Asit: Karın Bölgesinde Sıvı Birikmesi

Genel Bakış

Asit, karın boşluğunda (karın içinde) anormal miktarda sıvı birikmesidir. Bu durum çoğunlukla karaciğer hastalıklarıyla ilişkilidir ve karın şişliğine yol açar.

Asit, karaciğer sirozu olan kişilerde sık görülür. Siroz tanısı alan her 10 kişiden yaklaşık 5'inde zamanla asit gelişir.

Asit, çoğunlukla kronik karaciğer hastalığı olan yetişkinleri etkiler. Ayrıca kalp yetmezliği, böbrek hastalığı veya bazı kanser türleri olan kişilerde de görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Karın bölgesinde giderek artan şişlik
• Kilo artışı
• Karında ağırlık ve rahatsızlık hissi
• Nefes darlığı
• Bulantı ve iştahsızlık

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda görülmesi nadirdir ve ciddi bir duruma işaret eder.
• Karın belirgin şekilde şişer, çocuk huzursuz ve yorgun olabilir.
• Yemek yemede zorluk ve solunum sıkıntısı görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Karın çevresi artar, giysiler sıkılaşır.
• Yorgunluk ve halsizlik belirginleşir.
• Bacaklarda ve ayaklarda şişlik eşlik edebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Karaciğer sirozu (uzun süreli karaciğer hasarı)
• Aşırı alkol tüketimi
• Viral hepatit (karaciğer iltihabı)
• Kalp yetmezliği
• Böbrek yetmezliği
• Pankreas veya karın içi organlara yayılan bazı kanserler

Risk faktörleri

• Düzenli ve fazla alkol kullanımı
• Hepatit B veya C enfeksiyonu
• Obezite
• Ailede karaciğer hastalığı öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Karın şişliği yeni başladıysa veya hızla artıyorsa
• Ateş, karın ağrısı veya bulantı eşlik ediyorsa
• Nefes almakta zorlanıyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Karın çevresinde yavaş yavaş büyüyen bir şişlik fark ederseniz
• Bilinen karaciğer veya böbrek hastalığınız varsa ve karnınız şişiyorsa
• Kıyafetlerinizin bel bölgesi giderek sıkılaşıyorsa

Tanı

Doktorunuz önce tıbbi öykünüzü alır, karnınızı muayene eder. Muayenede sıvı olduğundan şüphelenirse görüntüleme testleri isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Ultrason (karın görüntülemesi)
• Kan testleri
• Parasentez (karından sıvı örneği alınması)

Randevunuzda neler beklenir

Genellikle hastanede veya poliklinikte yapılır. Ultrason ağrısızdır. Parasentez iğneyle az miktarda sıvı alınarak yapılır; işlem birkaç dakika sürer ve lokal anestezi ile uygulanır.

Tedavi

Asit tedavisinin amacı, sıvı birikimini azaltmak ve altta yatan hastalığı kontrol altına almaktır. Tedavi, asidin nedenine bağlı olarak değişir.

Evde kişisel bakım

• Tuzu azaltın (salçalı, turşulu, işlenmiş gıdalardan kaçının)
• Doktorunuzun önerdiği şekilde kilonuzu düzenli ölçün
• Alkolü tamamen bırakın
• Doktorunuz aksini söylemedikçe ağır kaldırmaktan kaçının

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz vücuttaki fazla suyu atan ‘su hapları’ denilen ilaçlar önerebilir. Gerekirse karın bölgesinden iğneyle sıvı boşaltılabilir. İleri durumlarda karaciğer içi şant (TIPS) gibi işlemler veya karaciğer nakli değerlendirilebilir. Tedavi planını mutlaka doktorunuz belirler, kendi başınıza ilaç kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ciddi karaciğer hastalığına bağlı asitlerde, uygun adaylarda karaciğer nakli cerrahisi düşünülebilir.

Bu durumla yaşamak

Günlük hayatınızı sürdürürken, kilonuzu düzenli takip etmek, tuzu azaltmak ve doktor kontrollerini aksatmamak en önemli adımlardır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli hafif egzersiz (yürüyüş gibi) yapın
• Yeterince istirahat edin
• Sigara ve alkolden uzak durun
• Doktorunuzun önerdiği diyete sadık kalın

Diyet ve egzersiz

Diyetinizde tuzu en aza indirin. Proteinden zengin besinleri doktorunuzun önerisi ölçüsünde tüketin. Hafif aktiviteler iyidir; ancak aşırı yorucu egzersizden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bir hastalıkla yaşamak kaygı ve üzüntüye yol açabilir. Bu duygular normaldir. Duygularınızı yakınlarınızla paylaşmak ve gerekirse bir uzmandan destek almak önemlidir.

Önleme

Asitin oluşması, çoğu zaman altta yatan karaciğer hastalığının önlenmesine bağlıdır. Aşırı alkolden kaçınmak, hepatit aşılarını yaptırmak ve sağlıklı kiloyu korumak en önemli önlemlerdir.

Aşılar

Hepatit B aşısı karaciğer hastalığı riskini azaltır. Hepatit C için koruyucu aşı bulunmamakla birlikte, riskli temaslardan kaçınmak önemlidir.

Tarama programları

Toplumda sarılık veya karaciğer hastalığı için rutin bir tarama testi önerilmez. Ancak risk grubundaysanız (örneğin karaciğer hastalığınız varsa), doktorunuz düzenli kan ve ultrason takibi önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sıvının enfeksiyonu (spontan bakteriyel peritonit)
• Böbrek fonksiyonlarında bozulma
• Solunum zorluğu
• Göbek fıtığı
• Sıvının akciğer boşluğuna kaçması (hidrotoraks)

Uzun vadeli görünüm

Tedavi edilebilen veya kontrol altına alınabilen bir durumdur. Erken tanı, altta yatan hastalığın tedavisi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle çoğu kişi yaşam kalitesini koruyabilir. Doktorunuzun önerilerine sadık kalmanız büyük fark yaratır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.