Hidup dengan Ketuat

Gambaran keseluruhan

Ketuat ialah ketumbuhan kecil yang kasar pada lapisan atas kulit, disebabkan oleh jangkitan virus human papillomavirus (HPV). Ia biasanya tidak menyakitkan dan kebanyakannya tidak berbahaya. Ketuat boleh muncul di mana-mana bahagian badan, tetapi paling kerap pada tangan, jari, kaki, dan muka.

Ya, ketuat sangat lazim di kalangan kanak-kanak dan orang dewasa muda. Hampir semua orang akan mengalami sekurang-kurangnya satu ketuat dalam hidup mereka.

Ketuat boleh menyerang sesiapa sahaja, tetapi ia lebih kerap berlaku pada kanak-kanak, remaja, orang yang mempunyai sistem imun yang lemah, dan mereka yang sering bersentuhan dengan permukaan lembap seperti kolam renang atau bilik persalinan.

Gejala

Gejala biasa

• Ketumbuhan kecil dengan permukaan kasar seperti kembang kol
• Saiz dari sebesar hujung pensil hingga lebih besar daripada kacang
• Warna kulit, putih, atau sedikit perang
• Boleh terasa sakit atau sensitif apabila ditekan
• Tompok hitam kecil di dalam ketuat yang merupakan salur darah tersumbat

Gejala pada kanak-kanak

• Ketuat pada tangan atau jari yang sering muncul secara berkelompok
• Ketuat di tapak kaki (ketuat plantar) yang menyakitkan ketika berjalan seperti memijak batu kerikil
• Ketuat di muka atau lutut yang muncul selepas luka kecil

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Ketuat mungkin lebih lambat hilang kerana sistem imun yang semakin menua
• Ketuat boleh berdarah atau mudah jengkel jika bergesel dengan pakaian
• Ketuat baru yang cepat tumbuh pada warga emas perlu diperiksa doktor untuk memastikan ia bukan keadaan kulit yang lain

Punca

Punca utama

• Jangkitan virus HPV yang memasuki kulit melalui luka kecil, calar, atau kulit yang kering dan pecah.
• Virus ini menyebabkan sel kulit membesar dengan cepat sehingga terbentuk ketuat.
• Ketuat boleh merebak dari satu bahagian badan ke bahagian lain atau kepada orang lain melalui sentuhan langsung kulit.

Faktor risiko

• Berjalan berkaki ayam di kawasan lembap seperti kolam renang, bilik mandi awam, atau bilik persalinan.
• Menggigit kuku atau mencabut kuku kaki yang menyebabkan luka kecil di sekitar jari.
• Berkongsi tuala, kasut, atau alat kuku dengan orang yang mempunyai ketuat.
• Mempunyai sistem imun yang lemah, contohnya selepas pemindahan organ atau sedang menerima rawatan imunosupresan.

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Ketuat yang berdarah, bernanah, atau sangat menyakitkan.
• Ketuat di kawasan sensitif seperti muka, kemaluan, atau mulut.
• Ketuat yang berubah bentuk, warna, atau saiz dengan cepat.

Buat temujanji rutin jika:

• Jika ketuat tidak hilang selepas beberapa bulan atau semakin membesar.
• Jika anda ingin merawat ketuat atas sebab kosmetik atau ketidakselesaan.
• Jika anda tidak pasti sama ada ketumbuhan itu ketuat atau keadaan kulit yang lain.

Diagnosis

Doktor biasanya boleh mengenal pasti ketuat dengan melihat dan meraba kulit. Doktor mungkin menggunakan kanta pembesar khas (dermatoskop) untuk melihat butiran ketuat dengan lebih jelas.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan fizikal pada kulit.
• Dermatoskopi — pemeriksaan menggunakan kanta pembesar dengan cahaya.
• Biopsi kulit — mengambil sedikit tisu untuk pemeriksaan makmal, tetapi jarang diperlukan kecuali ada keraguan.

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Pemeriksaan biasanya cepat dan tidak menyakitkan. Doktor akan bertanya tentang sejarah kesihatan, tempoh ketuat wujud, dan sama ada ia merebak. Anda tidak perlu bersedia secara khusus.

Rawatan

Tujuan rawatan adalah untuk membuang ketuat dan merangsang sistem imun tubuh melawan virus HPV. Rawatan mungkin mengambil masa beberapa minggu atau bulan, dan ketuat boleh kembali walaupun selepas berjaya dirawat. Tidak semua ketuat memerlukan rawatan; sesetengahnya hilang sendiri.

Penjagaan diri di rumah

• Cuci tangan sebelum dan selepas menyentuh ketuat untuk mengelakkan penyebaran.
• Tutup ketuat dengan plaster atau pita jika mudah bergesel, tetapi biarkan ia bernafas pada waktu lain.
• Elakkan menggigit, mencakar, atau memetik ketuat kerana ia boleh merebak ke kulit lain.
• Pastikan kulit sentiasa lembap untuk mengurangkan risiko luka kecil.
• Gunakan tuala dan kasut yang berasingan apabila berkongsi dengan ahli keluarga.

Rawatan perubatan

Doktor boleh menawarkan beberapa pendekatan rawatan bergantung pada lokasi dan saiz ketuat. Rawatan sapuan (topikal) yang cair atau berasas plaster digunakan untuk mengangkat lapisan kulit secara beransur-ansur. Rawatan beku (cryotherapy) menggunakan semburan sejuk untuk memusnahkan tisu ketuat. Rawatan laser, terapi haba elektrik, atau pembedahan kecil juga boleh digunakan untuk ketuat yang sukar dirawat. Terapi imunologi membantu tubuh menyerang virus dengan lebih kuat. Doktor akan memilih kaedah yang paling sesuai dan menerangkan kesan sampingan yang mungkin.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan kecil jarang diperlukan, tetapi boleh dilakukan jika ketuat sangat besar, tahan terhadap rawatan lain, atau menghalang fungsi harian, contohnya ketuat plantar yang menyebabkan kesukaran berjalan.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan ketuat selalunya tidak mengganggu aktiviti harian. Anda boleh terus bekerja, bersekolah, dan bersenam. Yang penting ialah mengamalkan kebersihan tangan dan menutup ketuat bagi mengurangkan risiko merebak kepada orang lain. Jika ketuat menyebabkan rasa malu, gunakan penutup kulit atau tampalan kosmetik untuk membantu anda berasa lebih yakin.

Tip gaya hidup

• Gunakan alas kaki di kawasan awam yang lembap seperti kolam renang dan bilik mandi.
• Jangan kongsikan tuala, kasut, stokin, atau alat kuku.
• Elakkan tabiat menggigit kuku kerana ia membuka laluan virus.
• Amalkan gaya hidup sihat untuk memastikan sistem imun kuat, contohnya tidur cukup dan bersenam.

Diet dan senaman

Makanan seimbang dengan sayur-sayuran dan buah-buahan membantu menyokong sistem imun, tetapi tiada diet khusus yang terbukti dapat membuang ketuat. Senaman yang sederhana dan kerap adalah baik untuk kesihatan keseluruhan, tetapi pastikan anda memakai alas kaki di kawasan berkongsi dan membersihkan peralatan senaman sebelum digunakan.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Ketuat, terutamanya di muka atau tangan, boleh menyebabkan rasa malu, kurang yakin diri, atau kebimbangan sosial. Perasaan ini adalah normal. Bercakap dengan keluarga, rakan, atau doktor boleh membantu. Ingat bahawa ketuat sangat lazim dan ia bukan tanda kekotoran atau hukuman.

Pencegahan

Tidak semua ketuat dapat dicegah, kerana virus HPV sangat mudah tersebar. Namun, risiko boleh dikurangkan dengan menjaga kebersihan kulit, mengelakkan sentuhan langsung dengan ketuat orang lain, menutup luka dengan plaster, dan memakai alas kaki di tempat awam.

Vaksin

Vaksin HPV tersedia dan melindungi daripada jenis HPV yang menyebabkan ketuat genital dan sesetengah jenis kanser. Vaksin ini paling berkesan jika diberikan sebelum seseorang mula aktif secara seksual. Bincangkan dengan doktor anda sama ada vaksin ini sesuai untuk anda atau anak anda.

Program saringan

Tiada saringan rutin diperlukan untuk ketuat kulit biasa. Walau bagaimanapun, bagi wanita, saringan kanser serviks seperti Pap smear atau ujian HPV boleh mengesan jangkitan HPV jenis berisiko tinggi, walaupun ini tidak berkaitan dengan ketuat pada tangan atau kaki.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Ketuat boleh merebak ke bahagian lain badan atau kepada orang lain melalui sentuhan.
• Ketuat plantar yang tidak dirawat boleh menjadi besar dan menyebabkan kesakitan ketika berjalan.
• Mencakar ketuat boleh menyebabkan jangkitan kuman sekunder pada kulit di sekelilingnya.
• Pada orang yang sistem imunnya sangat lemah, ketuat mungkin tumbuh lebih banyak dan sukar hilang.

Pandangan jangka panjang

Berita baiknya, kebanyakan ketuat akan hilang sendiri dalam masa beberapa bulan hingga dua tahun kerana sistem imun melawan virus. Rawatan boleh mempercepatkan penghilangan dan mengurangkan gejala. Kemungkinan ketuat kembali wujud, tetapi ini bukan keadaan yang serius. Dengan penjagaan yang betul dan bantuan doktor, anda boleh menguruskan ketuat dengan yakin.

Cari sokongan

Organisasi antarabangsa

• World Health Organization (WHO) ↗

Organisasi tempatan

• Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) ↗ · Malaysia

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.