Gelip Geçen Hışıltı (Wheezing)

Genel Bakış

Hışıltı, nefes alırken duyulan ince, ıslık benzeri bir sestir. Gelip geçen hışıltı, bu sesin bazen olup bazen kaybolmasıdır. Genellikle akciğerlerdeki hava yollarının daralmasından kaynaklanır.

Evet, özellikle çocuklarda ve astımı olan kişilerde yaygındır.

Her yaştan insanı etkileyebilir, ancak en sık çocuklarda ve genç erişkinlerde görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Nefes alırken ıslık benzeri ses duymak
• Nefes darlığı
• Göğüste sıkışma hissi
• Kuru veya balgamlı öksürük

Çocuklarda belirtiler

• Oynarken veya gülerken hışıltı
• Gece uykuda hışıltı ve öksürük
• Huzursuzluk ve yorgunluk

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Hışıltıya ek olarak nefes darlığı daha belirgin
• Çabuk yorulma
• Balgamda artış

Nedenler

Ana nedenler

• Astım (hava yollarının kronik iltihabı)
• Alerjik reaksiyonlar (polen, toz, hayvan tüyü)
• Solunum yolu enfeksiyonları (bronşit, soğuk algınlığı)
• KOAH (kronik obstrüktif akciğer hastalığı)
• Sigara dumanına veya hava kirliliğine maruz kalma

Risk faktörleri

• Ailede astım veya alerji öyküsü
• Kişisel alerji geçmişi
• Sigara içmek veya pasif içicilik
• Hava kirliliğine maruz kalmak
• Erken doğum veya düşük doğum ağırlığı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığı hızla kötüleşiyorsa
• Hışıltı evde yapılan yöntemlerle geçmiyorsa
• Göğüs ağrısı veya baş dönmesi oluyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hışıltı sık sık tekrarlıyorsa
• Gece uykudan uyandırıyorsa
• Günlük aktivitelerinizi etkiliyorsa

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi dinler, akciğerlerinizi steteskopla dinler ve bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Solunum fonksiyon testi (spirometri – nefes alıp verme hızınızı ölçer)
• Alerji testleri (deri veya kan testi)
• Göğüs röntgeni
• Kan testleri (iltihap belirteçleri)

Randevunuzda neler beklenir

Testler genellikle ağrısızdır ve birkaç saat içinde sonuç alınabilir. Doktorunuz sonuçları değerlendirerek size uygun tedaviyi planlayacaktır.

Tedavi

Tedavi, hışıltının nedenine bağlıdır. Amaç hava yollarını rahatlatmak ve iltihabı azaltmaktır.

Evde kişisel bakım

• Bol su içmek (balgamı yumuşatır)
• Nemli hava solumak (buhar banyosu veya nemlendirici)
• Sigara dumanından ve diğer tahriş edici maddelerden uzak durmak
• Alerjenlerden kaçınmak (ev tozu, polen vb.)

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz nefes açıcı ilaçlar (inhaler) veya alerji ilaçları önerebilir. Ağır vakalarda kısa süreli kortikosteroid haplar kullanılabilir. Tüm tedaviler doktor kontrolünde uygulanmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Hışıltı genellikle cerrahi gerektirmez. Nadiren altta yatan başka bir neden (örneğin tümör veya daralma) varsa cerrahi düşünülebilir.

Bu durumla yaşamak

Hışıltı genellikle kontrol altına alınabilir. Günlük yaşamınızda tetikleyicilerden kaçınmak ve düzenli olarak doktor kontrolüne gitmek önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapın (doktorunuzun onayıyla)
• Stresten uzak durmaya çalışın (meditasyon, nefes egzersizleri)
• Sağlıklı kilonuzu koruyun

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenme bağışıklığı destekler. Egzersiz, akciğer kapasitesini artırmaya yardımcı olabilir. Ancak egzersiz sırasında hışıltı olursa doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli nefes alma endişesi kaygıya yol açabilir. Bu durumun yaygın olduğunu bilin ve gerektiğinde bir psikolog veya destek grubundan yardım alın.

Önleme

Tamamen önlenemeyebilir, ancak tetikleyicilerden kaçınarak hışıltı ataklarının sıklığı azaltılabilir.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları, solunum yolu enfeksiyonlarını önlemeye yardımcı olabilir. Aşı takvimi için Sağlık Bakanlığı'nın önerilerine bakın.

Tarama programları

Düzenli bir tarama yoktur, ancak risk altındaki kişiler (örneğin ailede astım öyküsü olanlar) düzenli doktor kontrolünde olmalıdır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Nefes darlığının zamanla kötüleşmesi
• Akciğer enfeksiyonları (zatürre gibi)
• Kronik akciğer hastalıkları (astım veya KOAH) kontrolünün zorlaşması

Uzun vadeli görünüm

Uygun tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleri ile hışıltı genellikle iyi kontrol edilir. Çoğu kişi normal bir yaşam sürebilir. Erken teşhis ve düzenli takip önemlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.