Kuyruk Sokumu Ağrısı (Koksidini)

Genel Bakış

Kuyruk sokumu ağrısı, tıpta koksidini olarak bilinir. Omurganın en alt ucunda bulunan kuyruk sokumu kemiği (koksiks) bölgesinde hissedilen ağrıdır. Bu ağrı otururken, kalkarken ya da geriye yaslanırken artabilir.

Koksidini, toplumda nispeten nadir görülen bir ağrı tipidir, ancak aile hekimliği ve fizik tedavi polikliniklerine başvuran hastalarda zaman zaman karşılaşılır. Özellikle uzun süre oturarak çalışan kişilerde daha sık rastlanır.

Kuyruk sokumu ağrısı her yaşta görülebilir; ancak kadınlarda, genç erişkinlik döneminde ve vücut ağırlığı ortalamanın üzerinde olan kişilerde daha sıktır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Otururken, özellikle sert bir zeminde otururken veya geriye yaslanırken artan ağrı
• Oturma pozisyonundan kalkarken ya da ayağa kalkarken hissedilen keskin ağrı
• Uzun süre oturmakta zorlanma
• Bağırsak hareketi sırasında veya kabızlıkta artan ağrı
• Kuyruk sokumu bölgesine dokunulduğunda hassasiyet
• Cinsel ilişki sırasında ağrı

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda da aynı belirtiler görülebilir; ancak çocuklar ağrıyı tam ifade edemeyebilir. Oturmaktan kaçınma, huzursuzluk veya 'popom ağrıyor' şeklinde ifadeler olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İleri yaştaki kişilerde ağrı genellikle sürekli, künt bir ağrı şeklinde hissedilebilir. Denge sorunları veya düşme korkusu nedeniyle hareket kısıtlılığı eşlik edebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Düşme veya sert zemine oturma gibi travmalar
• Uzun süre sert zeminde oturmak (bisiklet sürme, kürek çekme gibi sporlar dahil)
• Doğum sırasında kuyruk sokumunun zorlanması
• İleri yaşta eklem kireçlenmesi
• Nadiren kemik enfeksiyonu veya tümör (çok nadirdir)

Risk faktörleri

• Kadın olmak
• Aşırı kilolu veya aşırı zayıf olmak
• Uzun süre oturmayı gerektiren bir işte çalışmak
• Daha önce kuyruk sokumu bölgesinde yaralanma geçirmiş olmak
• Bisiklet, kürek, ata binme gibi sporlarla uğraşmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli ağrıyla birlikte bacaklarda uyuşma veya güç kaybı
• İdrar veya dışkı kaçırma
• Ateşle birlikte bölgede kızarıklık ve şişlik

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ağrı birkaç haftadan uzun sürüyorsa
• Otururken oluşan ağrı günlük işlerinizi engelliyorsa
• Düşme sonrası başlayan ve geçmeyen ağrı

Tanı

Doktorunuz öncelikle belirtilerinizi dinler ve kuyruk sokumu bölgenizi muayene eder. Tanıda en önemli adım, öykünüzü anlatmanız ve fizik muayenedir.

Yapılabilecek testler

• Röntgen (kuyruk sokumunda kırık veya çıkık olup olmadığını görmek için)
• Gerekirse MR görüntüleme (sinir basısı veya enfeksiyon şüphesinde)
• Nadiren kemik sintigrafisi (özel durumlarda)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktorunuz kuyruk sokumunuza parmağıyla hafifçe bastırarak hassasiyeti değerlendirebilir. Bu biraz rahatsızlık verebilir, ancak tanı için önemlidir. Ayrıca oturma pozisyonunuz değerlendirilerek ağrının kaynağı hakkında bilgi edinilir.

Tedavi

Tedavinin amacı ağrıyı azaltmak ve nedene yönelik önlemler almaktır. Çoğu hasta için basit önlemler ve yaşam tarzı değişiklikleri yeterli olur.

Evde kişisel bakım

• Otururken kuyruk sokumunu boşlukta bırakan özel bir yastık (simit veya kama yastık) kullanın
• Sert zeminde uzun süre oturmaktan kaçının, ara verip kalkın
• Ağrıyan bölgeye kısa süreli sıcak veya soğuk uygulama yapın (buzu direkt cilde koymayın, bir bezle sarın)
• Kabızlığı önlemek için lifli beslenin ve bol su için
• Tuvalette ıkınmaktan kaçının
• Yan veya yüzüstü uyumayı deneyin

Tıbbi tedaviler

Hekiminiz gerekli görürse ağrı kesici veya kas gevşetici ilaçlar önerebilir; ancak bu ilaçların isimlerini ve dozlarını hekiminiz belirlemelidir. Ayrıca fizik tedavi, elle tedavi (manipülasyon), lokal enjeksiyon (bölgeye uyuşturucu veya kortikosteroid enjeksiyonu) gibi seçenekler bazı hastalarda uygulanabilir. Tüm bu tedaviler mutlaka bir sağlık profesyoneli tarafından planlanmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadir durumlarda, diğer tedavilerden fayda görmeyen ve yaşam kalitesini ciddi şekilde bozan hastalarda kuyruk sokumu kemiğinin cerrahi olarak çıkarılması (koksigektomi) düşünülebilir. Bu karar, ilgili uzman hekimlerin değerlendirmesi sonucunda verilir.

Bu durumla yaşamak

Kuyruk sokumu ağrısıyla yaşarken oturma alışkanlıklarınızı değiştirmek en önemli adımdır. Uzun süre aynı pozisyonda kalmamaya çalışın, otururken ağırlığınızı iki kalçaya eşit verin ve öne doğru hafifçe eğik oturun. Sandalyeye otururken vücudunuzu hafifçe öne kaydırmak kuyruk sokumuna binen yükü azaltabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Simit veya kama şeklindeki yastıkları sadece ağrı döneminde değil, uzun oturmalarda da kullanın
• Düzenli yürüyüş gibi hafif egzersizler yapın
• Vücut ağırlığını sağlıklı bir aralıkta tutmaya çalışın
• Sigara içiyorsanız bırakmanın iyileşmeye yardımcı olabileceğini unutmayın

Diyet ve egzersiz

Kabızlığı önlemek için bol lifli sebze-meyve, tam tahıllı besinler tüketin ve günde en az 8-10 bardak su için. Egzersiz olarak yüzme, sabit bisiklet veya yürüyüş gibi kuyruk sokumuna doğrudan baskı yapmayan aktiviteler tercih edin. Egzersize başlamadan önce doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik ağrı; uykunuzu, iş veriminizi ve sosyal yaşamınızı etkileyebilir. Bu durum kaygı ve moral bozukluğuna yol açabilir. Ağrınızın gerçek olduğunu ve yalnız olmadığınızı bilmek önemlidir. Gerekirse bir psikolog veya psikiyatristten destek almaktan çekinmeyin.

Önleme

Tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da riski azaltmak için bazı adımlar atılabilir. Sert zeminde uzun süre oturmayın, düşmelere karşı dikkatli olun, düzenli egzersiz yaparak kaslarınızı güçlendirin ve sağlıklı kilonuzu koruyun.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sürekli ağrı nedeniyle günlük aktivitelerde kısıtlılık
• Uyku bozukluğu
• Depresyon ve anksiyete
• Nadiren, altta yatan ciddi bir neden (enfeksiyon gibi) varsa ve tedavi edilmezse durum kötüleşebilir

Uzun vadeli görünüm

Kuyruk sokumu ağrısı çoğu insanda birkaç hafta veya ay içinde iyileşir. Tedavinin anahtarı doğru tanı ve kişiye özel önlemlerdir. Sabırlı olursanız ve doktorunuzun önerilerine uyarsanız, ağrı büyük ölçüde kontrol altına alınabilir.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• T.C. Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.