Adet Düzensizliği Belirtileri ve Tedavisi

Genel Bakış

Adet düzensizliği; adet döngüsünün süresi, sıklığı veya kanama miktarındaki normal kabul edilmeyen değişimleri anlatır. Adet görmek her kadında farklıdır, ancak iki adet arası genellikle 21-35 gün, kanama ise 2-7 gün sürer. Bu aralıkların dışında kalan durumlar veya sizin için normal olan düzendeki ani değişiklikler adet düzensizliği olarak değerlendirilebilir. Çoğu zaman geçicidir ve ciddi bir soruna işaret etmez.

Adet düzensizlikleri oldukça yaygındır; her yaştan kadın, hayatının bir döneminde en az bir kez bu sorunu yaşayabilir.

Ergenlikten menopoza kadar her yaş aralığındaki kadınları etkileyebilir. Özellikle ergenlikte ve menopoza yaklaşırken daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Adet aralıklarının 21 günden kısa veya 35 günden uzun olması
• Adet kanamasının çok fazla ya da çok az olması
• Adet süresinin 7 günden uzun sürmesi
• Ara kanamalar veya adetler arası lekelenme
• Şiddetli adet sancısı
• Adetin hiç görülmemesi ya da yılda dörtten az olması

Çocuklarda belirtiler

• Ergenlikte ilk iki yıl adetlerin düzensiz olması normaldir; ancak çok uzun süren, çok yoğun veya çok sık tekrarlayan kanamalar değerlendirme gerektirir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Menopoza yaklaşırken adet aralıkları uzayabilir veya kanama miktarı değişebilir; yine de beklenmeyen yoğun kanamalar ve lekelenmeler ihmal edilmemelidir.

Nedenler

Ana nedenler

• Hormonal dengesizlikler: Stres, tiroid sorunları, prolaktin yüksekliği gibi durumlar adet döngüsünü etkileyebilir.
• Polikistik over sendromu (PKOS): Yumurtalıklarda hormonal değişikliklere yol açarak düzensiz adetlere neden olabilir.
• Rahim içi ve rahim ağzı sorunları: Miyomlar, polipler veya endometriozis kanamayı etkileyebilir.
• Yaşam tarzı faktörleri: Aşırı kilo değişimi, çok yoğun egzersiz, yetersiz beslenme ve uyku düzeni bozukluğu.
• Bazı ilaçlar ve doğum kontrol yöntemleri: Adet düzenini değiştirebilir.

Risk faktörleri

• Ergenlik veya menopoz döneminde olmak
• Obezite veya aşırı zayıflık
• Yoğun stres ve kaygı
• Tiroid hastalığı veya şeker hastalığı öyküsü
• Ailede adet düzensizliği veya üreme sistemi hastalığı öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Adetler arasında veya cinsel ilişki sonrası kanama
• Menopoz sonrası herhangi bir vajinal kanama
• Kanamanın hayatınızı olumsuz etkileyecek kadar yoğun olması

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Adet aralıklarınız sürekli olarak 21-35 gün dışına çıkıyorsa
• Adet düzensizliği iki üç döngüden uzun sürüyorsa
• Adet düzensizliği günlük yaşamınızı veya doğurganlık planlarınızı etkiliyorsa

Tanı

Doktorunuz öncelikle adet takviminizi, belirtilerinizi ve genel sağlık öykünüzü dinler. Ardından gerekli gördüğü muayene ve testleri yaparak tanıya ulaşmaya çalışır.

Yapılabilecek testler

• Adet takvimi ve belirti günlüğü
• Jinekolojik muayene ve pelvik ultrason
• Kan testleri: hormon düzeyleri, tiroid fonksiyonları, kan sayımı ve gebelik testi
• Gerekirse rahim içi görüntüleme veya biyopsi

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktorunuz sorular sorar, karnın alt bölgesini ve gerekirse vajinal ultrasonla rahim ve yumurtalıkları değerlendirir. Bu işlemler genellikle rahatsız edici olabilir ancak kısa sürer ve sonrasında günlük yaşamınıza dönebilirsiniz.

Tedavi

Tedavi, adet düzensizliğinin nedenine, belirtilerinizin şiddetine, yaşınıza ve gebelik planınıza göre kişiselleştirilir. Temel amaç kanamayı kontrol altına almak, altta yatan nedeni tedavi etmek ve yaşam kalitenizi artırmaktır.

Evde kişisel bakım

• Adet takvimi tutarak düzeninizi ve kanama miktarınızı kaydedin
• Düzenli uyku ve stres yönetimine özen gösterin
• Aşırı egzersizden veya hareketsizlikten kaçının; dengeli bir program izleyin
• Demir açısından zengin besinler tüketin (yeşil yapraklı sebzeler, kuru baklagiller, kırmızı et) ve aşırı kafeinden kaçının

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz durumunuza göre hormonal düzenleyiciler, ağrı kesici ilaçlar veya demir takviyesi önerebilir. İlaç seçimi ve dozu; yaşınız, sağlık durumunuz ve tedavi hedeflerinize göre belirlenir. Bu nedenle reçetesiz ürünler dâhil hiçbir ilacı doktorunuza danışmadan kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Rahim içi miyom, polip veya bazı dokularda anormallikler tespit edilirse doktorunuz cerrahi seçenekleri değerlendirebilir. Cerrahi kararı, kesin tanıdan sonra sizinle birlikte verilir.

Bu durumla yaşamak

Adet düzensizlikleri yönetilebilir bir durumdur. Belirtilerinizi takip etmek, doktorunuzla düzenli görüşmek ve önerilen tedaviyi uygulamak günlük yaşamınızı sürdürmenizi kolaylaştırır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Kaygı ve stresi azaltmak için nefes egzersizleri veya yürüyüş yapın
• Vücut ağırlığınızı sağlıklı bir aralıkta tutmaya çalışın
• Sigara ve aşırı alkol kullanımından kaçının
• Yeterli ve dengeli beslenin

Diyet ve egzersiz

Düzenli, orta yoğunlukta egzersiz hormonal dengeyi destekleyebilir. Akdeniz tipi sebze, meyve, tam tahıl ve sağlıklı yağlar içeren bir beslenme düzeni genel sağlığınızı iyileştirmeye yardımcı olur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Adet düzensizliği kaygı, özgüven kaybı veya mahremiyet endişesi yaratabilir. Bu duygular normaldir; ihtiyaç duyarsanız bir ruh sağlığı uzmanından veya güvendiğiniz bir sağlık çalışanından destek isteyin.

Önleme

Adet düzensizliklerinin tamamını önlemek mümkün olmayabilir. Ancak sağlıklı yaşam tarzı, düzenli doktor kontrolleri ve belirtileri erken fark etmek oluşabilecek sorunların önüne geçmede yardımcı olur.

Aşılar

Bazı rahim ağzı kanseri türlerine karşı koruma sağlayan HPV aşısı, ilgili enfeksiyonlara bağlı anormal kanama riskini azaltabilir. Aşı konusunda Sağlık Bakanlığı önerileri doğrultusunda doktorunuzla konuşabilirsiniz.

Tarama programları

Rutin jinekolojik muayene ve smear testi (rahim ağzı taraması) toplum sağlığı tarama programları kapsamında yapılır. Ülkenizdeki tarama aralıklarını ve uygun zamanı doktorunuzdan öğrenebilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Uzun süren yoğun kanamalar kansızlığa (anemi) yol açabilir
• Altta yatan hormonal bir sorun fark edilmezse doğurganlık etkilenebilir
• Nadir de olsa rahim içi dokuda anormal hücre değişiklikleri gözden kaçabilir

Uzun vadeli görünüm

Çoğu adet düzensizliği tedaviyle düzelir ve günlük yaşamı olumsuz etkilemez. Erken tanı ve uygun tedaviyle altta yatan nedenlerin çoğu başarıyla yönetilir. Düzenli doktor takibi ve kendinize iyi bakmanız, iyileşme sürecinde en önemli adımlardır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.