MRSA (Metisiline Dirençli Staphylococcus Aureus) Enfeksiyonu Hakkında Bilgiler

Genel Bakış

MRSA, 'Metisiline dirençli Staphylococcus aureus' adı verilen bir tür bakterinin neden olduğu bir enfeksiyondur. Bu bakteri, bazı yaygın antibiyotiklere dirençlidir, yani bu antibiyotiklerle öldürülemez. MRSA, ciltte yaralar, kızarıklık ve apselere yol açabilir; nadiren de olsa vücudun derin bölgelerine yayılabilir. Sağlık kuruluşlarında daha sık görülen bir türü olduğu gibi, toplumda da görülebilir.

Evet, MRSA oldukça yaygındır. Hastanelerde ve diğer sağlık kuruluşlarında görülen enfeksiyonların önemli bir kısmını oluşturur. Toplumda da sporcular, cezaevlerinde kalanlar gibi yakın temasın yoğun olduğu gruplarda görülebilir.

MRSA herkesi etkileyebilir. Ancak bağışıklık sistemi zayıf olanlar, hastanede yatan hastalar, ameliyat geçirenler, sürekli tıbbi cihaz kullananlar, bakım evlerinde yaşayanlar, yakın temas gerektiren sporlarla uğraşanlar ve kalabalık yaşam alanlarında bulunan kişilerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ciltte kırmızı, şiş, dokununca acıyan bir yara veya çıban
• Yaranın içinde veya üzerinde sarı veya yeşil akıntı (irin)
• Yaranın çevresinde sıcaklık ve kızarıklık
• Ateş
• Ciltte ağrılı kırmızı bir bölge (selülit adı verilen deri enfeksiyonu)

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda MRSA genellikle ciltte çıban veya apselerle kendini gösterir.
• İmpetigo adı verilen, kabuklu, bal rengi kabarcıklarla seyreden cilt enfeksiyonu yapabilir.
• Ateş, huzursuzluk ve döküntü diğer belirtilerdendir.
• Bebeklerde ve küçük çocuklarda enfeksiyon hızla yayılabildiği için dikkatli olunmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda MRSA cilt enfeksiyonları daha geç fark edilebilir, bu nedenle kızarıklık ve şişlik artabilir.
• İyileşmeyen yaralar, basınç yaraları (yatak yarası) MRSA ile enfekte olabilir.
• Yaşlılarda enfeksiyon vücuda yayılırsa kafa karışıklığı, halsizlik ve düşme gibi belirtiler ön planda olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• MRSA bakterisinin doğrudan deri temasıyla bulaşması
• Enfekte bir kişinin kullandığı havlu, yatak çarşafı, spor aletleri gibi eşyalarla temas
• Hastanede veya bakım evinde bulunan kişilerden veya kontamine yüzeylerden bulaşma
• Vücuda giren kateter, intravenöz hat gibi tıbbi cihazlarla bulaşma

Risk faktörleri

• Hastanede veya bakım evinde uzun süre kalmak
• Son zamanlarda ameliyat geçirmek
• Diyaliz veya idrar kateteri gibi tıbbi cihazların kullanımı
• Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar veya ilaçlar
• Yakın temas gerektiren güreş, futbol gibi sporlar
• Kalabalık ortamlarda yaşamak (yatılı okul, cezaevi gibi)
• Antibiyotik kullanımı (özellikle sık veya bilinçsiz antibiyotik kullanımı)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ciltteki yaranın çevresinde yayılan kızarıklık ve şiddetli ağrı varsa
• Ateşle birlikte ciltte irinli bir şişlik varsa
• Yara iyileşmek yerine kötüleşiyorsa
• MRSA olduğu bilinen biriyle yakın temasınız varsa ve sizde de enfeksiyon belirtisi oluştuysa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ciltte geçmeyen veya tekrarlayan çıban ya da şişlikler fark ederseniz
• Doktorunuzdan MRSA ile ilgili bilgi almak isterseniz
• Bir sağlık kuruluşuna yatmadan önce MRSA riskinizi değerlendirmek isterseniz

Tanı

Doktor önce şikayetlerinizi dinler ve ciltteki yarayı muayene eder. Kesin tanı için yaradan örnek almak gerekebilir. Bu örnek, laboratuvarda kültür yöntemiyle incelenir ve MRSA olup olmadığı belirlenir.

Yapılabilecek testler

• Yara kültürü: Yaranın içinden sürüntü veya irin örneği alınır.
• Kan kültürü: Enfeksiyonun kan dolaşımına yayıldığı düşünülüyorsa kan örneği alınır.
• Antibiyotik duyarlılık testi: Hangi antibiyotiklerin bakteriyi öldürebileceğini görmek için yapılır.
• Görüntüleme: Enfeksiyon derin doku veya kemiklere yayıldıysa röntgen veya ultrason gibi görüntüleme yöntemleri kullanılabilir.

Randevunuzda neler beklenir

Kültür sonucu genellikle birkaç gün içinde çıkar. Doktorunuz sonuca göre hangi antibiyotiğin uygun olduğuna karar verecektir. Muayene sırasında yaradan örnek alınması hafif bir acıya neden olabilir, ancak genellikle çok kısa sürer.

Tedavi

MRSA tedavisi, enfeksiyonun yerine ve şiddetine bağlıdır. Derin cilt apseleri varsa doktor bunu boşaltabilir (drene edebilir). Enfeksiyon yaygınsa veya vücuda yayıldıysa antibiyotik tedavisi gerekir. Tedaviye ne kadar erken başlanırsa sonuç o kadar iyi olur.

Evde kişisel bakım

• Yaranızı doktorunuzun önerdiği şekilde temiz ve kapalı tutun.
• Ellerinizi sabun ve suyla sık sık yıkayın, özellikle yaraya dokunduktan sonra.
• Yarayı kuru ve temiz bir bandajla örtün.
• Yarayı sıkmayın, kaşımayın veya patlatmayın.
• Havlunuzu, jiletinizi, çarşaflarınızı başkalarıyla paylaşmayın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz enfeksiyonun türüne ve antibiyotik direnç testine göre size özel bir antibiyotik tedavisi önerebilir. Bazı durumlarda antibiyotikler ağızdan (hap) veya damar yoluyla verilebilir. Antibiyotikleri doktorunuzun tarif ettiği şekilde, dozda ve sürede kullanmak çok önemlidir. Kendi kendinize antibiyotik kullanmamalısınız. Ayrıca apse varsa, doktorunuz enfekte bölgeyi temizleyip boşaltarak bir drenaj sağlayabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

MRSA ciltte büyük bir apse (irin dolu şişlik) oluşturduysa, doktorunuz bu bölgeyi cerrahi olarak açabilir ve iltihabı boşaltabilir. Bu işlem küçük bir cerrahi müdahaledir ve sıklıkla iğne veya küçük bir kesi ile yapılır. Enfeksiyon kemiğe veya kalp kapağına yayıldıysa daha büyük cerrahi gerekebilir.

Bu durumla yaşamak

MRSA ile yaşamak, iyi bir hijyen ve yara bakımı alışkanlığı gerektirir. Yaranızı her gün kontrol edin ve doktorunuzun önerdiği şekilde temizleyin. Enfeksiyonun başkalarına bulaşmasını önlemek için ellerinizi sık sık yıkayın ve ortak eşyaları kullanmaktan kaçının. Tedavi süresince düzenli olarak doktor kontrolüne gidin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yaranızı her zaman kapalı tutun ve bandajı düzenli değiştirin.
• El hijyenine çok dikkat edin, özellikle halka açık yerlerde.
• Havlu, çamaşır, tıraş bıçağı, spor malzemesi gibi kişisel eşyalarınızı başkalarıyla paylaşmayın.
• Egzersiz yaparken cilt yaralarınızı koruyun ve spor ekipmanlarını kullanmadan önce temiz olduğundan emin olun.
• Evde çarşafları sık sık ve uygun sıcaklıkta yıkayın.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenme, bağışıklık sisteminizi güçlendirerek vücudun enfeksiyonla savaşmasına yardımcı olur. Düzenli egzersiz yapmak da genel sağlığı destekler. Ancak egzersiz sırasında yaralı bölgeyi zorlamaktan kaçının ve terledikten sonra yarayı temizleyip kuru tutun.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

MRSA bulaşıcı bir enfeksiyon olduğu için kişide endişe, utanç veya yalnızlık hissi yaratabilir. Bu duygular normaldir. Tedavinin yarıda kalmaması ve izolasyon önlemlerine uyulması gerektiğini bilmek önemlidir. Bu süreçte aileniz ve arkadaşlarınızla duygularınızı paylaşmak iyi gelebilir. Ayrıca sağlık çalışanları da destek sağlayabilir.

Önleme

MRSA tamamen önlenemese de yayılma riskini azaltmak mümkündür. En önemli yöntem el hijyenidir. Ellerinizi düzenli olarak sabun ve suyla en az 20 saniye yıkamak, alkol bazlı el antiseptiği kullanmak ve kişisel eşyaları paylaşmamak koruyucudur. Hastanelerde, sağlık çalışanları temastan önce ve sonra el hijyeni uygular ve enfekte hastalar için özel önlemler alır.

Aşılar

MRSA'ya karşı koruyan bir aşı henüz bulunmamaktadır. Bu nedenle hijyen kurallarına uymak ve gerektiğinde doktor kontrolüne gitmek en etkili korunma yoludur.

Tarama programları

Sağlıklı kişilerde rutin MRSA taraması önerilmemektedir. Ancak hastaneye yatmadan önce risk faktörleri olan kişilere veya bazı cerrahi operasyonlardan önce doktor tarama testi isteyebilir. Bu tarama genellikle burun ve deriden sürüntü alınarak yapılır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Cilt enfeksiyonunun derin dokulara, kaslara veya kemiğe yayılması
• Kanda enfeksiyon (bakteriyemi) ve sepsis (tüm vücudu etkileyen ciddi enfeksiyon tepkisi)
• Akciğer enfeksiyonu (zatürre)
• Kalp kapaklarının enfeksiyonu (endokardit)
• Ensefalit veya beyin apsesi gibi merkezi sinir sistemi enfeksiyonları

Uzun vadeli görünüm

MRSA enfeksiyonu doğru ve zamanında tedavi edildiğinde birçok kişi tamamen iyileşir. Tedavide gecikme olursa veya altta yatan ciddi bir hastalık varsa sonuçlar daha ağır olabilir. Ancak günümüzde MRSA için etkili tedavi seçenekleri mevcuttur. Doktorunuzun önerdiği tedaviye uyar ve düzenli kontrollerinizi yaptırırsanız olumlu bir sonuç almanız çok büyük olasılıktır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.