Hipotiroidi: Tiroit Bezlerinin Az Çalışması

Genel Bakış

Hipotiroidi, boynunuzda bulunan tiroit bezinin yeterince hormon üretmemesi durumudur. Bu hormonlar vücudunuzun enerji kullanımını, kalp atışını ve metabolizmayı düzenler. Az çalıştığında vücudunuz yavaşlar ve birçok farklı belirti ortaya çıkabilir.

Hipotiroidi, toplumda oldukça sık görülen bir durumdur. Özellikle kadınlarda ve ileri yaştaki kişilerde daha yaygındır.

Her yaşta görülebilir, ancak özellikle 60 yaş üstü kadınlarda daha sıktır. Ailede tiroid hastalığı öyküsü olanlarda risk artar.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yorgunluk ve halsizlik
• Kilo alma veya kilo vermede zorluk
• Soğuğa tahammülsüzlük
• Kuru cilt
• Saç dökülmesi
• Kabızlık
• Depresif ruh hali
• Odaklanma güçlüğü
• Kas ağrıları
• Adet düzensizlikleri

Çocuklarda belirtiler

• Büyüme geriliği
• Okul başarısında düşüş
• Uyuşukluk ve enerji azlığı
• Kabızlık
• Ergenlikte gecikme

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Unutkanlık
• Yorgunluk
• Kabızlık
• İştah azalması
• Hareketlerde yavaşlama

Nedenler

Ana nedenler

• Otoimmün hastalık (Hashimoto tiroiditi): Bağışıklık sistemi tiroit bezine saldırır ve en sık nedendir.
• Tiroit bezinin ameliyatla alınması
• Radyoaktif iyot tedavisi
• Bazı ilaçlar
• Doğuştan tiroit bezi eksikliği veya yetersizliği

Risk faktörleri

• Kadın olmak
• İleri yaş
• Ailede tiroid hastalığı öyküsü
• Tip 1 diyabet veya çölyak gibi otoimmün bir hastalığa sahip olmak
• Boyun bölgesine radyasyon tedavisi almış olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığı veya yutma güçlüğü
• Bilinç bulanıklığı, uykuya eğilim
• Göğüs ağrısı veya bayılma

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Belirtileriniz birkaç haftadır sürüyorsa
• Aşırı yorgunluk, kilo değişimi veya saç dökülmesi gibi yakınmalarınız varsa
• Ailenizde tiroid hastalığı varsa ve belirtiler hissediyorsanız

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi dinler, boynunuzu muayene eder ve kan testi ister. Kesin tanı kan testindeki tiroid uyarıcı hormon (TSH) ve serbest T4 düzeylerine bakılarak konur.

Yapılabilecek testler

• TSH (tiroid uyarıcı hormon) testi
• Serbest T4 testi
• Anti-TPO antikor testi (otoimmün nedeni göstermek için)

Randevunuzda neler beklenir

Genellikle basit bir kan örneği ile tanı konur. Test öncesi aç olmanız gerekmez. Doktorunuz sonuçlara göre tedavi planınızı sizinle paylaşır. Gerekli görülürse tiroid ultrasonu da istenebilir.

Tedavi

Hipotiroidi tedavisinde amaç, vücudun ihtiyacı olan tiroid hormonunu dışarıdan sağlamaktır. Düzenli ilaç kullanımı ile çoğu kişinin belirtileri belirgin şekilde azalır. Tedavi genellikle yaşam boyu sürer.

Evde kişisel bakım

• İlaçlarınızı her gün aynı saatte alın
• Düzenli doktor kontrolüne gidin
• Belirtilerinizi takip edin ve değişimleri not edin
• Stresi yönetmeye çalışın, uyku düzeninize dikkat edin

Tıbbi tedaviler

Tedavi, doktorunuzun reçete ettiği tiroid hormonu ilaçlarıyla yapılır. İlaç dozu kişiye özeldir ve düzenli kan testleriyle ayarlanır. Bu ilaçlar kesinlikle doktor önerisi olmadan kullanılmamalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ameliyat, hipotiroidinin doğrudan tedavisi için değil, bazı tiroid nodülleri veya kanseri durumunda uygulanabilir. Ameliyat sonrasında da hormon ilaçları kullanmak gerekir.

Bu durumla yaşamak

Hipotiroidi, iyi takip edildiğinde günlük yaşamı çok fazla etkilemeyen bir durumdur. İlaçlarınızı düzenli kullandığınız ve kontrollerinizi aksatmadığınız sürece enerjiniz ve sağlığınız büyük ölçüde normale döner.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapın
• Yeterli uyumaya özen gösterin
• Sigara içmeyin
• Alkolü sınırlayın
• Vitamin ve mineral açısından zengin beslenin

Diyet ve egzersiz

Beslenme düzeninizde genellikle özel bir kısıtlama yoktur. Dengeli ve sağlıklı beslenmeye özen gösterin. İlacınızı doktorunuzun önerdiği şekilde, genellikle aç karnına almanız önemlidir. Yürüyüş, yüzme gibi hafif egzersizler enerjinizi artırabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hipotiroidi yorgunluk, depresif hissetme ve odaklanma güçlüğüne yol açabilir. Bu belirtiler tedaviyle çoğu zaman düzelir. Kendinizi kötü hissettiğinizde doktorunuzla konuşmaktan çekinmeyin; psikolojik destek de alabilirsiniz.

Önleme

Hipotiroidinin çoğu tipini önlemek mümkün değildir, çünkü sıklıkla bağışıklık sistemiyle ilgilidir. Ancak erken tanı koymak, tedavinin etkinliğini artırır ve komplikasyonları önler. Bu nedenle belirtileriniz varsa gecikmeden doktora başvurmanız önemlidir.

Tarama programları

Rutin bir tarama testi herkese önerilmez. Ancak hamilelik, yeni doğanlar ve risk gruplarında (ailede tiroid hastalığı olanlarda) doktorunuz gerekirse tarama yapabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp hastalıkları
• Kısırlık
• Hamilelikte düşük riski
• Yüksek kolesterol
• Nadiren koma (miksödem koması)

Uzun vadeli görünüm

Hipotiroidi tedavi edilebilir bir hastalıktır. Düzenli ilaç kullanımı ve doktor takibi ile neredeyse herkes normal ve sağlıklı bir yaşam sürer. Tedavinin başarısı, ilaçların aksatılmadan kullanılmasına bağlıdır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.