

Plörezi tamamen önlenemese de, altta yatan nedenleri önlemek riski azaltabilir. Enfeksiyonlardan korunmak, sigara kullanmamak ve genel sağlığınıza dikkat etmek en önemli adımlardır.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları, bu enfeksiyonların yol açtığı plörezi riskini azaltabilir. Aşı takvimi için aile sağlığı merkezinize veya doktorunuza danışabilirsiniz.

Tarama programları

Plörezi için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak risk altındaysanız (örneğin kronik akciğer hastalığınız varsa) düzenli doktor kontrolleri erken teşhiste yardımcı olabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Plevral efüzyon (akciğer zarı arasında sıvı birikmesi)
• Ampiyem (iltihaplı sıvının iltihaplanması ve irin oluşması)
• Akciğer zarında kalınlaşma ve yapışıklıklar
• Solunum yetmezliği (nadiren)

Uzun vadeli görünüm

Doğru tedavi edildiğinde plörezi genellikle tamamen iyileşir. Altta yatan neden kontrol altına alındığında belirtiler birkaç gün içinde düzelir. Bazı durumlarda iyileşme birkaç hafta sürebilir. Kronik bir rahatsızlık değildir, ancak tekrarlayabilir. Tedaviyi aksatmamak ve doktorunuzun önerilerine uymak önemlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.