Hemoroid (Basur) Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

Genel Bakış

Hemoroid, makat bölgesindeki toplardamarların şişmesi ve iltihaplanmasıdır. Halk arasında 'basur' olarak da bilinir. Bu damarlar normalde herkeste bulunur, ancak bazı durumlarda genişleyerek rahatsızlık verebilir.

Evet, hemoroid çok yaygın bir sağlık sorunudur. Her 10 kişiden yaklaşık 4'ü hayatının bir döneminde hemoroid sorunuyla karşılaşabilir.

Hemoroid her yaşta görülebilir, ancak 45-65 yaş arasında daha sık ortaya çıkar. Hamileler, uzun süre oturarak çalışanlar ve kronik kabızlık yaşayanlar daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Makat bölgesinde kaşıntı veya tahriş
• Tuvalet sırasında veya sonrasında parlak kırmızı kanama
• Otururken ağrı veya rahatsızlık
• Makat çevresinde ağrılı şişlik veya yumru
• Dışkılama sonrası tam boşalamama hissi

Nedenler

Ana nedenler

• Dışkılama sırasında uzun süre ıkınma
• Kronik kabızlık veya ishal
• Tuvalette uzun süre oturma
• Ağır kaldırma veya zorlayıcı fiziksel aktivite
• Hamilelik ve doğum sırasında artan basınç
• Ailede hemoroid öyküsü olması

Risk faktörleri

• Kabızlık ve lif açısından fakir beslenme
• Obezite veya fazla kilolu olmak
• Hareketsiz yaşam tarzı
• Uzun süre ayakta veya oturarak çalışmak
• İleri yaş
• Hamilelik

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Makat bölgesinde kanama fark ederseniz
• Şiddetli ağrı ve şişlik varsa
• Dışkı alışkanlıklarınızda ani değişiklikler oluyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hafif belirtiler bir haftadan uzun sürüyorsa
• Kaşıntı veya rahatsızlık günlük yaşamı etkiliyorsa
• Hamilelik sırasında hemoroid belirtileri gelişirse

Tanı

Doktor önce şikayetlerinizi dinler ve genel bir muayene yapar. Makat bölgesini incelemek için genellikle parmakla muayene veya anoskop adı verilen ince bir alet kullanılabilir. Bu işlemler genellikle ağrısızdır ve kısa sürer.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene: Makat bölgesinin görsel olarak incelenmesi
• Parmakla muayene: Rektumun içinin kontrol edilmesi
• Anoskopi: Makat ve alt bağırsağın özel bir aletle değerlendirilmesi
• Gerekirse kolonoskopi: Kanama nedeni olabilecek diğer bağırsak hastalıklarını elemek için

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında hafif bir rahatsızlık hissedebilirsiniz, ancak ağrı beklenmez. Doktorunuz belirtilerinize göre hemoroid olup olmadığını ve evresini belirleyecektir. Teşhis konulduktan sonra size uygun tedavi planı açıklanacaktır.

Tedavi

Hemoroid tedavisi, belirtilerin şiddetine bağlıdır. Çoğu durumda evde uygulanan basit önlemler yeterlidir. İlaç ve kremler yalnızca doktor önerisiyle kullanılmalıdır. Gerekli durumlarda doktorunuz ameliyatı önerebilir.

Evde kişisel bakım

• Günde 8-10 bardak su içmek ve lifli gıdalar tüketmek (sebze, meyve, kepekli tahıllar)
• Tuvalette uzun süre oturmamak ve ıkınmaktan kaçınmak
• Sıcak oturma banyosu (ılık suyla günde 2-3 kez 10-15 dakika) yapmak
• Tuvalet kâğıdı yerine yumuşak dokulu mendil veya ıslak mendil kullanmak
• Uzun süre oturmak yerine ara ara kalkıp hareket etmek

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz belirtileri hafifletmek için bazı kremler, fitiller veya ağrı kesiciler önerebilir. Bu ilaçların adları ve dozları doktor tarafından belirlenmeli, bilinçsizce kullanılmamalıdır. Bazı durumlarda lastik bant ligasyonu, skleroterapi veya lazer tedavisi gibi girişimsel yöntemler uygulanabilir. Bu tedaviler uzman hekim tarafından yapılır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İleri evre hemoroidlerde veya diğer tedavilerin işe yaramadığı durumlarda ameliyat gerekebilir. Hemoroidektomi adı verilen cerrahi işlem, büyük ve ağrılı hemoroidlerde en etkili yöntemdir. Doktorunuz ameliyatın risklerini ve faydalarını sizinle detaylıca konuşacaktır.

Bu durumla yaşamak

Hemoroidle yaşarken düzenli tuvalet alışkanlığı kazanmak çok önemlidir. Tuvalet ihtiyacı geldiğinde ertelemeyin, ancak tuvalette gereğinden fazla vakit geçirmeyin. Dışkılamayı kolaylaştırmak için yeterli su içmeyi ve lifli beslenmeyi ihmal etmeyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Haftanın çoğu günü en az 30 dakika yürüyüş yapın
• Uzun süre oturmak zorundaysanız saatte bir kalkıp kısa yürüyüşler yapın
• Ağır kaldırmaktan kaçının, gerekirse doğru teknikle kaldırın
• Sigara ve aşırı alkol tüketiminden uzak durun
• Düzenli uyku ve stres yönetimine özen gösterin

Diyet ve egzersiz

Lif oranı yüksek yiyecekler (taze sebze ve meyveler, kurubaklagiller, tam tahıllar) kabızlığı önler. Yeterli miktarda su içmek dışkıyı yumuşatır. Düzenli egzersiz ise bağırsak hareketlerini düzenler ve hemoroidin tekrarlanma riskini azaltır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hemoroidin yol açtığı ağrı, kaşıntı ve kanama endişe yaratabilir. Bu durum utanç hissine veya sosyal kaygıya neden olabilir. Unutmayın ki hemoroid çok yaygın bir sağlık sorunudur ve doktorunuza anlatmaktan çekinmemelisiniz. Gerektiğinde bir psikologdan destek almak da faydalı olabilir.

Önleme

Hemoroid tamamen önlenemeyebilir, ancak riski büyük ölçüde azaltmak mümkündür. Dengeli beslenmek, bol su içmek, düzenli egzersiz yapmak ve tuvalet alışkanlıklarına dikkat etmek koruyucu önlemlerin başında gelir.

Aşılar

Hemoroid için bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Düzenli aralıklarla doktor kontrolüne gitmek, özellikle 50 yaşından sonra bağırsak sağlığını izlemek ve olası sorunları erken fark etmek açısından önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Tromboze hemoroid: İçindeki kanın pıhtılaşması sonucu şiddetli ağrı ve şişlik
• Anemi: Uzun süreli kanama sonucu kansızlık
• Cilt tahrişi ve enfeksiyon
• Sıkışmış hemoroid: Hemoroidin dışarıda kalıp sıkışması ve kanlanmasının bozulması

Uzun vadeli görünüm

Hemoroid tedavi edilebilir bir durumdur. Çoğu insan yaşam tarzı değişiklikleri ve uygun tedaviyle büyük rahatlama yaşar. Erken teşhis ve doğru tedaviyle belirtiler kontrol altına alınabilir ve günlük hayatınıza rahatça devam edebilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.