Kolik (Şiddetli Karın Ağrısı) Nedir?

Genel Bakış

Kolik, karın bölgesinde dalgalar halinde gelen, şiddetli kramp ve ağrıya verilen isimdir. Genellikle iç organlardaki kasların şiddetli kasılması sonucu oluşur. Bebeklerde ise kolik, sağlıklı bir bebeğin herhangi bir hastalık olmadan uzun süreli ve durdurulamayan ağlaması olarak tanımlanır.

Çok sık görülür. Bebeklerde ağlama nedenlerinden biridir, erişkinlerde ise sindirim, böbrek veya safra kaynaklı ağrıların ortak belirtisidir.

Bebekler, özellikle ilk 6 hafta ile 4 ay arasında en sık etkilenen gruptur. Erişkinlerde herkes görülebilir; kadınlarda adet dönemi ile ilişkili karın ağrısı gibi durumlar daha sık olabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Karında dalgalar halinde gelen kramp ağrısı
• Ağrının gelip geçici olması
• Karında şişkinlik ve hassasiyet
• Mide bulantısı veya kusma
• Bağırsak hareketlerinde değişiklik

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde günde en az 3 saat ağlama
• Haftada en az 3 gün süren aşırı ağlama
• Ağlama sırasında yüz kızarması, yumrukların sıkılması
• Bacakların karına çekilmesi
• Ağlamanın genellikle akşam saatlerinde artması

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Karında şiddetli, kramp tarzında yayılan ağrı
• Ağrının sırta veya kasıklara vurması
• Bulgulara eşlik eden kabızlık veya ishal
• Bazen yüksek ateş ve titreme
• İdrar yapma güçlüğü veya idrarda kan

Nedenler

Ana nedenler

• Bağırsaklarda gaz birikmesi ve kasılmalar
• Sindirim sistemi enfeksiyonları
• Böbrek taşları (idrar yollarında tıkanıklık)
• Safra kesesi taşları
• Bağırsak tıkanıklığı veya yapışıklığı
• Bebeklerde sindirim sisteminin olgunlaşmaması ve beslenme sırasında hava yutma

Risk faktörleri

• Bebeklerde anneden geçen veya verilen ek mamalar
• Hızlı emme veya beslenme sırasında fazla hava yutma
• Erişkinlerde aşırı gazlı içecek tüketimi
• Düzensiz beslenme ve aşırı yağlı gıdalar
• Böbrek veya safra taşı öyküsü
• Stres ve anksiyete

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli ağrı ile birlikte kan kusma veya kanlı dışkılama
• Karın bölgesinde sertlik veya şişlik
• Ağrının göğüs, omuz veya sırta yayılması
• Ateşin 38°C üzerinde olması

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ağrılar tekrar ediyorsa veya günlük yaşamı etkiliyorsa
• Bebeklerde ağlama nöbetleri 4 aydan uzun sürüyorsa
• İdrar yaparken yanma veya sık idrara çıkma gibi belirtiler eşlik ediyorsa

Tanı

Doktorunuz önce semptomlarınızı dinler, ağrının yerini ve özelliklerini sorgular, karın bölgenizi muayene eder. Ardından gerekli görürse görüntüleme ve laboratuvar testleri isteyerek altta yatan nedeni araştırır.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (iltihap ve organ fonksiyonları için)
• İdrar testi
• Ultrason (karın içi organların görüntülenmesi)
• Basit röntgen veya tomografi (şüpheli durumlarda)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında ağrınızın yerini tarif etmeniz istenir. Ağrı şiddetine göre testler aynı gün veya birkaç gün içinde planlanabilir. Bebeklerde muayene çoğunlukla yeterlidir; nadiren ileri tetkik gerekir.

Tedavi

Kolik tedavisi, altta yatan nedene yöneliktir. Amaç ağrıyı kontrol altına almak ve neden olan durumu düzeltmektir. Bebek kolikinde ise semptomları hafifletmeye yönelik yöntemler uygulanır, çünkü kesin bir tedavisi yoktur.

Evde kişisel bakım

• Sıcak su torbası veya ılık havlu ile karın bölgesine hafif sıcak uygulayın (bebeklerde doğrudan temastan kaçının)
• Kas spazmını azaltmak için hafif yürüyüş yapın
• Gaz oluşturan yiyecekleri sınırlayın ve yemekleri yavaş yiyin
• Bol su için
• Bebeklerde beslenme sonrası gazını çıkarmak için bebeği dik tutup sırtına hafifçe vurun

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, altta yatan nedene göre spazm çözücü veya ağrı kesici ilaçlar önerebilir. Ancak ilaç kullanımı mutlaka doktor tavsiyesiyle olmalıdır; kendi başınıza ilaç kullanmayın. Bebeklerde kolik için bazı damlalar veya takviyeler önerilebilir, ama bunları hekiminize danışmadan vermeyin.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Yalnızca bağırsak tıkanıklığı, safra kesesi veya böbrek taşı gibi cerrahi gerektiren durumlarda ameliyat düşünülür. Bu kararı genel cerrahi uzmanı verir.

Bu durumla yaşamak

Kolik ağrıları genellikle gelip geçicidir. Ancak altta yatan bir hastalık varsa, günlük yaşamı etkileyebilir. Ağrılarınızı tetikleyen yiyecekleri ve durumları takip etmek faydalıdır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli ve dengeli beslenin
• Öğünleri az ve sık olarak planlayın
• Stresten uzak durmaya çalışın ve gevşeme teknikleri öğrenin
• Yeterli uyku ve dinlenmeye özen gösterin

Diyet ve egzersiz

Lif açısından zengin besinler bağırsak hareketlerini düzenlemeye yardımcı olur. Kızartma, aşırı baharat ve gazlı içeceklerden uzak durmak ağrıları azaltabilir. Düzenli hafif tempoda yürüyüş sindirimi rahatlatır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik ağrı yaşam kalitesini düşürebilir ve kaygıya neden olabilir. Bebeklerde kolikle başa çıkmak ebeveynlerde yorgunluk ve stres yaratabilir. Bu nedenle kendinize de bakım vermeniz önemlidir.

Önleme

Tamamen önlemek her zaman mümkün değildir; ancak beslenme alışkanlıklarına dikkat ederek, gaz oluşumunu azaltarak ve stresi yöneterek atakların sıklığı ve şiddeti azaltılabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Altta yatan nedene bağlı olarak dehidrasyon (sıvı kaybı)
• Böbrek taşında idrar yolu enfeksiyonu ve böbrek hasarı
• Safra kesesi iltihabı
• Bağırsak düğümlenmesi gibi ciddi durumların gecikmesi

Uzun vadeli görünüm

Kolik belirtisi çoğu zaman geçicidir. Doğru tanı ve tedavi ile ağrılar kontrol altına alınabilir. Bebeklerin büyük çoğunluğunda kolik 3-4 ayda kendiliğinden düzelir. Düzenli doktor kontrolü ile sağlıklı bir yaşam sürmek mümkündür.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.