Atriyal Septal Defekt (ASD) Nedir?

Genel Bakış

Atriyal septal defekt (ASD), doğuştan var olan bir kalp deliğidir. Kalbin üstteki iki odacığı (kulakçıklar) arasındaki duvarda bir açıklık bulunur. Bu açıklık nedeniyle kan, normalde olması gerekenden farklı bir şekilde akar ve kalbin daha fazla çalışmasına neden olabilir. Küçük delikler genellikle belirti vermez ve kendiliğinden kapanabilir.

ASD, doğuştan kalp hastalıkları arasında en sık görülenlerden biridir. Her 1.000 canlı doğumdan yaklaşık 1-2'sinde görülür.

ASD herkeste görülebilir, ancak kızlarda erkeklerden biraz daha sıktır. Küçük delikler genellikle çocuklukta kapanır; büyük delikler ise yetişkinliğe kadar fark edilmeyebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Nefes darlığı
• Çabuk yorulma
• Kalp çarpıntısı
• Ayaklarda ve bacaklarda hafif şişlik
• Sık akciğer enfeksiyonu geçirme

Çocuklarda belirtiler

• İştahsızlık ve kilo alamama
• Büyümede yavaşlık
• Sık solunum yolu enfeksiyonu
• Beslenirken çabuk yorulma ve nefes alma güçlüğü

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Efor sırasında nefes darlığı
• Kalp çarpıntısı ve ritim bozuklukları
• Kalp yetmezliğine bağlı yorgunluk ve nefes darlığı
• Beyne pıhtı atması sonucu inme riski

Nedenler

Ana nedenler

• Kesin nedeni genellikle bilinmez; kalbin gelişimi sırasında ortaya çıkar.
• Genetik yatkınlık bazı vakalarda rol oynayabilir.
• Hamilelik sırasında geçirilen bazı enfeksiyonlar (örneğin kızamıkçık) veya zararlı madde kullanımı riski artırabilir.

Risk faktörleri

• Ailede doğuştan kalp hastalığı öyküsü
• Hamilelikte annede kontrolsüz diyabet (şeker hastalığı) bulunması
• Hamilelikte alkol veya sigara kullanımı
• Hamilelikte bazı ilaçların veya kimyasalların kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrısı, bayılma veya şiddetli nefes darlığı yaşarsanız
• Kalbiniz düzensiz veya çok hızlı atıyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Çocuğunuz kilo almıyorsa, çabuk yoruluyorsa veya sık akciğer enfeksiyonu geçiriyorsa
• Normal aktivitelerde artan yorgunluk ve nefes darlığı fark ederseniz
• Muayenede kalpte üfürüm (yandan dinlenen hışırtı sesi) duyulursa

Tanı

Doktor, stetoskopla kalbi dinlerken üfürüm adı verilen anormal bir ses duyabilir. Kesin tanı koymak için görüntüleme ve kalp testleri yapılır.

Yapılabilecek testler

• Ekokardiyografi (kalbin ultrason ile görüntülenmesi)
• Elektrokardiyografi (kalbin elektriksel ritminin incelenmesi)
• Göğüs röntgeni
• Bazı durumlarda kalp kateterizasyonu (kasıktan damar içine ince bir tüp ile kalbin incelenmesi)

Randevunuzda neler beklenir

ASD tanısı çoğunlukla çocuklukta, bazen de erişkinlikte tesadüfen konur. Testler sırasında hastaneye yatmanız gerekebilir, ancak çoğu test ağrısızdır ve aynı gün tamamlanır.

Tedavi

Tedavi, deliğin boyutuna, belirtilere ve kişinin yaşına göre planlanır. Küçük ve belirti vermeyen ASD'ler genellikle tedavi gerektirmez; sadece düzenli takip yeterlidir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği kontrollere düzenli gidin
• Enfeksiyonlardan korunmak için el hijyenine dikkat edin
• Yeni bir ilaç kullanmadan önce mutlaka doktorunuza danışın
• Diş tedavisi veya cerrahi işlem öncesi kalp hastalığınız olduğunu sağlık çalışanlarına söyleyin

Tıbbi tedaviler

Belirtileri kontrol etmek için doktorunuz ritim düzenleyici ilaçlar veya vücuttaki sıvı birikimini azaltan ilaçlar önerebilir. Hangi ilacın kullanılacağına ve dozuna mutlaka doktor karar verir. İlaçlar hastalığı ortadan kaldırmaz; çoğunlukla belirtileri hafifletir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Orta ve büyük boyutlu ASD'lerde, kalp büyümesi veya akciğer basıncı artışı saptanırsa deliğin kapatılması önerilir. Bu işlem kateterle cihaz yerleştirme veya açık kalp cerrahisi şeklinde yapılabilir. Ameliyat sonrası çoğu hasta normal yaşamına döner.

Bu durumla yaşamak

Çoğu ASD hastası günlük yaşamını normal şekilde sürdürebilir. Ancak enerjinizi dinleyin, aşırı yorgunluk hissettiğinizde dinlenin ve düzenli doktor kontrolünü ihmal etmeyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara ve alkolden uzak durun
• Düzenli uyuyun ve stresi yönetmeye çalışın
• Yorucu sporlar veya ağır egzersizler yapmadan önce doktorunuza danışın
• Kilo kontrolünü sağlayın

Diyet ve egzersiz

Kalp dostu bir beslenme düzeni önerilir: bol sebze ve meyve, tam tahıllar, sağlıklı yağlar ve az tuz. Düzenli yürüyüş gibi orta düzeyde egzersiz çoğu hasta için güvenlidir. Ancak yoğun egzersiz programlarına başlamadan önce mutlaka doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bir kalp hastalığıyla yaşamak kaygı ve stres yaratabilir. Duygularınızı ailenizle ve doktorunuzla paylaşın; gerekirse psikolojik destek almak size iyi gelebilir.

Önleme

ASD doğuştan bir durum olduğu için tamamen önlenmesi her zaman mümkün değildir. Ancak hamilelikte sağlıklı beslenme, enfeksiyonlardan korunma, alkol ve sigaradan uzak durma ile bazı riskler azaltılabilir.

Aşılar

Doktorunuzun önerdiği aşıları, özellikle grip ve solunum yolu enfeksiyonlarına karşı yaptırmanız kalbinizi koruyabilir. Erişkinlerde ve çocuklarda aşı takvimi için aile hekiminize danışın.

Tarama programları

Doğumdan sonra yapılan rutin muayenelerde kalp dinlenir. Ailede doğuştan kalp hastalığı öyküsü varsa, hamilelikte detaylı ultrason ile kalp yapısı değerlendirilebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp ritim bozuklukları
• Kalp yetmezliği (kalbin vücuda yeterli kan pompalayamaması)
• Akciğer damarlarında yüksek tansiyon (pulmoner hipertansiyon)
• Beyne pıhtı atmasına bağlı inme

Uzun vadeli görünüm

ASD'nin zamanında ve uygun tedavisiyle çoğu kişi normal, sağlıklı ve aktif bir yaşam sürer. Küçük kusurların büyük kısmı hiçbir soruna yol açmaz. Tedavi olsun veya olmasın, düzenli doktor takibi ile başarılı bir yaşam mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.