Bağırsak Malrotasyonu

Genel Bakış

Bağırsak malrotasyonu, bebeğin anne karnında bağırsaklarının normal şekilde dönüp yerleşmemesi durumudur. Normalde bağırsaklar karın içinde belirli bir dönüş yaparak sabitlenir. Malrotasyonda bu dönüş tamamlanmadığı için bağırsaklar karın içinde daha serbest hareket edebilir ve kendi etrafında dönerek tıkanmaya (volvulus) yol açabilir.

Nadir görülür. Kesin sıklığı tam bilinmemekle birlikte, bazı kaynaklarda her bin doğumda bir kadar görülebildiği söylenmektedir.

En sık bebeklerde belirti verir. Ancak bazı kişilerde çocukluk, hatta erişkinlik dönemine kadar hiç belirti görülmeyebilir veya tanı ancak o yaşlarda konabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bebeklerde emdikten sonra huzursuzluk ve karın şişliği
• Tekrarlayan kusma
• Karın ağrısı veya kramplar
• Dışkı yapmakta zorluk ya da ishal

Çocuklarda belirtiler

• Okul çağı çocuklarda yemek sonrası tekrarlayan karın ağrısı
• Şişkinlik ve bulantı
• Büyüme ve kilo alımında yavaşlık
• Aralıklı kusma atakları

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yemeklerden sonra ortaya çıkan karın ağrısı
• Şişkinlik, gaz ve hazımsızlık
• Dışkı alışkanlığında değişiklikler
• Açıklanamayan kilo kaybı

Nedenler

Ana nedenler

• Anne karnında bağırsakların normal dönüşünü tamamlamaması
• Bağırsakları karın duvarına tutan mezenter adlı bağ dokusunun darlığı
• Kesin neden çoğu zaman bilinmez; genetik veya çevresel faktörler rol oynuyor olabilir

Risk faktörleri

• Bazı doğumsal sendromlar
• Karın duvarı kusurları veya diyafram hernisi gibi eşlik eden anomaliler
• Bağırsak dönme bozukluğu ile birlikte görülebilen kalp ve dalak anomalileri

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bebeğinizde yeşil veya koyu sarı kusma varsa aynı gün acil başvurun ve 112’yi arayın
• Dışkıda kan veya karın şişkinliği ile birlikte huzursuzluk varsa
• Bebek hiçbir şekilde beslenemiyorsa ve sürekli ağlıyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Aralıklı, hafif karın ağrısı ve şişkinlik şikayetiniz varsa
• Bebek kilo almıyorsa veya gelişmesi yavaşsa
• Daha önce malrotasyon tanısı konduysa ve yeniden sindirim belirtileri başladıysa

Tanı

Doktor önce şikayetleri dinler, karın muayenesi yapar ve gerektiğinde çocuk cerrahisi veya görüntüleme merkezine yönlendirir. Kesin tanı genellikle üst sindirim sisteminin kontrastlı röntgen filmi ile konur.

Yapılabilecek testler

• Üst gastrointestinal sistem kontrastlı grafisi (bağırsak röntgeni)
• Ultrasonografi
• Bilgisayarlı tomografi (BT)
• Tam kan sayımı ve metabolik testler

Randevunuzda neler beklenir

Görüntüleme sırasında bebeğinizin damar yolundan sıvı alması ve hastanede gözlem altında tutulması gerekebilir. Türkiye’de aile hekiminiz veya çocuk doktorunuz, gerekli görürse sizi çocuk cerrahisi bölümü olan bir sağlık kuruluşuna yönlendirir.

Tedavi

Malrotasyonun kesin tedavisi cerrahidir. Bağırsak dönmesi (volvulus) varsa ameliyat acildir. Ameliyat öncesi ve sonrasında hastanın sıvı dengesi, ağrısı ve beslenmesi yakından takip edilir.

Evde kişisel bakım

• Ameliyat sonrası doktorun verdiği beslenme ve yara bakımı talimatlarına uymak
• Kontrollere düzenli gitmek
• Karın ağrısı, kusma, şişkinlik gibi belirtileri izleyip not almak

Tıbbi tedaviler

Hastanede damar yolundan sıvı, antibiyotik ve ağrı tedavisi gibi destekleyici yöntemler uygulanabilir. Her hastanın ihtiyacı farklıdır; ilaçlar yalnızca hekim tarafından belirlenir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çoğu malrotasyon vakasında cerrahi gerekir. Ameliyatla bağırsaklar gevşetilir, ince bağırsağın başlangıç bölümü karın sağ tarafına alınır ve bağırsağın tekrar dönmesini engelleyecek şekilde sabitlenir. Bağırsak dönmesi varsa ameliyat acil yapılır.

Bu durumla yaşamak

Ameliyat sonrası çoğu hasta normal hayatına döner. Bebeklerin büyüme ve kilo alımı düzenli aralıklarla izlenir. Beslenme, gelişme ve dışkılama düzeni yakından takip edilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli doktor kontrollerine gitmek
• Beslenme planını uygulamak
• Şikayetlerde artış olursa sağlık ekibiyle iletişime geçmek

Diyet ve egzersiz

Emzirilen bebekler emzirmeye devam edilir; mama alan çocuklarda doktorun önerdiği miktar ve sıklık uygulanır. Ameliyat sonrası iyileşme döneminde sindirimi kolay, küçük ve sık öğünler tercih edilir. Büyük çocuklar doktor onayı ile normal oyun ve spor aktivitelerine dönebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sindirim sorunu yaşamın ilk yıllarında kaygı verici olabilir. Ebeveynler suçluluk veya endişe hissedebilir; bu duyguları sağlık ekibiyle ve birbirleriyle konuşmak, gerekirse psikolojik destek almak önemlidir.

Önleme

Malrotasyon doğuştan olduğu için bilinen bir önleme yöntemi yoktur. Ancak belirtileri erken fark etmek ve zamanında sağlık kuruluşuna başvurmak ciddi komplikasyonları önleyebilir.

Aşılar

Malrotasyonu önleyen bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Yeni doğan her bebek için özel bir malrotasyon tarama testi yoktur. Tanı, belirtiler olduğunda yapılan görüntüleme yöntemleriyle konur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Bağırsağın kendi etrafında dönerek kan akımının kesilmesi (volvulus)
• Kan akımı kesilen bağırsak dokusunun zarar görmesi (nekroz)
• Karın içi ciddi enfeksiyon (peritonit)
• Beslenme yetersizliği ve kısa bağırsak sendromu
• Hayatı tehdit edebilen sepsis

Uzun vadeli görünüm

Malrotasyon ciddi bir durum olabilir, ancak erken fark edildiğinde ve zamanında ameliyat edildiğinde sonuçlar genellikle çok iyidir. Çoğu bebek tamamen iyileşir, normal büyür ve sağlıklı bir hayat sürer.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.