Bursit (Eklem Kese İltihabı) Nedir?

Genel Bakış

Bursit, eklemlerinizin çevresinde bulunan ve sürtünmeyi azaltan küçük sıvı dolu keseciklerin (bunlara bursa denir) iltihaplanmasıdır. Bu kesecikler yastık görevi görür. Bursit olduğunda bu kesecikler şişer, ağrır ve hareketi zorlaştırabilir.

Bursit çok sık görülen bir sağlık sorunudur. Her yaşta ortaya çıkabilir; özellikle tekrarlayan hareketler yapan veya eklemlerine uzun süre yük veren kişilerde sık rastlanır.

Bursit, herkesi etkileyebilir. Ancak bazı meslekler (örneğin halı döşeyiciler, bahçıvanlar, işçiler) ve sporlar (örneğin tenis, golf, koşu) eklemlerin tekrarlayan zorlanmasına yol açtığı için riski artırır. Ayrıca diyabet, gut gibi bazı hastalıkları olan kişilerde ve ileri yaşta daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Eklemde ağrı ve hassasiyet
• Eklem çevresinde şişlik
• Eklemde sertlik veya hareket kısıtlılığı
• Eklem üzerinde sıcaklık ve kızarıklık
• Dinlenince azalan, hareketle veya bastırınca artan ağrı

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda bursit daha az görülür ancak yine de ortaya çıkabilir.
• Genellikle aşırı spor aktivitesi veya tekrarlayan hareketler nedeniyle oluşur.
• Çocuğunuz topallıyor veya bir eklemini kullanmaktan kaçınıyorsa dikkat etmek gerekir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda bursit çoğunlukla eklemlerdeki aşınmaya (kireçlenme) bağlı gelişebilir.
• İyileşme daha uzun sürebilir ve hareket kısıtlılığı daha belirgin olabilir.
• Düşme veya darbe sonrası aniden başlayan ağrı ve şişlikte doktora başvurulmalıdır.

Nedenler

Ana nedenler

• Eklemleri tekrarlayan şekilde zorlamak (örneğin sürekli diz çökmek, dirseği bastırmak)
• Eklem bölgesine darbe veya travma almak
• Uzun süre sert zemine yaslanmak
• Nadiren de olsa bakterilerin keseciğe yerleşmesi (septik bursit)
• Gut, romatoid artrit ve kireçlenme gibi eklem hastalıkları

Risk faktörleri

• Meslek: Uzun süre diz çökmeyi veya dirseğe yaslanmayı gerektiren işler
• Spor: Yüzme, tenis, golf, koşu gibi tekrarlayan hareketler
• Kilo fazlalığı: Eklemler üzerindeki yükü artırır
• Diyabet veya bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar
• Yaş: Eklem yapıları yaşla birlikte daha hassas olabilir

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Eklemde şiddetli ağrı ve şişlik varsa
• Kızarıklık, sıcaklık ve ateş gibi enfeksiyon belirtisi varsa
• Düşme veya kaza sonrası eklemde şişlik olduysa
• Eklem hareketlerinin belirgin şekilde kısıtlanması

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Birkaç gün dinlenmeye rağmen ağrı geçmiyorsa
• Ağrı günlük işlerinizi yapmanızı engelliyorsa
• Aynı eklemde bursit tekrarlıyorsa
• Egzersiz veya hareket sırasında sürekli ağrı duyuyorsanız

Tanı

Doktorunuz önce tıbbi öykünüzü dinler ve ekleminizi muayene eder. Hangi hareketlerin ağrıya yol açtığını, iş ve spor alışkanlıklarınızı sorabilir. Muayene ve şikâyetler çoğu zaman tanı için yeterlidir.

Yapılabilecek testler

• Hareket testleri: Doktorunuz ekleminizin hareket açıklığını değerlendirir.
• Görüntüleme: Ultrason veya manyetik rezonans (MR) ile keseciğin durumu görülebilir.
• Düz röntgen: Kemiğe ait başka bir sorun olup olmadığını ekarte etmek için istenebilir.
• Sıvı örneği: Şişlikten iğneyle sıvı alınarak enfeksiyon olup olmadığı laboratuvarda incelenebilir.

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle hızlı ve ağrısızdır. Doktorunuz eklemdeki sıvıdan örnek alacaksa işlem lokal anestezi ile yapılır. Bu örnek enfeksiyon varsa tespit edilmesini sağlar. Tanı konduktan sonra tedavi planı size ayrıntılı şekilde anlatılır.

Tedavi

Bursit tedavisinin amacı iltihabı azaltmak, ağrıyı dindirmek ve eklemin normal hareketini geri kazandırmaktır. Çoğu durumda evde uygulanan basit yöntemler yeterli olur. Enfeksiyon varsa doktor kontrolünde ilaç tedavisi gerekir.

Evde kişisel bakım

• Eklemlerinizi dinlendirin, ağrı yapan hareketlerden kaçının.
• İlk birkaç gün günde birkaç kez 15-20 dakika buz uygulayın (buzu doğrudan cilde koymayın, bir bezle sarın).
• Şişliği azaltmak için ekleminizi yüksekte tutabilirsiniz.
• Dirsek veya diz bursitinde yumuşak bir destek veya bandaj kullanılabilir, ancak çok sıkmayın.
• Ağrı azalınca eklemi nazikçe esnetmeye ve güçlendirmeye başlayın, ancak zorlamayın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz ağrı ve iltihabı kontrol altına almak için bazı ilaçlar önerebilir. Bunların isimleri ve dozu doktor tarafından belirlenmelidir. Bazen keseciğe kortikosteroid enjeksiyonu yapılabilir, bu iltihabı hızla azaltır. Enfeksiyon varsa antibiyotik tedavisi verilebilir. Bu tedavilerin tümü doktorun kararı ve önerisiyle uygulanır; kendi başınıza ilaç almayınız.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bursit nedeniyle keseciğin içinde sürekli sıvı birikmesi veya enfeksiyon tekrarlıyorsa, doktorunuz çok nadir durumlarda keseciğin cerrahi olarak çıkarılmasını önerebilir. Bu operasyon genellikle küçük bir girişimdir ve çoğu hastada gerekli olmaz.

Bu durumla yaşamak

Bursit ile günlük yaşamda dikkatli olmak önemlidir. Ağrıya yol açan hareketleri belirleyin ve bunlardan kaçının. Dinlenme, iyileşmenin önemli bir parçasıdır. Eklemi tamamen hareketsiz bırakmak doğru değildir; ağrı olmadan yapılan hafif hareketler eklemi zinde tutar.

Yaşam tarzı ipuçları

• İş sırasında diz veya dirsek koruyucuları kullanın.
• Ağır kaldırırken vücudunuzu doğru konumlandırın.
• Mola vererek tekrarlayan hareketlerden kaçının.
• Eklemlerinizi zorlayan aktivitelerden önce ısınma hareketleri yapın.

Diyet ve egzersiz

Eklem dostu bir beslenme, vücuttaki iltihabı azaltmaya yardımcı olabilir. Meyve, sebze, tam tahıllar ve balık gibi omega-3 yağ asitleri içeren gıdalar tüketmek genel sağlığınıza katkı sağlar. Yürüyüş, yüzme ve bisiklete binme gibi düşük etkili egzersizler eklemleri güçlendirir, ancak ağrı yapan egzersizlerden kaçınmalısınız.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Bursit kronik ağrıya yol açtığında uyku düzeninizi ve ruh halinizi etkileyebilir, kaygı veya moralsizlik yaratabilir. Bu durumun geçici olduğunu ve tedavi edilebilir olduğunu hatırlamak önemlidir. Ağrıyla başa çıkmakta zorlanıyorsanız doktorunuzdan veya bir ruh sağlığı uzmanından destek isteyin.

Önleme

Bursit, eklemlerinizi zorlamaktan kaçınarak ve doğru vücut mekaniği kullanarak birçok durumda önlenebilir. Tekrarlayan hareketler yaparken sık sık mola vermek, uygun ekipman kullanmak ve ağırlık kontrolü bursit riskini azaltır. Buz uygulaması ve dinlenme, ilk belirtilerde bursitin ilerlemesini önleyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Bursit tedavi edilmezse ağrı ve şişlik kronikleşebilir, hareket kısıtlılığı kalıcı olabilir.
• İltihaplı keseciğin enfeksiyonu yayılabilir ve ciddi hale gelebilir.
• Eklemde kireçlenme riski artabilir.
• Günlük yaşam aktiviteleri zorlaşır, iş gücü kaybı yaşanabilir.

Uzun vadeli görünüm

Bursit çoğu insanda dinlenme, uygun tedavi ve önlemlerle tamamen iyileşir. Erkenden doktora başvurursanız iyileşme daha hızlı ve kolay olur. Hastaların büyük çoğunluğu birkaç hafta veya ay içinde normal yaşamlarına dönebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.