Blefarit: Göz Kapağı İltihabı Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Genel Bakış

Blefarit (bleforit diye okunur), göz kapaklarının kenarının iltihaplanmasıdır. Bu iltihap; kızarıklık, kaşıntı, batma ve kapaklarda kabuklanma gibi belirtilere yol açar. Genellikle kirpik diplerindeki yağ bezlerinin tıkanması veya mikropların birikmesiyle oluşur. Çok yaygındır ve göze kalıcı zarar verme riski düşüktür.

Evet, blefarit çok sık görülen bir göz rahatsızlığıdır. Göz doktorlarına başvuru nedenlerinin en başında yer alır.

Her yaştan insanda görülebilir. Ancak 50 yaş üstü yetişkinlerde daha sık görülme eğilimi vardır. Ayrıca kepek (seboreik dermatit), gül hastalığı (rozasea) veya kuru gözü olan kişilerde daha yaygındır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göz kapaklarında kızarıklık ve şişlik
• Kaşıntı ve yanma hissi
• Göze kum kaçmış gibi batma hissi
• Göz kapaklarında kabuklanma veya yapışma (özellikle sabahları)
• Gözlerde sulanma veya kuruluk
• Işığa karşı fazla hassasiyet

Çocuklarda belirtiler

• Göz kaşıntısı ve sık göz ovuşturma
• Sabahları kirpiklerin birbirine yapışması
• Göz kapaklarında kızarıklık ve hafif pullanma
• Çocuklarda bazen arpacık tekrarlayabilir

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Göz kuruluğuna bağlı yanma ve yorgunluk hissi daha belirgin olabilir
• Kapaklarda kabuklanma ve kızarıklık daha yoğun yaşanabilir
• Göz kapağında dolu bir bez yumrusu (şalazyon) gelişme riski artabilir

Nedenler

Ana nedenler

• Göz kapağındaki yağ bezlerinin (meibomian bezleri) tıkanması ve iltihaplanması
• Göz kapağında ve kirpik diplerinde biriken mikroplar (özellikle bazı bakteriler)
• Kepek, egzama veya gül hastalığı gibi cilt sorunlarıyla ilişkili olması
• Nadiren kirpik köklerinde yaşayan mikroskobik canlılar (demodeks) da rol oynayabilir

Risk faktörleri

• Kepek (seboreik dermatit) veya gül hastalığı (rozasea) sahibi olmak
• Cildin fazla yağlı olması
• Kuru göz sorunu yaşamak
• Alerjiler ve kontakt lens kullanımı
• Göz makyajını yatmadan önce çıkarmamak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli göz ağrısı veya görme değişikliği fark ederseniz
• Göz kapağı şişliği hızla artıyorsa ve ateşiniz varsa
• Işık hassasiyeti ya da göz kızarıklığı günler içinde giderek kötüleşiyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Belirtiler evde uygulanan temizliğe ve ılık pansumana rağmen birkaç haftadan uzun sürüyorsa
• Kirpiklerde tekrarlayan arpacıklar çıkıyorsa
• Göz kuruluğu nedeniyle günlük hayatınız etkileniyorsa

Tanı

Bir birinci basamak hekimi veya göz hastalıkları uzmanı, belirtilerinizi dinleyip göz kapaklarınızı muayene ederek tanı koyabilir. Genellikle özel bir teste gerek kalmaz. Hekim, göz kapağı kenarını bir ışık ve büyüteç kullanarak detaylı biçimde inceler.

Yapılabilecek testler

• Göz kapaklarının biyomikroskop (yarık lamba) denilen cihazla incelenmesi
• Gerekirse göz kapağından sürüntü alınarak laboratuvara gönderilmesi
• Eşlik eden göz kuruluğunu değerlendirmek için gözyaşı testi

Randevunuzda neler beklenir

Muayene ağrısız ve genellikle birkaç dakika sürer. Hekim size tanıyı anlatır ve evde yapmanız gereken göz kapağı bakımını uygulamalı olarak gösterir. Tedaviye ne kadar erken başlarsanız belirtiler o kadar çabuk kontrol edilir.

Tedavi

Blefarit tedavisinin temel taşı göz kapağı hijyenidir. Tedavi çoğunlukla evde uygulanır; amaç kapaklardaki yağ birikintilerini ve kabukları uzaklaştırmak, iltihabı azaltmak ve belirtileri kontrol altına almaktır. İlaçlar, tek başına hijyenle düzelmeyen durumlarda hekim önerisiyle eklenir.

Evde kişisel bakım

• Günde bir veya iki kez 5-10 dakika boyunca göz kapaklarının üzerine ılık, temiz bir bezle hafif bastırarak kompres uygulayın.
• Ilık kompres sonrası göz kapaklarının kenarını, doktorunuzun önereceği temiz bir solüsyon veya ılık su ile nazikçe temizleyin.
• Göz kapaklarını temizlerken kirpik diplerine de özen gösterin; temizlik sırasında göze sürüntü kaçırmamaya dikkat edin.
• Göz makyajını gece yatmadan mutlaka çıkarın ve makyaj fırçalarını düzenli olarak yıkayın.
• Belirtileri tetiklediğini fark ettiğiniz dönemlerde makyaj kullanımına ara verin.

Tıbbi tedaviler

Belirtiler hijyenle geçmezse hekiminiz, iltihabı azaltmak için bazı merhemler ya da göz damlaları önerebilir. Bakteriyel bir enfeksiyon düşünüldüğünde kısa süreli antibiyotikli kremler kullanılabilir. Ciddi ve dirençli vakalarda ağız yoluyla alınan antibiyotikler gündeme gelebilir. İlaç seçimi ve dozuna sadece sağlık çalışanı karar vermelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadiren, iltihaplanmış bir bezin büyüyerek şalazyon kisti denen ağrısız bir şişlik oluşturması durumunda, küçük bir cerrahi işlemle drene edilmesi gerekebilir. Bu işlem hekimin uygun gördüğü şartlarda, genellikle klinikte uygulanır.

Bu durumla yaşamak

Blefarit kronik bir durum olsa da düzenli bir göz kapağı bakımı rutiniyle belirtiler büyük ölçüde azaltılabilir ve alevlenmeler önlenebilir. Sabah ve akşam birkaç dakikanızı bu bakıma ayırmanız, gözlerinizin rahat hissetmesini sağlar.

Yaşam tarzı ipuçları

• Gözleri ovuşturmak yerine soğuk veya ılık kompres uygulamayı alışkanlık edinin.
• Kontakt lens kullanıyorsanız, lens hijyenine ayrıca özen gösterin; gerektiğinde lens yerine gözlüğü tercih edin.
• Kepek problemi yaşıyorsanız saç derisi için uygun şampuan kullanımı da göz kapağı sağlığına katkı sağlayabilir.
• Yatmadan önce yüzünüzü ve göz çevrenizi nazikçe temizleyin.

Diyet ve egzersiz

Blefarit ile beslenme arasında doğrudan bir bağ kurulmamıştır. Ancak her konuda olduğu gibi kalp, damar ve cilt sağlığı için sebze, meyve ve omega-3 yağ asitleri bakımından zengin bir diyet, gözlerin de genel sağlığını destekler. Düzenli egzersiz kan dolaşımını artırarak cilt sağlığına iyi gelir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bir görünüm sorunu, kaşıntı ve rahatsızlık hissi zamanla kişiyi yorabilir; makyaj yapamama veya sosyal durumlardan kaçınma gibi duygusal sonuçlar olabilir. Bu hislerin normal olduğunu bilmek ve gerektiğinde doktorunuzla ya da sevdiğiniz insanlarla konuşmak önemlidir.

Önleme

Blefariti tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da düzenli göz kapağı hijyeni, alevlenmelerin şiddetini ve sıklığını belirgin biçimde azaltır. Eğer altta yatan bir cilt hastalığı varsa onun da tedavi edilmesi önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Tekrarlayan arpacık ve şalazyon kisti oluşumu
• Göz kuruluğunun artması ve buna bağlı yanma, batma hissi
• Nadiren göz kapaklarının kıvrılması veya kirpiklerin yanlış yöne dönmesi
• Çok nadiren gözün yüzey tabakasında (kornea) iltihaplanma ve yara oluşumu

Uzun vadeli görünüm

Blefarit olan çoğu insan, düzenli bakım ve basit tedbirlerle belirtilerini kontrol altında tutar. Görmeyi tehdit eden ciddi sonuçlar çok nadirdir; ancak tedbiri bırakmamak önemlidir. Doğru yaklaşımla gözleriniz günlük yaşamınızı zorlamayacak kadar rahat kalabilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.