Penjagaan Gula Darah Rendah di Rumah

Gambaran keseluruhan

Gula darah rendah (hipoglisemia) ialah keadaan apabila paras glukosa dalam darah turun di bawah paras normal. Glukosa ialah sumber tenaga utama badan, terutamanya bagi otak. Selepas episod gula rendah, penjagaan di rumah yang betul membantu memulihkan paras gula dan mencegah ia berulang.

Ya, gula darah rendah adalah keadaan yang biasa, terutamanya dalam kalangan pesakit diabetes yang mengambil ubat seperti insulin atau ubat sulfonilurea.

Ia paling kerap memberi kesan kepada orang yang menghidap diabetes. Walau bagaimanapun, ia juga boleh berlaku kepada mereka yang tidak menghidap diabetes, contohnya akibat berpuasa terlalu lama, minum alkohol tanpa makan, atau keadaan kesihatan yang lain.

Gejala

Gejala biasa

• Gementar atau menggeletar
• Peluh sejuk
• Jantung berdegup laju
• Rasa lapar yang amat sangat
• Pening atau sakit kepala
• Rasa gelisah atau cemas
• Sukar menumpukan perhatian
• Penglihatan kabur

Punca

Punca utama

• Terlalu banyak mengambil ubat diabetes (contohnya insulin atau ubat tertentu)
• Makan terlalu sedikit atau melangkau waktu makan
• Bersenam lebih daripada biasa tanpa menambah makanan
• Minum alkohol tanpa makan
• Menangguhkan makan selepas mengambil ubat diabetes

Faktor risiko

• Menghidap diabetes dan mengambil insulin
• Mengambil ubat sulfonilurea
• Berumur lanjut
• Mempunyai penyakit buah pinggang atau hati
• Menjalani puasa tanpa pelarasan ubat atau makanan

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Dapatkan rawatan dengan segera jika anda mengalami episod gula darah rendah yang teruk, berulang, atau tidak hilang selepas rawatan awal.
• Jika anda pengsan atau tidak sedarkan diri, hubungi perkhidmatan kecemasan serta-merta.
• Jika anda tidak menghidap diabetes tetapi kerap mengalami gejala gula rendah, berjumpa doktor untuk pemeriksaan lanjut.

Buat temujanji rutin jika:

• Jadualkan temujanji dengan doktor untuk menyemak semula ubat dan pelan makanan anda, terutamanya jika episod gula rendah semakin kerap.

Diagnosis

Doktor akan menyoal tentang gejala, mengambil sejarah perubatan, dan menjalankan ujian darah untuk mengukur paras gula dalam darah.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian glukosa darah menggunakan glucometer (alat pengukur gula melalui cucukan jari)
• Ujian darah di makmal
• Ujian HbA1c untuk melihat purata gula darah dalam tempoh dua hingga tiga bulan

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Doktor akan menerangkan keputusan ujian dan membantu mengenal pasti punca gula darah rendah. Mereka juga akan membincangkan langkah rawatan, termasuk pengubahsuaian ubat, pemakanan, dan gaya hidup.

Rawatan

Rawatan utama ialah menaikkan paras gula darah dengan cepat menggunakan karbohidrat bertindak pantas, kemudian makan makanan yang mengandungi karbohidrat kompleks dan protein untuk mengekalkan paras gula. Selepas episod akut, penjagaan di rumah memberi tumpuan kepada pemantauan paras gula dan pencegahan berulang.

Penjagaan diri di rumah

• Sentiasa bawa sumber gula bertindak pantas seperti jus buah, gula-gula, madu, atau air gula.
• Apabila berasa gejala gula rendah, makan atau minum karbohidrat bertindak pantas seperti jus buah atau madu, kemudian tunggu sebentar dan semak semula paras gula anda.
• Selepas paras gula kembali normal, makan makanan ringan yang mengandungi protein dan karbohidrat kompleks seperti biskut dengan keju untuk mengelakkan gula turun semula.
• Makan secara teratur setiap tiga hingga empat jam, terutamanya jika anda mengambil ubat diabetes.
• Semak paras gula sebelum, semasa, dan selepas bersenam, dan ubah suai makanan atau ubat mengikut nasihat doktor.
• Pastikan ahli keluarga atau rakan tahu cara membantu anda jika anda mengalami gula darah rendah yang teruk.

Rawatan perubatan

Doktor mungkin menyesuaikan jenis atau dos ubat diabetes anda untuk mengurangkan risiko gula darah rendah. Dalam keadaan tertentu, doktor mungkin mengesyorkan rawatan kecemasan yang mengandungi hormon untuk menaikkan gula darah, dan anda akan diberi latihan penggunaannya.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan biasanya tidak diperlukan untuk merawat gula darah rendah. Ia hanya dipertimbangkan sekiranya gula darah rendah disebabkan oleh keadaan seperti tumor pankreas, dan keputusan akan dibuat oleh pakar selepas penilaian yang teliti.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan risiko gula darah rendah memerlukan kewaspadaan, tetapi ia tidak seharusnya menghalang anda daripada menjalani kehidupan yang normal. Kuncinya ialah mengenali tanda awal, sentiasa bersedia, dan berkomunikasi dengan pasukan kesihatan anda.

Tip gaya hidup

• Amalkan jadual makan yang tetap.
• Bawa makanan ringan atau sumber gula ke mana-mana sahaja.
• Semak paras gula darah secara berkala mengikut nasihat doktor.
• Pastikan anda tidur secukupnya dan uruskan tekanan dengan baik.
• Kurangkan atau elakkan alkohol, terutamanya semasa perut kosong.

Diet dan senaman

Amalkan diet seimbang yang mengandungi karbohidrat kompleks seperti beras perang, roti gandum penuh, dan oat, bersama protein dan lemak sihat. Bersenam secara tetap adalah baik, tetapi anda perlu makan sebelum bersenam dan membawa makanan ringan untuk mengelakkan gula rendah.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Mengalami episod gula darah rendah boleh menimbulkan kebimbangan dan ketakutan. Ini adalah tindak balas yang normal. Bercakap dengan ahli keluarga, rakan, atau kaunselor boleh membantu. Ingatlah bahawa dengan pengurusan yang betul, kebanyakan episod dapat dicegah atau dirawat dengan berkesan.

Pencegahan

Gula darah rendah dapat dicegah dalam kebanyakan keadaan dengan mematuhi pelan makan, pengambilan ubat, dan aktiviti fizikal yang disarankan oleh doktor. Memantau paras gula darah secara tetap membantu anda mengenal pasti corak dan mengelakkan situasi yang mencetuskan gula rendah.

Program saringan

Jika anda berisiko tinggi, doktor mungkin menjalankan saringan paras gula darah secara berkala, terutamanya jika anda menghidap diabetes, mengambil ubat tertentu, atau mempunyai keadaan kesihatan yang lain.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kekeliruan atau perubahan tingkah laku
• Kehilangan kesedaran (koma)
• Sawan
• Kecederaan akibat jatuh
• Kerosakan otak dalam kes yang sangat teruk

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang cepat dan pengurusan yang betul, kebanyakan episod gula darah rendah dapat diatasi tanpa masalah jangka panjang. Mengenal pasti punca dan mematuhi nasihat doktor membolehkan anda menjalani kehidupan yang aktif dan sihat.

Cari sokongan

Organisasi tempatan

• Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) ↗ · Malaysia

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.