Tiroid Kanseri

Genel Bakış

Tiroid kanseri, boynun ön kısmında bulunan ve vücudun metabolizmasını düzenleyen tiroid bezindeki hücrelerin kontrolsüz şekilde çoğalmasıyla oluşan bir hastalıktır. Çoğu tiroid nodülü iyi huyludur, ancak bazıları kanserli olabilir.

Tiroid kanseri, tüm kanserler arasında daha az görülen bir türdür. Ancak son yıllarda daha sık teşhis edilmektedir. Çoğunlukla erken evrede yakalandığında tedavi edilebilir.

Tiroid kanseri her yaşta görülebilir, en sık 30-50 yaş arası yetişkinlerde ortaya çıkar. Kadınlarda erkeklere oranla daha yaygındır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Boyunda veya boğazda hissedilen yumru ya da şişlik
• Ses kısıklığı veya ses değişiklikleri
• Yutma güçlüğü
• Boyun ağrısı veya boğaz ağrısı
• Nefes darlığı
• Soğuk algınlığıyla ilgisi olmayan sürekli öksürük

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda tiroid kanseri nadirdir; boyunda şişlik veya büyüyen bir kitle fark edilebilir.
• Seste kısılma, yutkunma sorunu veya huzursuzluk gibi belirtiler görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda belirtiler daha az belirgin olabilir; boyunda sert bir şişlik veya nefes alma zorluğu öne çıkabilir.
• Hızlı büyüyen bir kitle, kilo kaybı veya yorgunluk gibi genel belirtiler görülebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Tiroid kanserinin kesin nedeni genellikle bilinmez; hücrelerin DNA'sındaki değişiklikler (mutasyonlar) rol oynar.
• Bazı kalıtsal genetik durumlar tiroid kanserine zemin hazırlayabilir.

Risk faktörleri

• İyonize radyasyona maruz kalma (özellikle çocukluk döneminde)
• Ailede tiroid kanseri veya bazı genetik sendrom öyküsü
• Kadın olmak
• 40 yaş üstü (bazı tiroid kanseri türleri için)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Boynunuzda hızla büyüyen bir şişlik veya yumru fark ederseniz
• Nefes almakta veya yutmakta zorluk yaşıyorsanız
• Sesinizde iki haftadan uzun süren açıklanamayan bir kısıklık varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Boynunuzda yeni bir yumru veya şişlik hissederseniz
• Tiroid kanseri için risk faktörlerine sahipseniz ve herhangi bir şüpheniz varsa
• Ailenizde tiroid kanseri öyküsü varsa düzenli doktor kontrolü için

Tanı

Doktorunuz önce boynunuzu muayene eder, ardından gerekli görürse görüntüleme testleri ve ince iğne biyopsisi gibi yöntemlerle tanıyı netleştirir. Sağlık Bakanlığı'nın belirlediği tanı ve tedavi kılavuzları doğrultusunda hareket edilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene (tiroid bezinin elle ve gözle incelenmesi)
• Tiroid ultrasonu (boyundaki yapıların görüntülenmesi)
• Kan testleri (tiroid fonksiyonlarının ve bazı belirteçlerin ölçülmesi)
• İnce iğne aspirasyon biyopsisi (hücre örneği alınarak patolojik inceleme)
• Gerektiğinde bilgisayarlı tomografi veya manyetik rezonans görüntüleme

Randevunuzda neler beklenir

Tanı sürecinde önce bir aile hekimine veya iç hastalıkları (dahiliye) uzmanına başvurabilirsiniz. Gerekli görülürse endokrinoloji veya genel cerrahi bölümlerine yönlendirilebilirsiniz. Biyopsi sonuçları genellikle birkaç gün içinde çıkar; bu süreçte endişelenmeniz normaldir, ancak doktorunuz size yol gösterecektir.

Tedavi

Tiroid kanseri tedavisi; kanserin türüne, evresine ve kişinin genel sağlık durumuna göre planlanır. Tedavide amaç hastalığı tamamen ortadan kaldırmak ve kişinin sağlığını korumaktır.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği takip randevularına düzenli gitmek
• Ameliyat sonrası boyun bölgesinde önerilen yara bakımına uymak
• Doktorunuzun önerdiği ilaçları düzenli kullanmak
• Sağlıklı beslenmek ve yeterince dinlenmeye özen göstermek

Tıbbi tedaviler

Tedavi seçenekleri arasında cerrahi, radyoaktif iyot tedavisi, dışarıdan radyasyon tedavisi ve hedefe yönelik tedaviler yer alabilir. Cerrahide tiroid bezinin tamamı veya bir kısmı çıkarılabilir. Radyoaktif iyot tedavisi, kalan tiroid dokusunu veya yayılmış kanser hücrelerini yok etmek için kullanılır. Hangi tedavinin uygulanacağına uzman doktor ekibi karar verir; ilaç tedavisi gerektiğinde doktorunuz sizin için en uygun olanı reçete eder.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Tiroid kanserinin büyük çoğunluğunda cerrahi ilk tedavi seçeneğidir. Ameliyat, kanserin tümünün çıkarılması için önerilir. Bazı kişilerde ameliyat sonrası tiroid hormonu desteği gerekebilir; bu durum doktorunuz tarafından belirlenir.

Bu durumla yaşamak

Tiroid kanseri tedavisi sonrası çoğu kişi normal hayatına dönebilir. Ses değişikliği veya yorgunluk gibi etkiler aylar içinde iyileşebilir. Düzenli kontrol randevularınıza gitmek ve doktorunuzun önerdiği takip planına uymak önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yeterli ve dengeli beslenmek
• Düzenli fiziksel aktivite yapmak
• Yeterli uyku ve stres yönetimine dikkat etmek
• Sigara kullanmamak

Diyet ve egzersiz

Tiroid kanseri için özel bir diyet yoktur. Ameliyat sonrası kalsiyum düzeylerine dikkat etmek gerekebilir; bu konuda doktorunuz veya diyetisyeniniz size özel öneriler verecektir. Haftanın çoğu günü yürüyüş gibi hafif-orta tempolu aktiviteler yapmayı hedefleyin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kanser tanısı ve tedavisi süreci duygusal olarak zorlayıcı olabilir. Kaygı, üzüntü ve korku gibi duygular normaldir. Bu duygular günlük işlevlerinizi etkiliyorsa bir psikolog veya psikiyatristten destek almayı düşünün; bu da tedavinin bir parçasıdır.

Önleme

Tiroid kanserini tamamen önlemenin bilinen bir yolu yoktur. Ancak gereksiz radyasyona maruz kalmaktan kaçınmak ve risk faktörlerini bilmek erken teşhis ve tedaviye yardımcı olabilir.

Aşılar

Tiroid kanserine karşı koruma sağlayan bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Sağlıklı kişilerde tiroid kanseri için rutin tarama önerilmemektedir. Şikayet veya risk faktörü varsa doktorunuz gerekli testleri isteyecektir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kanserin çevredeki dokulara veya boyundaki lenf düğümlerine yayılması
• Nefes borusu veya yemek borusuna baskı yapması sonucu yutma ve solunum sorunları
• Kanserin akciğer veya kemik gibi uzak organlara sıçraması (nadir)

Uzun vadeli görünüm

Tiroid kanseri, tedaviye genellikle iyi yanıt veren bir kanser türüdür. Çoğu kişi erken yakalandığında başarılı bir şekilde tedavi edilir ve uzun bir yaşam sürebilir. Düzenli doktor takibi ile hastalık kontrol altında tutulabilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.