Mide Gribi (Viral Gastroenterit)

Genel Bakış

Mide gribi, mide ve bağırsakların virüs kaynaklı iltihaplanmasıdır. Bu durum mide bulantısı, kusma, ishal ve karın ağrısı gibi belirtilere yol açar. Genellikle kendiliğinden iyileşen kısa süreli bir hastalıktır.

Evet, mide gribi dünya genelinde çok sık görülür. Özellikle kış aylarında ve kapalı alanlarda salgınlar yapabilir.

Her yaştan insanı etkileyebilir ancak bebekler, çocuklar, yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde belirtiler daha ağır olabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Sulu ishal
• Mide bulantısı ve kusma
• Karın krampları ve karın ağrısı
• Hafif ateş
• Baş ağrısı
• Genel vücut ağrısı ve halsizlik

Çocuklarda belirtiler

• Huzursuzluk ve ağlama
• Kuru bez veya daha az idrar yapma
• Gözyaşı olmadan ağlama
• Gözlerin çökük görünmesi
• Uykuya eğilim

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Baş dönmesi ve düşme riski
• Bilinç karışıklığı veya aşırı uyku hali
• Şiddetli susuzluk hissi
• İdrar miktarında belirgin azalma
• Düşük tansiyon ve çarpıntı hissi

Nedenler

Ana nedenler

• Norovirüs
• Rotavirüs
• Adenovirüs
• Astrovirüs

Risk faktörleri

• Ellerin sık yıkanmaması
• Kirli su veya gıda tüketmek
• Hasta kişilerle yakın temas
• Okul, kreş, bakımevi gibi kapalı ortamlarda bulunmak
• Bebeklik veya ileri yaşta olmak
• Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Dışkıda kan görülmesi
• Kusmanın 48 saatten uzun sürmesi
• Şiddetli karın ağrısı
• Susuzluk belirtilerinin belirginleşmesi (aşırı halsizlik, baş dönmesi, idrar yapamama)

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Belirtiler 3 günden uzun sürüyorsa
• Ateş 24 saatten uzun süre devam ediyorsa
• Aile sağlığı merkezi hekiminize veya aile hekiminize başvurmak isterseniz

Tanı

Doktor genellikle belirtilerinizi ve öykünüzü dinleyerek fizik muayene yapar. Son zamanlarda yedikleriniz, içtikleriniz ve çevrenizde benzer şikayetleri olan kişiler olup olmadığı sorulabilir.

Yapılabilecek testler

• Çoğu hastada tetkik gerekmez.
• Gerekirse dışkı örneği incelenebilir.
• Kan testleri ile susuzluk ve elektrolit dengesi değerlendirilebilir.

Randevunuzda neler beklenir

Doktor, sıvı alımı ve dinlenme önerileriyle birlikte belirtilerinizi nasıl yönetebileceğinizi anlatır. Eğer ciddi susuzluk belirtileri varsa kısa süreli hastanede gözlem önerilebilir.

Tedavi

Mide gribinin tedavisinde virüse yönelik özel bir ilaç yoktur. Tedavinin amacı vücudun dinlenmesini sağlamak, kaybedilen sıvı ve elektrolitleri yerine koymaktır. Çoğu insan bu destekle birkaç gün içinde iyileşir.

Evde kişisel bakım

• Bol su, ayran veya doktorunuzun önerdiği sıvı takviyelerini sık ve az miktarda için.
• Muz, pirinç, elma püresi ve tost gibi midenizi yormayan yiyecekleri küçük porsiyonlarla tüketin.
• Süt ürünleri, kafeinli içecekler, alkol ve baharatlı besinlerden birkaç gün kaçının.
• Ellerinizi sabunla sık sık yıkayın ve evde başkalarına hastalığı bulaştırmamak için kişisel eşyalarınızı paylaşmayın.
• Vücudunuzu dinlendirin ve yeterince uyuyun.

Tıbbi tedaviler

Doktor; bulantı ve kusmayı azaltan ilaçlar önerebilir, ancak bu ilaçlar doktor tavsiyesi olmadan kullanılmamalıdır. Şiddetli susuzluğu olan hastalarda damardan sıvı verilmesi gerekebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Mide gribi için cerrahi bir tedavi yöntemi yoktur.

Bu durumla yaşamak

Hastalık süresince işe veya okula gitmeyin, evde dinlenin. Sıvı alımınıza ve idrar çıkışınıza dikkat edin. Belirtiler geçene kadar sosyal teması sınırlamak iyileşmeyi hızlandırır ve bulaşmayı önler.

Yaşam tarzı ipuçları

• Bol bol dinlenin
• Ellerinizi sık sık yıkayın
• Hastalık süresince evde kalın
• Kullandığınız yüzeyleri düzenli temizleyin

Diyet ve egzersiz

İyileşene kadar yorucu egzersizlerden kaçının. Mideye yük olmayan, az yağlı ve sindirimi kolay besinleri küçük öğünler hâlinde tüketin. Birkaç gün süt ürünlerinden uzak durmak şişkinliği azaltabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Mide gribi sizi yorgun ve bitkin hissettirebilir; kendinizi çaresiz hissetmeniz normaldir. Bu durumun geçici olduğunu hatırlayın ve duygusal destek için yakınlarınıza veya sağlık çalışanlarına ulaşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Evet, mide gribinin birçok vakası iyi el hijyeni ve temizlik ile önlenebilir. Tuvaletten sonra, yemek yemeden önce ve dışarıdan döndüğünüzde ellerinizi sabunla en az 20 saniye yıkamak çok önemlidir.

Aşılar

Sağlık Bakanlığı'nın takviminde yer alan rotavirüs aşısı, bebekleri mide gribinin en ağır türlerinden koruyabilir. Erişkinler için mide gribine özel bir aşı Türkiye'de yaygın değildir; grip aşısı mide gribine karşı korumaz.

Tarama programları

Mide gribi için rutin bir tarama testi önerilmez.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Susuzluk (dehidratasyon)
• Elektrolit dengesizliği
• Böbrek fonksiyonlarında geçici bozukluklar
• İleri yaş ve kronik hastalığı olanlarda hastaneye yatış gerektirecek ağır seyir

Uzun vadeli görünüm

Mide gribi kısa süreli bir hastalıktır ve çoğu insan birkaç gün içinde tamamen iyileşir. Vücudunuzun sıvı ve mineral dengesini korumanız en büyük destektir. Gerekli dinlenme ve tıbbi destekle tam iyileşme beklenir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.