Perubahan Tahi Lalat: Tips Gaya Hidup untuk Pesakit

Gambaran keseluruhan

Tahi lalat ialah bintik atau tumbuh-tumbuhan kecil pada kulit yang terbentuk daripada sel pigmen (sel yang memberi warna pada kulit). Ia biasanya berwarna coklat atau hitam dan boleh berbentuk rata atau timbul. Kebanyakan tahi lalat tidak berbahaya. Perubahan pada tahi lalat bermaksud saiz, bentuk, warna, atau teksturnya berubah, dan ini perlu diperiksa oleh doktor.

Ya, tahi lalat sangat biasa. Hampir semua orang mempunyai sekurang-kurangnya satu tahi lalat. Perubahan pada tahi lalat juga biasa berlaku, terutamanya semasa remaja atau kehamilan.

Perubahan tahi lalat boleh menyerang sesiapa sahaja, tetapi lebih kerap berlaku pada mereka yang berkulit cerah, mudah terbakar di bawah matahari, atau mempunyai banyak tahi lalat dan sejarah keluarga kanser kulit.

Gejala

Gejala biasa

• Rupa tahi lalat menjadi tidak simetri (separuh berbeza daripada separuh lagi).
• Pinggir tahi lalat tidak sekata atau bergerigi.
• Warna berbeza-beza dalam satu tahi lalat, seperti coklat, hitam, biru, atau merah.
• Saiz bertambah, terutamanya melebihi saiz pemadam pensel (kira-kira 6 milimeter).
• Gatal, berdarah, atau berkerak.
• Muncul tahi lalat baharu selepas umur 30 tahun.

Gejala pada kanak-kanak

• Pada kanak-kanak, tahi lalat biasanya muncul sejak lahir atau semasa kecil. Perubahan saiz secara perlahan adalah normal semasa badan membesar. Walau bagaimanapun, jika tahi lalat berdarah, sangat gatal, atau membesar dengan cepat, bawa anak berjumpa doktor.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Pada warga emas, tahi lalat baharu boleh muncul, tetapi risiko perubahan yang serius juga meningkat. Oleh itu, sebarang perubahan tahi lalat pada usia ini perlu diperiksa lebih awal.

Punca

Punca utama

• Pendedahan kepada sinar ultraviolet (UV) daripada matahari atau katil penyamakan.
• Perubahan hormon seperti semasa akil baligh, kehamilan, atau rawatan hormon.
• Proses penuaan yang menyebabkan perubahan sel kulit.
• Kecederaan atau kerengsaan pada tahi lalat (walaupun jarang).

Faktor risiko

• Kulit cerah atau mudah terbakar.
• Mempunyai lebih daripada 50 tahi lalat.
• Sejarah keluarga melanoma (kanser kulit) atau kanser kulit.
• Rambut perang atau merah.
• Kerap berjemur atau bekerja di bawah matahari tanpa perlindungan.

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika tahi lalat menunjukkan tanda ABCDE: Asimetri (tidak simetri), Pinggir tidak sekata, Warna tidak seragam, Diameter lebih daripada 6 mm, atau Evolving (menunjukkan perubahan).
• Jika tahi lalat berdarah, gatal, atau menyakitkan.
• Jika anda melihat tahi lalat baharu selepas umur 30 tahun.

Buat temujanji rutin jika:

• Lakukan pemeriksaan kulit setahun sekali jika anda mempunyai banyak tahi lalat atau berisiko tinggi.
• Simpan rekod atau gambar tahi lalat anda untuk membandingkan sebarang perubahan.

Diagnosis

Doktor akan bertanyakan sejarah kesihatan anda dan memeriksa tahi lalat menggunakan pemeriksaan visual. Kadang-kadang, doktor menggunakan alat khas seperti dermatoskop untuk melihat struktur kulit dengan lebih dekat.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan dermatoskopi (menggunakan kaca pembesar khas bercahaya untuk melihat lapisan kulit).
• Biopsi (doktor mengambil sedikit tisu daripada tahi lalat untuk dihantar ke makmal dan diperiksa di bawah mikroskop).

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Pemeriksaan biasanya mengambil masa beberapa minit. Jika biopsi diperlukan, doktor akan membius kawasan tersebut dan mengambil sampel kecil. Anda mungkin berasa sedikit tidak selesa, tetapi ia tidak menyakitkan. Keputusan biopsi biasanya keluar dalam beberapa hari.

Rawatan

Rawatan bergantung kepada keputusan pemeriksaan. Jika tahi lalat itu normal, tiada rawatan diperlukan. Jika disyaki kanser atau ia mengganggu, doktor akan mencadangkan cara untuk membuangnya dengan selamat.

Penjagaan diri di rumah

• Periksa kulit anda setiap bulan dengan cermin untuk melihat sebarang perubahan.
• Lindungi kulit dengan baju lengan panjang, topi, dan pelindung matahari sebelum keluar.
• Elakkan daripada mencungkil, menggaru, atau menampal sesuatu pada tahi lalat.
• Kekalkan kulit bersih dan lembap.

Rawatan perubatan

Doktor boleh membuang tahi lalat melalui pembedahan kecil, krioterapi (pembekuan dengan suhu sejuk), atau terapi laser. Rawatan ini dilakukan sama ada untuk sebab kesihatan atau atas permintaan pesakit. Doktor akan berbincang dengan anda sebelum sebarang prosedur.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan biasanya dilakukan jika tahi lalat disyaki malignan (kanser) atau jika ia sering cedera atau bergesel. Ia adalah prosedur kecil dengan bius tempatan dan biasanya tidak memerlukan tinggal di hospital.

Hidup dengan keadaan ini

Anda boleh menjalani rutin seperti biasa. Amalkan pemantauan tahi lalat dan lindungi kulit anda setiap hari. Jika anda pernah menjalani rawatan, ikuti nasihat doktor untuk penjagaan luka.

Tip gaya hidup

• Sapukan pelindung matahari ke seluruh badan yang terdedah, termasuk telinga dan belakang leher.
• Gunakan cermin untuk memeriksa bahagian badan yang sukar dilihat.
• Amalkan diet kaya buah dan sayur untuk kesihatan kulit.
• Minum air kosong yang mencukupi setiap hari.

Diet dan senaman

Tiada makanan khas untuk tahi lalat, tetapi makanan yang mengandungi antioksidan seperti vitamin C dan E boleh membantu mengekalkan kulit sihat. Bersenam secara tetap juga membantu melancarkan aliran darah dan mengurangkan tekanan.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Sesetengah pesakit berasa cemas menunggu keputusan biopsi atau ketika memantau perubahan. Ini adalah normal. Anda boleh berkongsi perasaan dengan orang tersayang atau mendapatkan bantuan daripada kaunselor jika perlu.

Pencegahan

Kebanyakan tahi lalat adalah semula jadi dan tidak dapat dicegah. Namun, risiko perubahan berbahaya boleh dikurangkan dengan melindungi kulit daripada sinaran UV dan memeriksa kulit secara berkala.

Program saringan

Saringan kulit (pemeriksaan oleh doktor) disarankan setiap tahun bagi mereka yang berisiko tinggi, seperti mereka yang berkulit cerah, banyak tahi lalat, atau sejarah keluarga kanser kulit.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jika tahi lalat asalnya kanser (melanoma) dan terlewat dikesan, sel kanser boleh merebak ke organ lain.
• Tahi lalat yang sering tergaru atau cedera boleh dijangkiti kuman.
• Membuang tahi lalat secara tidak selamat (seperti di kedai kecantikan) boleh menyebabkan parut atau jangkitan.

Pandangan jangka panjang

Berita baiknya, apabila dikesan awal, kanser kulit sangat boleh dirawat dan kadar kesembuhan adalah tinggi. Kebanyakan tahi lalat yang berubah adalah jinak (tidak berbahaya). Anda boleh mengambil langkah mudah untuk memantau kesihatan kulit anda dan mendapatkan rawatan jika perlu.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.