Adenomiyoz Nedir?

Genel Bakış

Adenomiyoz, rahmin iç tabakasındaki (endometrium) dokunun, rahmin kas duvarının içine doğru büyümesi durumudur. Bu büyüme rahmin hacmini artırabilir ve ağrılı, yoğun adet kanamalarına yol açabilir. Adenomiyoz iyi huyludur, yani kanser değildir.

Oldukça yaygındır. Rahim alınması (histerektomi) ameliyatı sonrası incelenen dokularda her 5 kadından birinde adenomiyoz bulunduğu saptanmıştır.

Genellikle 30-50 yaş arası kadınları etkiler. Daha önce doğum yapmış kadınlarda ve daha önce rahim ameliyatı olanlarda daha sık görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ağrılı adet krampları
• Yoğun veya uzun süren adet kanaması
• Adet aralarında lekelenme
• İlişki sırasında ağrı
• Kronik pelvik ağrı
• Karın alt bölgesinde baskı veya şişkinlik hissi

Nedenler

Ana nedenler

• Kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir.
• Rahim iç tabakasındaki hücrelerin kas tabakasına göç ettiği düşünülmektedir.
• Östrojen hormonu, bu dokunun büyümesine ve belirtilerin ortaya çıkmasına katkıda bulunabilir.
• Rahim iç tabakası ile kas tabakası arasındaki sınırın zarar görmesi, hücre göçünü kolaylaştırabilir.

Risk faktörleri

• 30-50 yaş arasında olmak
• Bir veya daha fazla doğum yapmış olmak
• Daha önce sezaryen veya miyom çıkarma gibi rahim ameliyatı geçirmek
• Yüksek östrojen düzeyine sahip olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani başlayan şiddetli pelvik ağrı
• Kısa sürede ped veya tampon değiştirmeyi gerektirecek kadar yoğun kanama
• Ateş veya kötü kokulu vajinal akıntı ile birlikte ağrı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Adet ağrınız günlük yaşamınızı etkiliyorsa
• Adetleriniz giderek daha yoğun ve ağrılı hâle geliyorsa
• Ara kanamalar veya ilişki sırasında ağrı yaşıyorsanız

Tanı

Doktorunuz önce tıbbi öykünüzü dinler ve pelvik muayene yapar. Ardından görüntüleme yöntemleriyle rahim iç yapısını değerlendirir. Kesin tanı bazen ameliyat sonrası alınan dokunun incelenmesiyle konulur.

Yapılabilecek testler

• Pelvik muayene
• Vajinal ultrason
• Manyetik rezonans görüntüleme (MRI)
• Kan testleri (kansızlık taraması için)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı sürecinde bir kadın doğum uzmanına yönlendirilebilirsiniz. Bazı durumlarda belirtileri azaltmak için önce tedavi denenir; görüntüleme bulguları net değilse doktorunuz ek değerlendirme önerebilir.

Tedavi

Adenomiyoz tedavisi; belirtilerinizin şiddetine, yaşınıza ve bebek sahibi olma isteğinize göre kişiselleştirilir. Tedavinin amacı ağrıyı ve kanamayı kontrol altına alarak yaşam kalitenizi artırmaktır.

Evde kişisel bakım

• Karın bölgesine sıcak su torbası koymak veya ılık banyo yapmak
• Ağrılı dönemlerde dinlenmek
• Adet takvimi tutarak belirtilerinizi izlemek
• Bol su içmek ve lifli gıdalar tüketmek

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz ağrı kesiciler, hormonal doğum kontrol yöntemleri veya hormon düzenleyici bazı ilaçlar önerebilir. Bu ilaçlar belirtileri hafifletmeye yardımcı olur. Hangi tedavinin sizin için uygun olduğuna ve ne dozda kullanılacağına yalnızca doktorunuz karar vermelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Belirtiler çok şiddetliyse, ilaç tedavileri yeterli gelmiyorsa ve artık çocuk sahibi olma isteği yoksa, rahmin tamamen alınması (histerektomi) bir seçenek olabilir. Bu ameliyat adenomiyozun kesin tedavisini sağlar. Ameliyat sonrası gebelik mümkün olmadığı için bu karar doktorunuzla birlikte dikkatle değerlendirilmelidir.

Bu durumla yaşamak

Adenomiyoz kronik yani uzun süreli bir durum olabilir. Belirtiler adet döngüsüne göre değişkenlik gösterebilir. Doktorunuzun önerdiği tedaviyi düzenli uygulamak, dinlenme ve çalışma temposunu belirtilerinize göre ayarlamak günlük yaşamı kolaylaştırır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yeterli ve düzenli uyumaya özen göstermek
• Yoga, nefes egzersizi veya meditasyon gibi stres azaltıcı aktiviteler yapmak
• Ağrı dönemlerinde sıcak uygulama yapmak
• Düzenli doktor kontrollerini ihmal etmemek

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenme ve düzenli fiziksel aktivite genel sağlığınızı destekler. Yoğun kanama nedeniyle oluşabilecek kansızlığı önlemek için demir açısından zengin besinler (kırmızı et, ıspanak, baklagiller) tüketmek faydalıdır. Yürüyüş ve yüzme gibi hafif egzersizler belirtilerin hafiflemesine yardımcı olabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik ağrı ve yoğun kanamalar günlük yaşamınızı, iş hayatınızı ve ilişkilerinizi etkileyebilir; bu durum kaygı, üzüntü ve çaresizlik hissi yaratabilir. Bu duygularla başa çıkmanın önemli olduğunu bilmelisiniz. Unutmayın, bu durumla baş etmek için yalnız değilsiniz.

Önleme

Adenomiyoz kesin olarak önlenemez. Ancak belirtilerinizi erken dönemde fark edip doktora başvurmanız, hastalığın daha iyi yönetilmesini ve yaşam kalitenizin korunmasını sağlar.

Aşılar

Adenomiyozu önleyen bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Adenomiyoz için özel bir tarama testi yoktur; ancak düzenli jinekolojik muayene ve gerekli durumlarda ultrason yaptırmak belirtilerin nedenini erken dönemde aydınlatmaya yardımcı olur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Yoğun adet kanamasına bağlı kansızlık (anemi)
• Kronik pelvik ağrı nedeniyle iş ve sosyal yaşamda kısıtlılık
• Bazı kadınlarda gebelik şansının azalması

Uzun vadeli görünüm

Adenomiyoz zamanla ilerleyebilir, ancak menopozla birlikte belirtiler genellikle azalır. Uygun tedavi ve düzenli takip ile çoğu kadın belirtilerini kontrol altına alabilir ve sağlıklı, üretken bir yaşam sürdürebilir. Erken tanı umut vericidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.