Optik Nörit (Görme Siniri İltihabı)

Genel Bakış

Optik nörit, gözden beyne görüntüyü taşıyan görme sinirinin iltihaplanmasıdır. Bu iltihap, görme sinirinin normal çalışmasını bozarak görme kaybına ve göz ağrısına yol açabilir.

Optik nörit seyrek görülen bir durumdur. Toplumda yüz binde birkaç kişiyi etkilediği tahmin edilmektedir.

Çoğunlukla 20-40 yaş arasındaki erişkinleri etkiler. Kadınlarda erkeklere göre daha sıktır. Çocuklarda ve daha ileri yaşlarda da görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Genellikle tek gözde görme bulanıklığı veya azalması
• Gözü hareket ettirirken göz ağrısı
• Renklerin soluk veya farklı algılanması (özellikle kırmızı)
• Görme alanında karanlık bir nokta veya gölge

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda belirtiler genellikle iki gözde birden ortaya çıkabilir.
• Göz ağrısı ve baş ağrısı daha belirgin olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İleri yaşta görme kaybı daha belirgin olabilir ve diğer göz hastalıklarıyla karışabilir.
• Belirtiler fark edilse bile başka sağlık sorunları nedeniyle tanı gecikebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Bağışıklık sisteminin yanlışlıkla görme sinirine saldırması (otoimmün reaksiyon)
• Multipl skleroz (MS) gibi sinir sistemi hastalıklarıyla birlikte görülmesi
• Bazı viral veya bakteriyel enfeksiyonlar
• Nadiren ilaçlara veya toksinlere bağlı gelişmesi

Risk faktörleri

• 20-40 yaş arasında olmak
• Kadın olmak
• Ailede multipl skleroz öyküsü bulunması
• Bazı genetik faktörler

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bir gözde görme azalması veya bulanıklık
• Göz hareketiyle artan ağrı
• Renk görmede bozulma

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Doktorun önerdiği kontrol muayeneleri
• Geçirilmiş bir optik nörit atağı sonrası takip randevuları

Tanı

Doktor önce ayrıntılı bir göz muayenesi yapar; görme keskinliğiniz ve renk görme yetiniz test edilir. Görme sinirinin işlevini değerlendirmek için görsel uyarılmış potansiyel (VEP) testi istenebilir. Gerekli görülürse beyin görüntülemesi yapılır.

Yapılabilecek testler

• Göz muayenesi (göz dibi muayenesi dahil)
• Görme keskinliği testi
• Renk görme testi
• Görsel uyarılmış potansiyel (VEP) testi
• Manyetik rezonans görüntüleme (MR)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında göz bebeğinizi genişletmek için damla damlatılabilir. Testler genellikle ağrısızdır. MR görüntüleme yaklaşık 15-30 dakika sürer. Sonuçlar hazır olduğunda doktorunuz tanıyı ve sonraki adımları sizinle ayrıntılı olarak paylaşır.

Tedavi

Optik nörit tedavisinin amacı iltihabı azaltmak, görme işlevini desteklemek ve altta yatan nedeni araştırmaktır. Birçok kişi tedavi olsun ya da olmasın zamanla iyileşir; ancak doktorunuz size en uygun tedaviyi planlayacaktır.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuza danışmadan ağrı kesici kullanmayın
• Gözlerinizi dinlendirin, aşırı yorulmasına izin vermeyin
• Görme sorununuz varken araç kullanmayın
• Düzenli uyku ve sağlıklı beslenmeye özen gösterin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz iltihabı baskılamak amacıyla kısa süreli, damar içine uygulanan yüksek doz kortikosteroid tedavisi önerebilir. Bu tedavi iyileşmeyi hızlandırmayı amaçlar. Hangi tedavinin uygun olduğuna ve nasıl uygulanacağına yalnızca hekiminiz karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Optik nöritin cerrahi bir tedavisi yoktur.

Bu durumla yaşamak

Optik nörit geçirenlerin çoğu zamanla iyileşir. Görmedeki düzelme birkaç hafta veya birkaç ay sürebilir. Bu süreçte gözlerinizi dinlendirin, günlük işlerinizi görme yetinize uygun şekilde düzenleyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Göz yorgunluğunu azaltmak için ekran süresini sınırlayın ve sık sık mola verin
• Sigara kullanıyorsanız bırakma konusunda destek alın
• Düzenli doktor kontrollerinizi ihmal etmeyin

Diyet ve egzersiz

Akdeniz tipi beslenme; sebze, meyve ve sağlıklı yağlar açısından zengin bir diyet genel sağlığınız için önerilir. Düzenli ve orta düzeyde egzersiz, genel iyilik halinizi destekler. Yeni bir egzersiz programına başlamadan önce doktorunuzla konuşun.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Görme sorunları günlük yaşamı etkileyebilir ve endişe, stres veya depresyon duygularına yol açabilir. Bu duyguları tanımak ve bir sağlık profesyonelinden veya psikolojik destekten yardım istemek önemlidir. Kendinizi yalnız hissettiğinizde destek aramaktan çekinmeyin.

Önleme

Optik nöriti tamamen önleyebilecek kesin bir yöntem yoktur. Sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve enfeksiyonlardan korunma genel sağlığı destekler. Altta yatan bir hastalık varsa düzenli takip atak riskini azaltabilir.

Aşılar

Rutin aşılar, bazı enfeksiyon hastalıklarından korunmada önemlidir; ancak optik nöriti doğrudan önlediğine dair bir kanıt yoktur. Aşı takviminizi Sağlık Bakanlığı'nın önerileri doğrultusunda uygulayın.

Tarama programları

Optik nörit için özel bir tarama testi yoktur. Ancak düzenli göz muayenesi, görme siniriyle ilgili sorunların erken fark edilmesine yardımcı olabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Görme kaybı kalıcı olabilir
• Görme sinirinde incelme (atrofi) gelişebilir
• Altta yatan MS gibi bir hastalık varsa, tanı ve tedavi gecikirse ataklar tekrarlayabilir
• Günlük yaşam aktivitelerinde zorluklar artabilir

Uzun vadeli görünüm

Optik nörit geçiren kişilerin büyük çoğunluğunda görme, birkaç ay içinde önemli ölçüde düzelir. Erken tanı ve uygun tedavi iyileşme şansını artırır. Altta yatan bir hastalık saptanırsa, düzenli takip ile atakların kontrolü mümkündür. Umutlu olmak için nedenler vardır; doktorunuzun önerileriyle yaşam kalitenizi koruyabilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.