Grip Hakkında 10 Yaygın Yanlış İnanış

Genel Bakış

Grip, influenza virüslerinin neden olduğu bulaşıcı bir solunum yolu hastalığıdır. Burun, boğaz ve akciğerleri etkiler. Soğuk algınlığından daha ağırdır ve bazen ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Grip hakkında toplumda birçok yanlış bilgi dolaşmaktadır. Bu yazıda bu yanlışları açıklıyoruz.

Grip, dünyada her yıl milyonlarca insanı etkileyen çok yaygın bir hastalıktır. Türkiye'de genellikle sonbahar sonu ve kış aylarında görülür.

Grip herkesi etkileyebilir. Ancak küçük çocuklar, 65 yaş üstü yetişkinler, hamileler, kronik hastalığı olanlar ve bağışıklık sistemi zayıf olanlarda daha ağır geçebilir. Sağlıklı görünen herkes de gribe yakalanabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ani başlayan yüksek ateş
• Kuru öksürük
• Boğaz ağrısı
• Kas ve eklem ağrıları
• Baş ağrısı
• Yorgunluk ve halsizlik
• Burun akıntısı veya tıkanıklığı
• Üşüme ve titreme

Çocuklarda belirtiler

• Ateş
• İshal ve kusma
• İştahsızlık
• Huzursuzluk
• Kulak ağrısı

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yüksek ateş (bazılarında ateş olmayabilir)
• Kafa karışıklığı veya sersemlik
• Şiddetli halsizlik
• Nefes darlığı
• Kronik hastalıkların belirtilerinin kötüleşmesi

Nedenler

Ana nedenler

• Grip, influenza A ve B virüslerinin neden olduğu bir enfeksiyondur. Virüsler, öksürük ve hapşırıkla saçılan damlacıklarla; ayrıca virüs bulaşmış yüzeylere dokunup ardından ağız, burun veya gözlere temas etmekle yayılır. Soğuk hava grip yapmaz; bağışıklık sistemi ve virüsle temas hastalığa neden olur.

Risk faktörleri

• Kalabalık ortamlarda bulunmak
• Bağışıklık sisteminin zayıf olması
• Kronik akciğer, kalp, böbrek veya şeker hastalığı
• Hamilelik
• 65 yaş üstü veya 5 yaş altı olmak
• Sigara içmek

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığı veya göğüs ağrısı varsa
• Yüksek ateş 3 günden uzun sürerse
• Belirtiler iyileşirken tekrar kötüleşirse
• Kronik bir hastalığınız varsa ve belirtiler kötüleşirse

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• 65 yaş üstü veya kronik hastalığınız varsa ve grip belirtileri yaşıyorsanız
• Hamileyseniz ve grip belirtileriniz varsa
• Öksürük 2 haftadan uzun sürerse
• Halsizlik ve yorgunluk günlük yaşamı engelliyorsa

Tanı

Doktorlar genellikle belirtilere ve fizik muayeneye dayanarak grip tanısı koyar. Grip mevsiminde belirtiler tipikse ek test gerekmeden tanı konulabilir.

Yapılabilecek testler

• Hızlı grip testi (burun veya boğazdan sürüntü)
• PCR testi (burun veya boğaz örneği ile, daha hassastır)
• Gerekirse göğüs röntgeni (zatürre şüphesinde)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz belirtileri, ne zaman başladığını ve kronik hastalık geçmişinizi soracaktır. Genellikle muayene sonrasında tedavi planı belirlenir. Nadir de olsa kan testi veya görüntüleme istenebilir.

Tedavi

Grip tedavisinde amaç belirtileri hafifletmek ve vücudun virüsle savaşmasına destek olmaktır. Antibiyotikler gripte etkisizdir, çünkü virüslere karşı çalışmazlar. Antiviral ilaçlar, doktor reçetesiyle hastalığın ilk dönemlerinde kullanılabilir.

Evde kişisel bakım

• Bol istirahat edin ve evde kalın
• Bol sıvı tüketin: su, çorba, ıhlamur gibi bitki çayları
• Ateş ve ağrı için doktorunuzun veya eczacınızın önereceği ilaçları kullanın
• Odayı sık sık havalandırın
• Sigara dumanından uzak durun
• Aşırı terlemek veya çok sıcak ortam virüsü atmaz, sıvı kaybına yol açabilir

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz uygun görürse, grip virüsüne karşı etkili antiviral ilaçlar reçete edebilir. Bu ilaçlar hastalığın süresini kısaltabilir ve ciddi durumları önlemeye yardımcı olabilir. Ateş ve ağrı için reçetesiz ağrı kesiciler de önerilebilir. Antibiyotikler, yalnızca grip sonrası bakteriyel bir enfeksiyon gelişirse kullanılır.

Bu durumla yaşamak

Grip olduğunuzda vücudunuzun enfeksiyonla savaşmak için zamana ihtiyacı vardır. İşe veya okula gitmeyin, evde kalın. Başkalarına bulaştırmamak için maske takın, ellerinizi sık yıkayın. Belirtiler geçtikten sonra bile bir süre halsizlik normaldir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Uyku düzeninize dikkat edin
• Stresten uzak durmaya çalışın
• Hijyen kurallarına özen gösterin
• Hasta kişilerle yakın temastan kaçının

Diyet ve egzersiz

Bol sıvı tüketin, çorba ve mevsim sebzeleri gibi besleyici yiyecekler seçin. Ağır egzersiz iyileşmeyi geciktirebilir; bu yüzden iyileşene kadar dinlenin, iyileştikten sonra hafif yürüyüşlerle başlayabilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Grip sırasında yorgunluk ve halsizlik moralinizi etkileyebilir. Dinlenmek için kendinize izin verin, sevdiğiniz uğraşlarla ilgilenin veya yakınlarınızdan destek isteyin.

Önleme

Grip aşısı, gripten korunmanın en etkili yoludur. Ayrıca elleri sık sık yıkamak, kalabalık ortamlarda maske takmak, öksürürken veya hapşırırken ağız ve burnu kapatmak da hastalığın yayılmasını önler. Sağlıklı beslenme ve düzenli uyku bağışıklığı güçlendirir.

Aşılar

Grip aşısı her yıl güncellenir çünkü virüs sürekli değişir. Aşının içinde canlı virüs yoktur, bu yüzden aşı grip yapmaz. Aşı, hastalığa yakalansanız bile belirtilerin daha hafif geçmesini sağlar. Türkiye'de Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği risk grupları öncelikli olmak üzere herkes aşı olabilir.

Tarama programları

Grip için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak kronik hastalığı olanların düzenli doktor kontrolü önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Zatürre (akciğer enfeksiyonu)
• Bronşit
• Sinüzit ve kulak enfeksiyonu
• Kalp kasın iltihabı (miyokardit)
• Kronik hastalıkların kötüleşmesi (astım, kalp yetmezliği, diyabet gibi)

Uzun vadeli görünüm

Çoğu insan bir ila iki hafta içinde tamamen iyileşir. Bazı kişilerde öksürük ve yorgunluk birkaç hafta sürebilir. Erken doktor ziyareti ve uygun tedavi, komplikasyon riskini azaltır. Grip aşısı, hastalığın hem görülme sıklığını hem de şiddetini azaltmaya yardımcı olur.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ↗

Yerel kuruluşlar

• T.C. Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.