Akne (Sivilce) Belirtileri ve Tedavisi

Genel Bakış

Akne, halk arasında sivilce olarak bilinen, cildin kıl köklerinin ve yağ bezlerinin tıkanmasıyla oluşan bir cilt sorunudur. Genellikle yüz, sırt ve omuzlarda kızarık kabartılar, siyah noktalar ve bazen iltihaplı şişlikler biçiminde görülür.

Çok yaygındır. Özellikle ergenlik döneminde hemen her gençte en az birkaç sivilce görülür.

En sık 12-24 yaş arasında görülmekle birlikte her yaşta ortaya çıkabilir. Bebeklikte de görülebilir; yetişkin kadınlarda da hormonal nedenlerle sıklaşabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Siyah noktalar (açık komedonlar)
• Beyaz noktalar (kapalı komedonlar)
• Kızarık kabarcıklar (papül)
• İltihaplı, ucu sarı-beyaz görünen sivilceler (püstül)
• Nodül veya kist adı verilen derin, büyük ve ağrılı şişlikler

Çocuklarda belirtiler

• Yenidoğanlarda yanaklarda ve alında küçük sivilceler
• Erkek bebeklerde 3-6 aylıkken hormonal geçişe bağlı yüzde kızarık sivilceler

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yetişkin kadınlarda adet dönemlerinde çene ve ağız çevresinde ağrılı, derinde kızarık sivilceler
• Yetişkin erkeklerde sırt ve omuzlarda daha derin sivilceler

Nedenler

Ana nedenler

• Kıl köklerini tıkayan ölü deri hücreleri
• Yağ bezlerinin normalden fazla yağ (sebum) üretmesi
• Ciltte yaşayan bazı bakterilerin çoğalması
• İltihap (enflamasyon) gelişmesi

Risk faktörleri

• Ergenlik dönemi
• Adet döngüsü gibi hormonal değişiklikler
• Ailede akne öyküsü
• Yoğun nem ve terleme
• Gözenekleri tıkayan kozmetik ürünler
• Cildi sıkma, ovma veya sivilceyi patlatma
• Bazı ilaçlar (doktor tarafından değerlendirilmelidir)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Aynı gün: çok ağrılı, derin, büyük akne şişlikleri veya ciltte ateş ve yayılan kızarıklık varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Sivilceler günlük yaşamı etkiliyorsa
• Evde cilt bakımına rağmen birkaç hafta içinde düzelme yoksa
• Sivilce sonrası iz kalma endişesi varsa
• Ağrılı, iltihaplı sivilceler tekrarlıyorsa

Tanı

Doktor genellikle cildi inceleyerek tanı koyar. Aknenin tipi, yaygınlığı ve iz bırakıp bırakmadığı değerlendirilir.

Yapılabilecek testler

• Akne için genellikle test gerekmez. Gerekirse hormonal bir neden düşünüldüğünde kan testi istenebilir.

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında size sivilcelerin ne zaman başladığı, nerede görüldüğü, hangi kozmetik ürünleri kullandığınız ve kullandığınız ilaçlar sorulur.

Tedavi

Tedavinin amacı sivilceleri kontrol altına almak, iz oluşumunu önlemek ve cilde zarar vermemektir. Tedavi kişinin yaşına, aknenin şiddetine ve cilt tipine göre planlanır. Hafif aknede cilt bakımı ve reçetesiz kremler yeterli olabilir; orta ve şiddetli aknede hekim uygun görürse reçeteli kremler, ağızdan alınan ilaçlar veya cilt bakım işlemleri önerilebilir.

Evde kişisel bakım

• Cildi günde iki kez hafif bir temizleyiciyle yıkayın; ovalamayın.
• Sivilceleri sıkmayın, patlatmayın.
• Cilt tipinize uygun hafif bir nemlendirici kullanın.
• Makyajla uyumayın ve gözenekleri tıkayan ürünlerden kaçının.
• Güneşte kalırken uygun güneş koruyucu kullanın.
• Saç ve sakal bakımına dikkat edin; saçınızı sık sık yıkamak ter ve yağı azaltabilir.

Tıbbi tedaviler

Sağlık kuruluşlarında akne tedavisinde hekimin uygun görmesiyle kurutucu kremler, hücre yenilenmesini düzenleyen jeller, antibiyotikli kremler ve gerekirse ağızdan alınan ilaçlar kullanılabilir. Ayrıca kimyasal peeling veya ışık temelli işlemler gibi seçenekler de değerlendirilir. İlaçlar ve işlemler mutlaka hekim önerisiyle uygulanmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Akne için ameliyat gerekmez. Ancak iz kalmış durumlarda lazer, deri yenileme veya dolgu gibi cilt işlemleri uygulanabilir. Bu işlemleri cilt hastalıkları uzmanı planlar.

Bu durumla yaşamak

Akne çoğu zaman geçici bir dönemdir. Düzenli cilt bakımı ve hekim önerilerine uymak kontrolü kolaylaştırır. Tedavilerin etkisini göstermesi genellikle 6-8 hafta sürer; bu yüzden sabırlı olun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ellerinizi sık sık yüzünüze götürmekten kaçının.
• Telefon ekranını düzenli temiz tutun.
• Terli kıyafetleri hemen değiştirin.
• Stresle başa çıkmak için yürüyüş, nefes egzersizi veya sevdiğiniz bir hobiyle ilgilenin.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenmek genel cilt sağlığını destekler. Süt ürünleri veya yüksek şekerli gıdalar bazı kişilerde akneyi artırabilir, ancak herkes için geçerli tek bir akne diyeti yoktur. Düzenli egzersiz yapmak kan dolaşımını iyileştirir; egzersiz sonrası duş almak gözeneklerin tıkanmasını önlemeye yardımcı olur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Akne, özellikle gençlerde özgüveni olumsuz etkileyebilir. Utanç, kaygı ve içe kapanma görülebilir. Bu duygular çok yoğunlaşırsa bir ruh sağlığı uzmanından destek almak da tedavinin önemli bir parçasıdır.

Önleme

Akneyi tamamen önlemek her zaman mümkün değildir, ancak cildi nazikçe temizlemek, gözenekleri tıkayan ürünlerden kaçınmak ve sivilceleri sıkmamak gibi önlemler sivilce oluşumunu azaltabilir.

Aşılar

Akne için koruyucu bir aşı bulunmamaktadır. Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği rutin aşı takviminin uygulanması genel sağlık açısından önemlidir.

Tarama programları

Akne için toplum taraması yoktur. İz bırakma riski olan veya tedaviye yanıt vermeyen durumlarda cilt hastalıkları uzmanı tarafından düzenli değerlendirme önerilebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalıcı izler (akne skarları)
• Koyu veya açık renkli cilt lekeleri
• Ağrılı derin nodüller ve kistler
• Özgüven düşüklüğü ve sosyal kaygı gibi psikolojik etkiler

Uzun vadeli görünüm

Akne tedavi edilebilir bir durumdur. Çoğu kişi doğru bakım ve hekim kontrolüyle belirgin iyileşme sağlar. Zamanla cilt dokusu kendini yeniler ve izlerin görünümü de azalabilir. Bugün pek çok etkili tedavi seçeneği mevcuttur.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.