Lipom (Yağ Bezesi): Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Genel Bakış

Lipom, yağ hücrelerinin bir araya gelerek deri altında oluşturduğu, iyi huylu (kanser olmayan), yumuşak bir kitledir. Halk arasında 'yağ bezesi' olarak da bilinir. Lipomlar genellikle zararsızdır ve ağrı yapmazlar.

Evet, lipomlar oldukça sık görülen iyi huylu cilt altı kitleleridir. Erişkin nüfusun yaklaşık yüzde 1-2'sinde lipom bulunabilir.

Lipomlar her yaşta görülebilir, ancak en sık 40-60 yaş arası yetişkinlerde ortaya çıkar. Ailede lipom öyküsü olan kişilerde daha sık olabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Cilt altında yumuşak, lastik kıvamında ve parmakla bastırılınca hafifçe hareket eden bir kitle
• Genellikle ağrısız olması
• Yavaş büyüme eğilimi
• Boyutunun genellikle 2-5 santimetre arasında olması, bazen daha da büyüyebilmesi
• Kitle üzerindeki cildin normal görünmesi

Nedenler

Ana nedenler

• Lipomun kesin nedeni bilinmemektedir.
• Genetik yatkınlık rol oynuyor olabilir, yani ailede lipom olanlarda görülme olasılığı daha yüksektir.
• Bazı araştırmalar, küçük bir yaralanmanın ardından lipom gelişebileceğini öne sürmektedir, ancak bu kesin değildir.

Risk faktörleri

• 40-60 yaş aralığında olmak
• Ailede lipom öyküsü bulunması
• Nadir görülen bazı genetik sendromlara sahip olmak (örneğin Gardner sendromu gibi)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kitlenin boyutu veya şekli hızla değişiyorsa
• Kitle ağrılı, kızarık veya sıcaksa
• Kitleyle birlikte açıklanamayan ateş veya kilo kaybı varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Cilt altında yeni bir kitle fark ettiğinizde
• Mevcut bir kitlenin büyüdüğünü düşünüyorsanız
• Lipom nedeniyle kozmetik olarak rahatsızlık duyuyorsanız

Tanı

Doktor genellikle lipomu muayene sırasında fark eder. Kitleyi elle muayene eder; yumuşak, hareketli ve ağrısız olması lipom lehine bir bulgudur. Gerekirse görüntüleme yöntemleri kullanılır.

Yapılabilecek testler

• Ultrason: cilt altındaki kitlenin yapısını değerlendirmek için
• Manyetik rezonans görüntüleme (MR) veya bilgisayarlı tomografi (BT): daha derin veya büyük kitlelerde
• Biyopsi: çok nadir durumlarda, tanıyı kesinleştirmek için küçük bir örnek alınarak incelenir

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size kitlenin ne zaman ortaya çıktığını, büyüyüp büyümediğini ve ağrı yapıp yapmadığını soracaktır. Muayene genellikle kolaydır ve çoğu durumda ek test gerektirmeden tanı konulabilir.

Tedavi

Lipomların çoğu tedavi gerektirmez. Eğer kitle küçükse, ağrısızsa ve herhangi bir şikayete yol açmıyorsa, doktor genellikle sadece takip önerir. Tedavi, kitlenin büyüklüğü, yeri ve kişinin şikayetlerine göre planlanır.

Evde kişisel bakım

• Kitleyi sıkmayın, ovmayın veya üzerine baskı uygulamayın
• Düzenli olarak kitleyi izleyin; boyut veya şekil değişikliği fark ederseniz doktorunuza bildirin
• Sağlıklı bir yaşam tarzını sürdürmek genel sağlık için önemlidir

Tıbbi tedaviler

Eğer lipom büyük, ağrılı veya görünüm olarak rahatsız edici ise cerrahi olarak çıkarılabilir. Lipomun alınması genellikle lokal anestezi altında, küçük bir kesi ile yapılır. Ayrıca liposuction (yağ emme) adı verilen bir yöntem de bazı durumlarda kullanılabilir. Hangi yöntemin uygun olduğuna doktorunuz karar verecektir. İlaç tedavisi lipomlar için standart bir seçenek değildir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Lipom, fonksiyonel bir şikayete yol açıyorsa (örneğin eklem hareketini kısıtlıyorsa), ağrı yapıyorsa veya kişi görünümünden rahatsız oluyorsa, cerrahi olarak çıkarılması düşünülebilir. Ameliyat kararı ortak bir değerlendirme sonucunda verilmelidir.

Bu durumla yaşamak

Lipomlar genellikle günlük yaşamı etkilemez. Yağ bezesiyle uzun yıllar sorunsuz yaşanabilir. Önemli olan doktor kontrolünde olduğunu bilmek ve değişiklikleri izlemektir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapmak, genel sağlık ve kilo kontrolü için faydalıdır
• Cildinizi düzenli olarak kontrol edin; yeni veya değişen kitlelerde ihmal etmeyin
• Sigara ve aşırı alkol kullanımından kaçınmak sağlıklı bir yaşam için önerilir

Diyet ve egzersiz

Lipomlarla doğrudan ilişkili kesin bir diyet yoktur. Ancak antioksidan açısından zengin, sebze ve meyve ağırlıklı dengeli bir beslenme ve düzenli fiziksel aktivite genel sağlık için önemlidir. Bazı küçük çalışmalar yağlı gıdaların lipomlarla ilişkili olabileceğini düşündürmüşse de bu konuda yeterli kanıt yoktur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Lipomların büyük çoğunluğu zararsız olsa da görünür bir kitlenin olması bazı kişilerde kaygı veya öz bilinç yaratabilir. Bu durumda kozmetik endişelerden bahsetmek ve gerekirse tedavi seçeneklerini görüşmek önemlidir.

Önleme

Lipomların oluşumunu kesin olarak önlemenin bilinen bir yolu yoktur. Çünkü genetik faktörler önemli rol oynar. Sağlıklı yaşam tarzı alışkanlıkları genel sağlığı destekler ancak lipom oluşumunu engellediği kanıtlanmamıştır.

Aşılar

Bu durum için aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Lipomlar için rutin bir tarama önerilmez. Ancak ciltte yeni kitle fark ettiğinizde veya mevcut kitlenizde değişiklik olduğunda doktorunuza başvurmanız en sağlıklı yaklaşımdır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Lipom genellikle komplikasyona yol açmaz; yavaş büyüyebilir ancak zararsızdır.
• Nadir durumlarda lipom büyüyerek çevre dokulara baskı yapabilir ve ağrıya neden olabilir.
• Çok nadiren, lipom benzeri görünen bir kitlenin aslında farklı bir durum olduğu görülebilir; bu yüzden doktor kontrolü önemlidir.

Uzun vadeli görünüm

Lipomların prognozu (gidişatı) çok iyidir. Bu iyi huylu kitleler genellikle hayat kalitesini etkilemez ve tedavi edilmese bile sorun yaratmaz. Gerekirse yapılan küçük cerrahi müdahale ile tamamen çıkarılabilir. Düzenli aralıklarla doktor kontrolü, iç rahatlığı sağlamak için yeterlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.