Hırıltılı Solunum ve Mide Bulantısı

Genel Bakış

Hırıltılı solunum (nefes alırken duyulan ıslık benzeri ses) ile birlikte mide bulantısı (midende rahatsızlık hissi) yaşamak, bazen ciddi bir sağlık sorununun işareti olabilir. Bu iki belirti bir arada olduğunda, vücudun yeterince oksijen alamadığı veya bir alerjik reaksiyon geçirdiğin anlamına gelebilir. Hemen bir doktora başvurman önemlidir.

Çok yaygın değildir, ancak bazı kişilerde (örneğin astım veya KOAH hastaları) görülebilir. Özellikle şiddetli astım atakları veya alerjik reaksiyonlar sırasında ortaya çıkabilir.

Herkesi etkileyebilir, ancak daha sık olarak astım, KOAH (kronik obstrüktif akciğer hastalığı) veya alerjisi olan kişilerde görülür. Sigara içenler ve solunum yolu enfeksiyonu geçirenler de risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Nefes alırken ıslık benzeri ses (hırıltı)
• Mide bulantısı veya kusma hissi
• Nefes darlığı veya göğüste sıkışma
• Öksürük (bazen balgamlı)
• Hızlı nefes alıp verme

Çocuklarda belirtiler

• Hırıltılı nefes ve öksürük
• Beslenme güçlüğü (emme veya yutma zorluğu)
• Burun kanatlarının şişmesi (nefes alırken)
• Huzursuzluk ve sürekli ağlama
• Mide bulantısı ve kusma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Hırıltı ve nefes darlığı ile birlikte mide bulantısı
• Kafa karışıklığı veya uyku hali
• Yorgunluk ve halsizlik
• Göğüs ağrısı
• Baş dönmesi veya bayılma hissi

Nedenler

Ana nedenler

• Astım krizi (hava yollarının daralması)
• KOAH alevlenmesi (kronik bronşit veya amfizem)
• Şiddetli alerjik reaksiyon (anafilaksi)
• Akciğer enfeksiyonu (zatürre, bronşit)
• Kalp yetmezliğine bağlı akciğer ödemi (sıvı birikmesi)

Risk faktörleri

• Sigara içmek veya pasif içicilik
• Alerjilere sahip olmak (polen, ev tozu, hayvan tüyü)
• Solunum yolu enfeksiyonları (nezle, grip)
• Stres ve kaygı
• Astım veya KOAH gibi kronik akciğer hastalığı öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil durum belirtilerinden herhangi biri varsa hemen 112'yi ara.
• Nefes darlığın şiddetliyse ve dinlenmekle geçmiyorsa aynı gün acile başvur.
• Belirtilerin aniden kötüleşiyorsa (örneğin hırıltı artıyorsa) gecikmeden doktora git.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hafif hırıltı ve mide bulantın varsa, ancak nefes almada zorluk çekmiyorsan birkaç gün içinde doktoruna görün.
• Belirtilerin sürekli tekrarlıyorsa (haftada birkaç kez) bir göğüs hastalıkları uzmanına başvur.
• Astım veya KOAH tanın varsa, düzenli kontrollerini aksatma.

Tanı

Doktorun önce şikayetlerini dinler, ardından stetoskopla akciğerlerini dinler ve oksijen seviyeni ölçer. Tanı koymak için bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Akciğer grafisi (göğüs röntgeni)
• Spirometri (solunum fonksiyon testi - derin nefes alıp verme ölçümü)
• Kan testleri (enfeksiyon veya alerji belirteçleri)
• Alerji testleri (alerjik reaksiyon şüphesi varsa)
• Nabız oksimetresi (parmağa takılan cihazla oksijen seviyesi ölçümü)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında senden derin nefes alıp vermen istenebilir. Spirometri testinde bir ağızlığa üfleyerek nefes gücün ölçülür. Kan testi için kolundan bir miktar kan alınabilir. Tüm işlemler ağrısızdır ve genellikle birkaç saat içinde sonuçlanır.

Tedavi

Tedavi, altta yatan nedene bağlıdır. Amaç, hava yollarını açmak, oksijen seviyesini düzeltmek ve belirtileri hafifletmektir. Doktorun durumuna göre ilaçlar veya oksijen tedavisi önerebilir.

Evde kişisel bakım

• Bol su iç ve dinlen.
• Bilinen tetikleyicilerden (sigara dumanı, polen, ev tozu) uzak dur.
• Nefes egzersizleri yap (dudak büzerek nefes verme gibi).
• Belirtilerini günlük olarak takip et (ne zaman ve ne kadar sürdüğünü yaz).
• Doktorunun önerdiği ilaçları düzenli kullan (kendi başına ilaç değiştirme veya bırakma).

Tıbbi tedaviler

Doktorun, hava yollarını genişletmek için solunum yoluyla alınan ilaçlar (bronkodilatörler) veya iltihabı azaltmak için kortikosteroidler reçete edebilir. Alerjik reaksiyon durumunda antihistaminikler veya adrenalin (alerji kalemi) kullanılabilir. Şiddetli vakalarda hastanede oksijen tedavisi veya solunum desteği gerekebilir. Lütfen doktorunun önerdiği tedavi planına uy.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Hırıltı ve mide bulantısı genellikle ameliyat gerektirmez. Çok nadiren, KOAH'ın ileri evrelerinde akciğer hacmini azaltma cerrahisi veya akciğer nakli düşünülebilir, ancak bu durumlar için öncelikle doktorun değerlendirme yapacaktır.

Bu durumla yaşamak

Hırıltı ve mide bulantısı ataklarını yönetmek için günlük bir plan oluştur. Astım veya KOAH gibi bir hastalığın varsa, doktorunla birlikte bir eylem planı hazırla. Belirtilerin kötüleştiğinde ne yapman gerektiğini bilmek rahatlatıcı olur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içme ve dumanlı ortamlardan uzak dur.
• Stresi yönetmek için yoga, meditasyon veya hafif egzersizler dene.
• Düzenli uyku ve sağlıklı beslenmeye özen göster.
• Aşılarını (grip ve zatürre aşısı) ihmal etme.

Diyet ve egzersiz

Sebze, meyve ve tam tahıllardan zengin bir diyet bağışıklığını güçlendirir. Haftada en az 150 dakika orta tempolu yürüyüş gibi egzersizler yapabilirsin, ancak nefes darlığın olursa dinlen. Egzersiz öncesi doktoruna danış.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Nefes almakta zorlanmak kaygı ve korku yaratabilir. Mide bulantısı da bu hissi artırabilir. Bu duygular normaldir, ancak kaygı belirtileri daha da kötüleştirebilir. Duygularını bir arkadaşınla veya bir ruh sağlığı uzmanıyla paylaşmak yardımcı olabilir.

Önleme

Hırıltı ve mide bulantısının tamamen önlenmesi mümkün olmayabilir, ancak tetikleyicilerden kaçınarak ve kronik hastalıkları iyi yöneterek atak sıklığını azaltabilirsin. Sigarayı bırakmak en önemli adımdır.

Aşılar

Grip ve zatürre (pnömokok) aşıları, solunum yolu enfeksiyonlarına bağlı atakları önlemeye yardımcı olabilir. Aşı takvimin için Sağlık Bakanlığı'nın önerilerine uy.

Tarama programları

Astım veya KOAH gibi bir hastalığın varsa düzenli doktor kontrollerini aksatma. Ailede astım öyküsü varsa, belirtilerin başladığında erken teşhis için doktora başvur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Şiddetli nefes darlığı ve oksijen yetmezliği
• Solunum yetmezliği (akciğerlerin yeterli oksijen sağlayamaması)
• Bilinç kaybı veya koma
• Kalp durması (nadir)
• Uzun süreli akciğer hasarı

Uzun vadeli görünüm

Erken tanı ve uygun tedavi ile hırıltı ve mide bulantısı belirtileri genellikle kontrol altına alınabilir. Çoğu kişi normal hayatına dönebilir. Düzenli doktor takibi ve sağlıklı yaşam tarzı ile komplikasyon riski önemli ölçüde azalır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.