Diş Eti Hastalıkları: Gingivit ve Periodontit

Genel Bakış

Diş eti hastalığı, diş etlerinin ve dişleri yerinde tutan kemik dokusunun iltihaplanmasıdır. Erken evresine gingivit (diş eti iltihabı), ileri evresine periodontit denir. Gingivitte iltihap sadece diş etlerindedir; periodontitte ise dişleri destekleyen dokular ve kemik zarar görmeye başlar. Diş eti hastalığı, diş kaybının en önemli nedenlerinden biridir.

Çok yaygındır. Yetişkinlerin büyük bölümünde diş eti hastalığının bir formu görülür. Diş kaybına yol açan en önemli sorunlardan biridir.

Diş eti hastalığı her yaşta görülebilir. Ancak periodontit daha çok 30 yaşından sonra ortaya çıkar. Sigara içenlerde, diyabet hastalarında, hamilelerde ve ağız bakımı yetersiz olan kişilerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Diş etlerinde kızarıklık, şişlik ve hassasiyet
• Diş fırçalarken veya diş ipi kullanırken kanama
• Ağız kokusu veya ağızda kötü tat
• Diş etlerinin çekilmesi, dişlerin daha uzun görünmesi
• Sıcak veya soğuk besinlere karşı diş hassasiyeti
• Dişlerde sallanma veya aralıkların büyümesi

Çocuklarda belirtiler

• Diş etlerinde kızarıklık ve kanama
• Ağız kokusu
• Diş eti ağrısı nedeniyle fırçalamaktan kaçınma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Diş eti çekilmesi sonucu diş köklerinin açığa çıkması
• Dişlerde sallanma
• Takma diş veya protezlerin uyumunun bozulması
• Kalıcı ağız kokusu veya kötü tat

Nedenler

Ana nedenler

• Diş yüzeyinde biriken yapışkan bakteri tabakası (diş plağı)
• Diş taşına dönüşen ve mikropların üremesine zemin hazırlayan plak
• Yetersiz ağız hijyeni

Risk faktörleri

• Sigara ve tütün ürünleri kullanımı
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Genetik yatkınlık
• Hamilelik, menopoz gibi hormonal değişiklikler
• Stres
• Ağız kuruluğuna yol açan bazı ilaçlar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Diş etinde şiddetli kanama veya irin akıntısı
• Diş eti ve çene bölgesinde ağrılı şişlik
• Dişlerde belirgin sallanma

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Diş eti kanaması birkaç günden uzun sürüyorsa
• Diş etlerinde kızarıklık, şişlik veya ağız kokusu fark ederseniz
• Yılda en az bir kez diş hekimi kontrolüne gitmek

Tanı

Diş hekimi ağız içi muayene yaparak diş etlerinin rengini, dokusunu ve diş eti ceplerini değerlendirir. Diş eti cebi, diş ile diş eti arasındaki boşluğun derinliğini ölçmek anlamına gelir. Gerekirse diş röntgeni çekilir.

Yapılabilecek testler

• Ağız içi muayenesi
• Diş eti cebi derinliğinin ölçülmesi
• Diş röntgeni

Randevunuzda neler beklenir

Diş hekimi şikayetlerinizi dinler, dişlerinizi ve diş etlerinizi inceler. Muayene çoğunlukla ağrısızdır; ancak diş etleriniz hassassa hafif bir rahatsızlık hissedebilirsiniz. Tanı konulduktan sonra size tedavi seçenekleri anlatılır.

Tedavi

Tedavinin amacı, diş yüzeylerindeki plak ve diş taşını temizleyerek iltihabı kontrol altına almak ve dişleri destekleyen yapıları korumaktır. Erken evrede profesyonel diş temizliği ve iyi ağız bakımı genellikle yeterlidir.

Evde kişisel bakım

• Günde en az iki kez dişlerinizi fırçalayın.
• Diş ipi veya arayüz fırçası kullanarak diş aralarını temizleyin.
• Şekerli yiyecek ve içecek tüketimini azaltın.
• Tütün ürünlerini kullanmayın.
• Diş hekiminizin önerdiği ağız gargarasını kullanın.

Tıbbi tedaviler

Diş hekiminiz diş taşı temizliği ve kök yüzeyi düzeltmesi (küretaj) adı verilen derin temizlik işlemi uygulayabilir. Bu işlemle diş eti altındaki plak ve diş taşı özel aletlerle çıkarılır. Gerekirse ağız içinde kullanılacak antiseptik solüsyonlar veya antibiyotik içeren jeller reçete edilebilir. Bu tür ürünleri yalnızca diş hekiminizin önerdiği şekilde kullanmalısınız.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İleri periodontit vakalarında cerrahi tedavi gerekebilir. Diş eti flebi ameliyatı ile derinlemesine temizlik yapılabilir, kemik kaybı varsa doku veya kemik grefti (nakli) uygulanabilir. Cerrahi kararı diş hekimi ve periodontolog (diş eti uzmanı) birlikte verir.

Bu durumla yaşamak

Ağız bakım rutininizi aksatmamak çok önemlidir. Dişlerinizi fırçalarken diş etlerinize de nazikçe masaj yapın. Diş ipi kullanmayı ihmal etmeyin. Diş hekiminizin belirlediği kontrol randevularına düzenli gidin. Diş eti kanaması yaşarsanız fırçalamayı bırakmayın; temizlik ve bakım devam ettikçe kanama genellikle azalır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara ve tütün ürünlerinden uzak durun.
• Diyabet gibi kronik hastalıklarınız varsa düzenli takip yaptırın.
• Stresi yönetmek için egzersiz, meditasyon veya sevdiğiniz aktivitelerle ilgilenin.
• Diş hekiminizle açık iletişim kurun.

Diyet ve egzersiz

C vitamini ve kalsiyumdan zengin dengeli beslenme diş etlerinin sağlığını destekler. Şekerli ve yapışkan gıdalardan kaçının. Bol su içmek ağız kuruluğunu önler. Düzenli fiziksel aktivite genel sağlığı iyileştirerek diş eti hastalığının yönetimine dolaylı olarak katkı sağlar.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Diş eti hastalığı; ağız kokusu, diş kaybı korkusu ve görünüm endişesi nedeniyle özgüveni etkileyebilir ve sosyal kaygıya yol açabilir. Bu durumun tedavi edilebilir olduğunu unutmayın. Duygularınızı diş hekiminizle paylaşmak, gerekirse bir psikologdan destek almak faydalı olabilir.

Önleme

Evet, diş eti hastalığı büyük ölçüde önlenebilir. İyi ağız bakımı, düzenli diş hekimi kontrolleri ve tütün ürünlerinden uzak durmak en etkili korunma yöntemleridir.

Aşılar

Diş eti hastalığına karşı şu anda önerilen bir aşı yoktur. En etkili korunma ağız hijyeni ve diş hekimi kontrolleridir.

Tarama programları

Diş eti hastalığı için özel bir tarama testi yoktur. Ancak yılda en az bir kez yapılan diş muayenesi, hastalığın erken dönemde fark edilmesini sağlar. Sağlık Bakanlığı da düzenli diş hekimi kontrolünü önermektedir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Diş eti çekilmesi ve diş köklerinin açığa çıkması
• Dişleri destekleyen kemik dokusunda hasar
• Dişlerin sallanması ve kaybedilmesi
• Şiddetli ağız enfeksiyonlarına zemin hazırlaması

Uzun vadeli görünüm

Olumlu bir bakış açısıyla yaklaşmak gerekir. Erken evredeki diş eti iltihabı, iyi ağız bakımı ve profesyonel temizlikle tamamen geri dönebilir. İleri evrelerde bile uygun tedavi, dişlerin korunmasını ve hastalığın ilerlemesinin durdurulmasını sağlar. Diş hekiminizin önerilerine uyarak uzun yıllar diş sağlığınızı koruyabilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.