Sindrom Prahaid (PMS) dengan Loya: Panduan Lengkap

Gambaran keseluruhan

Sindrom prahaid (PMS) ialah sekumpulan gejala fizikal dan emosi yang dialami oleh sesetengah wanita pada minggu sebelum datang haid. Loya (rasa mual) boleh menjadi salah satu gejala PMS. Ia berlaku kerana perubahan hormon dalam badan pada kitaran haid dan biasanya hilang selepas haid bermula.

Ya. PMS sangat biasa dan dialami oleh kebanyakan wanita pada usia reproduktif. Loya pula adalah salah satu gejala PMS yang kurang biasa, tetapi tetap boleh berlaku.

PMS lazimnya menyerang wanita dalam lingkungan usia reproduktif, terutamanya mereka yang berumur antara 20-an hingga 40-an. Ia juga boleh berlaku pada remaja yang baru mula haid dan wanita yang menghampiri menopause.

Gejala

Gejala biasa

• Loya atau rasa mual yang datang sebelum haid
• Kembung perut atau rasa penuh dalam perut
• Sakit kepala atau migrain
• Sakit atau kelembutan pada payudara
• Keletihan atau mudah letih
• Perubahan mood seperti mudah marah atau sedih
• Keinginan makan berlebihan, terutama makanan manis atau masin

Gejala pada kanak-kanak

• Bagi remaja yang baru haid, gejala sering sama seperti orang dewasa, termasuk loya, sakit perut, dan perubahan emosi.
• Mereka mungkin lebih mudah berasa cemas atau murung sebelum haid.
• Loya pada remaja juga boleh dikaitkan dengan kekejangan perut yang kuat.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Wanita yang menghampiri menopause mungkin mengalami PMS yang lebih ketara atau gejala yang berubah.
• Loya dan gejala lain boleh bertambah buruk pada fasa perimenopause kerana ketidakseimbangan hormon.
• Gejala seperti sakit kepala dan gangguan tidur juga mungkin lebih kerap.

Punca

Punca utama

• Perubahan hormon estrogen dan progesteron yang berlaku semasa kitaran haid
• Perubahan dalam bahan kimia otak (neurotransmitter) seperti serotonin
• Kesan hormon pada sistem penghadaman yang menyebabkan rasa loya atau senak
• Ketidakseimbangan paras gula dalam darah yang boleh memburukkan loya dan gejala lain

Faktor risiko

• Tekanan atau stres yang tinggi
• Sejarah keluarga yang mengalami PMS
• Berat badan berlebihan atau kurang aktif secara fizikal
• Merokok atau pengambilan kafein yang berlebihan
• Pemakanan yang tidak seimbang, terutamanya kekurangan vitamin dan mineral tertentu

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika loya sangat teruk dan menyebabkan anda tidak dapat makan atau minum
• Jika terdapat tanda-tanda dehidrasi seperti pening atau air kencing gelap
• Jika anda mengalami sakit perut yang memuncak atau berbeza daripada senggugut biasa
• Jika anda mungkin hamil dan mengalami loya, kerana ini mungkin berkaitan kehamilan, bukan PMS

Buat temujanji rutin jika:

• Jika gejala PMS kerap berlaku dan menjejaskan kualiti hidup anda
• Jika anda telah mencuba perubahan gaya hidup tetapi gejala tidak bertambah baik
• Jika anda ingin berbincang dengan doktor tentang cara yang selamat untuk menguruskan gejala

Diagnosis

PMS dengan loya didiagnosis berdasarkan gejala yang anda alami. Doktor akan bertanya tentang kitaran haid anda, corak gejala, dan sama ada gejala berkait dengan kitaran haid. Anda mungkin diminta mencatatkan simptom selama beberapa bulan untuk melihat corak.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Perbincangan dan pemeriksaan fizikal
• Ujian kehamilan untuk menolak kemungkinan hamil
• Ujian darah untuk memeriksa hormon atau fungsi kelenjar tiroid jika perlu
• Pemeriksaan pelvis jika doktor mengesyaki masalah lain pada organ pembiakan

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Semasa temujanji anda, doktor mungkin akan mendengar penerangan anda dan bertanyakan soalan terperinci. Tiada ujian khas untuk PMS; diagnosis dibuat berdasarkan gejala. Doktor akan memastikan tiada keadaan perubatan lain yang menyebabkan gejala seperti masalah pencernaan atau gangguan hormon.

Rawatan

Rawatan untuk PMS dengan loya biasanya bertujuan mengurangkan gejala dan meningkatkan kualiti hidup. Rawatan boleh bermula dari perubahan gaya hidup, kemudian berkembang kepada terapi lain jika perlu. Sentiasa berbincang dengan doktor sebelum memulakan sebarang rawatan.

Penjagaan diri di rumah

• Makan sedikit tetapi kerap untuk mengelakkan perut kosong, yang boleh memburukkan loya
• Ambil makanan yang mudah hadam seperti biskut, roti, atau sup
• Minum air secukupnya dan elakkan minuman berkafein atau berkarbonat
• Rehat yang cukup dan tidur awal pada minggu sebelum haid
• Sapukan tuala hangat atau botol air suam pada bahagian perut untuk melegakan rasa tidak selesa
• Latihan pernafasan atau teknik relaksasi boleh membantu mengurangkan tekanan dan loya

Rawatan perubatan

Doktor mungkin mencadangkan ubat yang dijual bebas seperti ubat tahan sakit atau ubat anti-loya, tetapi penting untuk berunding dengan doktor atau ahli farmasi sebelum menggunakannya. Untuk kes yang lebih teruk, doktor mungkin menetapkan rawatan hormon seperti pil perancang keluarga atau terapi hormon, ubat untuk mengurangkan loya, atau suplemen vitamin B6 dan magnesium. Rawatan yang dipilih bergantung kepada gejala dan keadaan kesihatan anda.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan PMS yang menyebabkan loya boleh menjadi mencabar, tetapi anda boleh mengambil langkah untuk menjadikannya lebih mudah. Kenal pasti corak gejala anda, cuba jadualkan aktiviti penting pada minggu yang anda rasa lebih sihat, dan beri diri anda rehat yang cukup apabila anda mengalami loya atau keletihan.

Tip gaya hidup

• Kekalkan waktu tidur yang tetap dan elakkan terlalu keletihan
• Uruskan tekanan dengan meditasi, senaman pernafasan, atau hobi yang menenangkan
• Bercakap dengan rakan atau ahli keluarga tentang apa yang anda lalui
• Kurangkan pengambilan garam, gula, dan makanan bergoreng seminggu sebelum haid
• Cuba berjalan ringan atau bersenam dengan lembut seperti yoga

Diet dan senaman

Makan makanan yang seimbang dengan banyak sayur-sayuran, buah-buahan, dan bijirin penuh. Cuba makan dalam bahagian kecil dan kerap. Senaman aerobik sederhana seperti berjalan pantas atau berbasikal selama 30 minit sehari boleh membantu meredakan gejala PMS. Minum air kosong dengan banyak dan elakkan minuman manis.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

PMS bukan sahaja menjejaskan badan tetapi juga emosi. Loya yang berterusan boleh menyebabkan anda berasa sedih, mudah marah, atau cemas. Perubahan mood ini adalah sebahagian daripada PMS. Jika anda rasa gejala mental ini sangat teruk atau berterusan, sila berunding dengan doktor atau kaunselor.

Pencegahan

PMS tidak boleh dicegah sepenuhnya kerana ia berkaitan dengan kitaran haid, tetapi perubahan gaya hidup boleh mengurangkan keterukan gejala. Amalan pemakanan yang baik, senaman tetap, dan pengurusan tekanan boleh membantu mencegah gejala daripada menjadi teruk.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Gejala yang teruk boleh mengganggu kerja, sekolah, dan hubungan sosial
• Kurang selera makan atau loya berterusan boleh menyebabkan penurunan berat badan atau kekurangan nutrisi
• Gejala emosi yang teruk boleh menyebabkan kemurungan atau kebimbangan yang berpanjangan

Pandangan jangka panjang

PMS biasanya bersifat sementara dan akan hilang apabila haid bermula. Walaupun ia boleh mengganggu, kebanyakan wanita boleh mengawal gejala dengan perubahan gaya hidup dan sokongan perubatan yang sesuai. Dengan memahami corak tubuh anda dan mendapatkan bantuan bila perlu, anda boleh terus menjalani kehidupan yang aktif dan sihat.

Cari sokongan

Organisasi tempatan

• Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) ↗ · Malaysia

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.