Jangkitan Kulat Kulit pada Kanak-Kanak

Gambaran keseluruhan

Kulat kulit ialah jangkitan pada lapisan kulit yang disebabkan oleh mikroorganisma kecil seperti kulat. Ia boleh menyebabkan ruam, gatal, kulit kering, atau tompok bersisik. Jangkitan ini biasanya tidak berbahaya dan boleh dirawat.

Ya, jangkitan kulat kulit sangat biasa, terutamanya di kalangan kanak-kanak di Malaysia yang beriklim panas dan lembap.

Ia boleh menjejaskan sesiapa sahaja, tetapi lebih kerap berlaku pada kanak-kanak kerana mereka aktif bermain, berkongsi barang peribadi, dan kadang-kadang berpeluh lebih banyak.

Gejala

Gejala biasa

• Tompok kemerahan atau lebih cerah daripada kulit sekeliling
• Kulit bersisik atau mengelupas
• Gatal-gatal yang bertambah teruk dengan peluh
• Tompok berbentuk cincin dengan bahagian tengah yang lebih normal
• Jika di kulit kepala: keguguran rambut di tompok tertentu

Gejala pada kanak-kanak

• Kanak-kanak mungkin mudah meragam atau kerap menggaru kawasan yang gatal
• Ruam boleh muncul di celah-celah kulit seperti di antara jari kaki atau di pangkal paha
• Jangkitan di kulit kepala boleh kelihatan seperti kelemumur yang teruk atau tompok botak kecil

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Pada orang dewasa yang lebih tua, gejala mungkin kurang jelas, seperti kulit kering dan gatal tanpa ruam yang ketara.
• Jangkitan pada kuku lebih kerap berlaku, menyebabkan kuku bertukar tebal dan kekuningan.

Punca

Punca utama

• Kulat dermatofit yang hidup pada kulit dan bahan mati seperti keratin
• Ragi (yeast) yang biasanya ada pada kulit dan boleh membiak secara berlebihan
• Penyebaran daripada haiwan seperti kucing atau anjing yang dijangkiti kulat
• Sentuhan dengan permukaan yang tercemar seperti lantai di tempat mandi awam

Faktor risiko

• Berpeluh berlebihan atau cuaca panas dan lembap
• Memakai pakaian ketat atau bahan yang tidak menyerap peluh
• Berkongsi tuala, pakaian, sikat, atau topi
• Luka kecil atau kulit yang rosak
• Sistem imun yang lemah akibat penyakit atau ubat-ubatan tertentu

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika ruam semakin meluas walaupun telah menggunakan krim antikulat dari farmasi
• Jika ruam di muka atau kulit kepala, kerana rawatan mungkin lebih sesuai oleh doktor
• Jika terdapat tanda jangkitan kuman seperti nanah atau bengkak

Buat temujanji rutin jika:

• Untuk pemeriksaan dan rawatan yang sesuai, terutamanya jika ruam berlarutan lebih daripada beberapa minggu
• Untuk mendapatkan nasihat tentang cara mencegah penyebaran kepada orang lain

Diagnosis

Doktor akan memeriksa kawasan kulit yang terjejas dengan teliti dan bertanya tentang sejarah gejala. Kadang-kadang doktor menggunakan lampu khas (Wood's lamp) untuk melihat sama ada kulat menyebabkan ruam.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pengikisan kulit: doktor mengambil sedikit sampel kulit untuk dilihat di bawah mikroskop
• Ujian budaya kulat: sampel kulit dihantar ke makmal untuk mengenal pasti jenis kulat

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Pemeriksaan biasanya cepat dan tidak menyakitkan. Sampel kulit dikikis dengan berhati-hati. Anda mungkin perlu menunggu beberapa hari untuk keputusan makmal, tetapi rawatan boleh dimulakan sebelum keputusan diketahui.

Rawatan

Rawatan bergantung pada jenis kulat dan bahagian kulit yang terjejas. Kebanyakan jangkitan ringan boleh dirawat dengan krim atau losyen antikulat yang disapu pada kulit. Untuk kes yang lebih teruk, doktor mungkin memberi ubat oral (dimakan). Rawatan biasanya berlangsung beberapa minggu. Jangan hentikan rawatan terlalu awal walaupun gejala sudah hilang.

Penjagaan diri di rumah

• Pastikan kulit sentiasa bersih dan kering, terutamanya di lipatan kulit
• Tukar stoking dan pakaian setiap hari, dan elakkan pakaian ketat
• Basuh tuala, pakaian, dan cadar dengan air panas untuk mengelakkan penyebaran
• Elakkan berkongsi barang peribadi seperti sikat, tuala, dan topi
• Jangan menggaru kawasan yang gatal kerana ia boleh menyebabkan luka dan jangkitan kuman

Rawatan perubatan

Doktor mungkin menetapkan krim antikulat, losyen, syampu, atau ubat oral. Jenis rawatan bergantung kepada lokasi jangkitan dan usia kanak-kanak. Ikuti arahan doktor dengan teliti. Jangan gunakan ubat yang ditetapkan untuk orang lain.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan biasanya tidak diperlukan untuk jangkitan kulat kulit. Jika kuku dijangkiti dan tidak sembuh, doktor akan menilai keperluan rawatan lanjut.

Hidup dengan keadaan ini

Sebaik sahaja rawatan dimulakan, jangkitan akan beransur pulih. Pastikan kanak-kanak faham untuk tidak berkongsi barang peribadi. Galakkan mencuci tangan selepas bermain dan memastikan kulit kering sebelum memakai pakaian.

Tip gaya hidup

• Sediakan pakaian yang longgar, nipis, dan menyerap peluh seperti kapas
• Biarkan kasut kering selepas digunakan
• Ajar kanak-kanak mencuci tangan selepas membelai haiwan
• Gunakan sandal di tempat mandi awam

Diet dan senaman

Tidak ada diet khusus untuk mengubati kulat kulit, tetapi makanan seimbang membantu sistem imun melawan jangkitan. Pastikan kanak-kanak minum air yang cukup dan kerap bersenam untuk kesihatan menyeluruh. Selepas bersenam, mandi dan keringkan badan dengan teliti.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Ruam yang gatal atau menonjol boleh menyebabkan rasa malu atau kurang selesa. Adalah penting untuk memberi sokongan emosi dan memberitahu mereka bahawa keadaan ini sementara dan boleh dirawat. Jika perasaan sedih atau malu menjejaskan aktiviti harian, bincang dengan doktor atau kaunselor.

Pencegahan

Jangkitan kulat kulit boleh dicegah dengan langkah kebersihan yang baik, seperti mengekalkan kulit kering, tidak berkongsi barang peribadi, dan membersihkan kawasan rumah yang lembap. Pendidikan awal kepada kanak-kanak dapat mengurangkan risiko.

Vaksin

Tiada vaksin untuk mencegah jangkitan kulat kulit yang biasa. Pencegahan bergantung kepada kebersihan dan rawatan awal.

Program saringan

Tiada pemeriksaan rutin diperlukan untuk orang yang sihat. Namun, jika kanak-kanak sering bermain dalam kumpulan atau bersentuhan dengan haiwan, periksa kulit secara berkala dan dapatkan rawatan jika ada gejala.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan merebak ke kawasan kulit yang lebih luas
• Kulat menjangkiti folikel rambut atau kuku, menyebabkan kerosakan yang lebih sukar dirawat
• Luka akibat menggaru boleh dijangkiti kuman (jangkitan bakteria)
• Sebaran kepada orang lain dalam keluarga atau sekolah

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang betul, kebanyakan jangkitan kulat kulit akan sembuh sepenuhnya dalam beberapa minggu hingga bulan. Komplikasi jarang berlaku. Teruskan rawatan seperti yang diarahkan dan amalkan kebersihan yang baik untuk pemulihan yang cepat.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.