Kemik Çıkıntıları (Osteofitler)

Genel Bakış

Kemik çıkıntıları, tıpta osteofit olarak bilinen, eklemlerin kenarlarında oluşan sert ve pürüzlü kemik büyümeleridir. Vücudun eklem hasarını onarma çabası sonucu ortaya çıkarlar ve çoğu zaman belirti vermezler.

Evet, özellikle 60 yaş üstü kişilerde oldukça sık görülür. Pek çok yetişkinde eklemlerde az ya da çok kemik çıkıntısı bulunabilir.

Daha çok orta ve ileri yaşlardaki kişileri etkiler. Eklemlerini yoğun kullananlar, aşırı kilolu olanlar ve geçirilmiş eklem yaralanması olanlar daha yüksek risk taşır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Eklemde hareketle artan ağrı
• Özellikle sabahları veya uzun dinlenme sonrası eklemde tutukluk
• Eklem çevresinde şişlik ve hassasiyet
• Eklem hareket ederken takılma, sürtünme veya gıcırtı hissi
• Etkilenen eklemi tam hareket ettirememe

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda çok nadirdir; görülürse genellikle doğuştan eklem sorunları veya travma sonrası ortaya çıkar.
• Belirtiler çocuklarda genellikle ağrıdan çok hareket kısıtlılığı, topallama veya eklemde şişlik şeklindedir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda en sık kireçlenmeye bağlıdır.
• Diz, kalça, omurga ve el eklemlerinde ağrı ve tutukluk belirgin olabilir.
• Hareket kısıtlılığı günlük işleri yapmayı zorlaştırabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Eklem kireçlenmesi (osteoartrit) nedeniyle kıkırdak aşınması
• Eklem yaralanmaları ve tekrarlayan zorlanmalar
• Yaşlanmayla birlikte eklem yapısında meydana gelen değişiklikler
• İltihaplı eklem hastalıkları
• Duruş bozuklukları ve omurga eğrilikleri

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Aşırı kilo veya obezite
• Ailede kireçlenme veya kemik çıkıntısı öyküsü
• Eklemleri zorlayan iş veya spor faaliyetleri
• Daha önce geçirilmiş eklem yaralanmaları
• Bazı metabolik hastalıklar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani ve şiddetli eklem ağrısı, eklemde kızarıklık ve şişlik varsa
• Uyuşma, güçsüzlük veya idrar kaçırma gibi sinir baskısı belirtileri varsa
• Bir eklemi hareket ettiremiyorsanız veya üzerine basamıyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Eklem ağrısı iki haftadan uzun sürüyorsa
• Ağrı günlük aktivitelerinizi etkiliyorsa veya giderek artıyorsa
• Eklemde tutukluk ve hareket kısıtlılığı fark ediyorsanız

Tanı

Doktorunuz önce sağlık öykünüzü dinler ve ağrılı eklemi muayene eder. Şüphelenilen tanıyı doğrulamak için görüntüleme yöntemlerine başvurulur.

Yapılabilecek testler

• Röntgen: Kemik çıkıntısının varlığını ve yerini gösterir.
• Manyetik rezonans görüntüleme (MR): Eklem kıkırdağı, yumuşak dokular ve sinir basısı hakkında ayrıntılı bilgi verir.
• Bilgisayarlı tomografi (BT): Kemiğin detaylı görüntüsünü sağlar.
• Kan testleri: Altta yatan iltihaplı romatizmal hastalıkları dışlamak için istenebilir.

Randevunuzda neler beklenir

Görüntüleme işlemleri genellikle ağrısızdır ve kısa sürer. Sonuçlar doktorunuz tarafından değerlendirilir; tanıya göre size özel bir tedavi planı oluşturulur. Kesin tanı için eve dönüşte bir sağlık kuruluşuna başvurmanız önerilir.

Tedavi

Tedavinin amacı kemik çıkıntısının kendisini yok etmek değil, ağrıyı azaltmak ve eklem hareketliliğini korumaktır. Tedavi planı belirtilerinizin şiddetine ve altta yatan nedene göre kişiselleştirilir.

Evde kişisel bakım

• Yürüyüş, yüzme veya bisiklet gibi eklemlere fazla yük bindirmeyen düzenli egzersizler yapın.
• Eklemleri aşırı zorlayan hareketlerden kaçının.
• Ağrılı bölgeye günde birkaç kez 15-20 dakika soğuk veya ılık kompres uygulayın.
• Fazla kilonuz varsa, eklemlere binen yükü azaltmak için kilo verin.
• Rahat ve destekli ayakkabılar tercih edin; doktorunuz önerirse dizlik veya tabanlık kullanın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz ağrı ve iltihabı kontrol etmek için bazı ağrı kesiciler veya iltihap giderici ilaçlar önerebilir; ancak bu ilaçlar mutlaka doktor önerisi ve kontrolünde kullanılmalıdır. Fizik tedavi, eklem çevresindeki kasları güçlendirerek eklemi destekler. Bazı durumlarda eklem içi enjeksiyon uygulamaları da gündeme gelebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kemik çıkıntısı sinire baskı yapıyorsa, eklemde ciddi hasara yol açıyorsa veya diğer tedavilerle geçmeyen şiddetli ağrıya neden oluyorsa, ortopedi uzmanı cerrahi seçenekleri değerlendirebilir. Cerrahi karar kişiye özel olarak verilir.

Bu durumla yaşamak

Kemik çıkıntılarıyla yaşarken ağrıyı iyi yönetmek ve eklem sağlığını korumak mümkündür. Günlük işlerinizi ağrıya göre planlayın, dinlenme ve hareket arasında denge kurun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersizi yaşamınıza dahil edin.
• Sigara ve aşırı alkolden kaçının.
• Duruşunuza dikkat edin; çalışma ortamınızı ergonomik hale getirin.
• Yeterli ve dengeli beslenmeye özen gösterin.
• Stresle başa çıkmak için nefes egzersizleri veya meditasyon deneyin.

Diyet ve egzersiz

Kemik ve eklem sağlığı için kalsiyum ve D vitamini açısından zengin beslenme önemlidir. Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz hedeflenebilir; ancak yeni bir egzersiz programına başlamadan önce doktorunuza danışmanız gerekir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik ağrı ve hareket kısıtlılığı üzüntü, kaygı ve çaresizlik hissi yaratabilir. Bu duygular yaşanan duruma verilen normal tepkilerdir; ancak bu duygular günlük yaşamı etkilemeye başladıysa bir uzmandan psikolojik destek almak faydalı olabilir.

Önleme

Kemik çıkıntıları tamamen önlenemese de sağlıklı bir yaşam tarzı, düzenli egzersiz ve ideal kiloyu korumak riski azaltır. Eklem yaralanmalarından kaçınmak ve doğru duruş alışkanlıkları edinmek de koruyucu olabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sinir sıkışması sonucu uyuşma, karıncalanma ve kas güçsüzlüğü
• Eklem hareket açıklığında giderek azalma
• Kronik ağrı nedeniyle günlük yaşam kalitesinin düşmesi
• Omurgadaki çıkıntıların nadiren idrar veya dışkı kontrolünü etkilemesi

Uzun vadeli görünüm

Kemik çıkıntıları genellikle yaşamı tehdit eden durumlar değildir. Uygun tedavi, egzersiz ve yaşam tarzı değişiklikleriyle çoğu insan ağrısız veya hafif ağrıyla normal yaşamına devam edebilir. Erken fark edilip yönetilen durumlarda sonuçlar oldukça başarılıdır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.