Vulvit (Vulva İltihabı) Nedir?

Genel Bakış

Vulvit, vulva adı verilen kadın dış genital bölgesinin iltihaplanmasıdır. Bu durum kaşıntı, kızarıklık, yanma ve ağrı gibi belirtilere yol açabilir. Enfeksiyonlar, kimyasal tahriş edici maddeler veya cilt hastalıkları nedeniyle oluşabilir. Genellikle ciddi bir sağlık sorunu olmasa da, rahatsız edici olabilir ve tedavi edilmesi gerekebilir.

Evet, vulvit çok yaygın bir sorundur. Hayatın her döneminde ortaya çıkabilir ve kadınların büyük bir bölümü en az bir kez bu durumu yaşar.

Her yaştan kadını ve kız çocuğunu etkileyebilir. Bebek bezlerinden yetişkinlik dönemine kadar her yaşta görülebilir. Özellikle üreme çağındaki kadınlarda daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Vulvada kaşıntı ve tahriş hissi
• Kızarıklık ve şişlik
• Yanma hissi, özellikle idrar yaparken
• Ağrı veya hassasiyet
• Kötü kokulu veya olağandışı akıntı
• Ciltte çatlaklar, kabarcıklar veya yaralar

Çocuklarda belirtiler

• Bez bölgesinde kızarıklık (pişik)
• Kaşıntı ve huzursuzluk
• İdrar yaparken ağlama veya yanma belirtisi
• Akıntı veya kötü koku

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Vulvada kuruluk ve incelme
• Kaşıntı ve yanma hissi
• İdrar yaparken ağrı
• Ciltte beyaz lekeler veya yapışıklıklar (olası bir cilt hastalığının belirtisi olabilir)

Nedenler

Ana nedenler

• Mantar enfeksiyonları (en sık genital mantar, yani kandida)
• Bakteriyel enfeksiyonlar
• Viral enfeksiyonlar (uçuk gibi)
• Parfümlü sabun, duş jeli, çamaşır deterjanı veya yumuşatıcı gibi kimyasallara bağlı tahriş
• Pamuklu olmayan iç çamaşırı, sentetik kumaşlar veya dar giysilerin sürtünmesi
• Cilt hastalıkları (egzama, sedef hastalığı, liken sklerozus gibi)
• Hormonal değişiklikler (özellikle menopoz sonrası östrojen azalması)

Risk faktörleri

• Antibiyotik kullanımı (mantar enfeksiyonunu tetikleyebilir)
• Diyabet (şeker hastalığı) ve yüksek kan şekeri
• Islak mayoyla uzun süre oturmak
• Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar
• Zayıf bağışıklık sistemi
• Hijyen ürünleri, kokulu pedler veya tamponlar
• Dar veya sentetik iç çamaşırı kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli ağrı, yüksek ateş veya idrar yapamama gibi acil belirtiler varsa
• Hızla yayılan kızarıklık veya kabarcıklar oluştuysa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Belirtiler birkaç günden uzun sürüyorsa veya kötüleşiyorsa
• Evde uygulanan önlemlere rağmen geçmiyorsa
• Rahatsız edici kaşıntı, akıntı veya kötü koku varsa
• Çocukta tekrarlayan vulvit belirtileri görülüyorsa

Tanı

Doktor önce şikayetlerinizi dinler ve vulva bölgesini muayene eder. Ayrıca tıbbi geçmişiniz, kullandığınız ürünler ve hijyen alışkanlıklarınız hakkında sorular sorabilir.

Yapılabilecek testler

• Vulvadan sürüntü örneği alınarak enfeksiyon varlığının araştırılması
• İdrar tahlili
• Gerekirse alerji testleri veya cilt biyopsisi (çok nadir)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında hafif bir rahatsızlık hissedebilirsiniz, ancak işlem genellikle kısa sürer. Doktorunuz büyük ihtimalle tanıyı muayene ile koyabilir ve nasıl tedavi olacağınızı anlatır.

Tedavi

Tedavi, vulvitin nedenine bağlıdır. Enfeksiyon varsa doktorunuz uygun ilacı reçete edebilir, tahriş varsa tahrişe yol açan maddelerden kaçınmanız önerilir. Genellikle tedavi evde uygulanabilir.

Evde kişisel bakım

• Vulva bölgesini her gün ılık suyla yıkayın ve sabun kullanmaktan kaçının
• Yıkandıktan sonra bölgeyi yumuşak bir havluyla nazikçe kurulayın
• Pamuklu, bol ve hava alan iç çamaşırı tercih edin
• Parfümlü ped, tampon, sabun ve duş jeli kullanmayın
• Kaşıntıyı azaltmak için soğuk kompres uygulayın
• Islak kıyafet ve mayoyla uzun süre kalmayın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz enfeksiyon türüne göre mantar önleyici veya antibiyotik kremler ya da ağızdan alınan ilaçlar önerebilir. Şiddetli iltihap durumlarında kısa süreli kortikosteroid kremler kullanılabilir. Menopoz sonrası hormonal değişikliklere bağlıysa doktorunuz hormonal bir krem önerebilir. Hangi ilacın size uygun olduğunu yalnızca doktorunuz belirlemelidir.

Bu durumla yaşamak

Vulvit belirtileri genellikle birkaç gün ile bir hafta içinde iyileşir. Tedavi süresince hijyen kurallarına dikkat etmek, tahrişten kaçınmak ve doktorunuzun önerilerine uymak önemlidir. Cinsel ilişki sırasında ağrı veya rahatsızlık hissediyorsanız, tamamen iyileşene kadar bekleyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Her gün temiz ve kuru iç çamaşırı giyin
• Havuz ve deniz sonrası ıslak mayoyu hemen çıkarın
• Kokulu ürünler yerine kokusuz, hipoalerjenik ürünleri tercih edin
• Tuvalet temizliğinde önden arkaya doğru silin
• Stresi yönetmeye çalışın; stres bağışıklığı etkileyebilir

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenme, özellikle kan şekerini dengede tutmak mantar enfeksiyonlarının tekrarlama riskini azaltabilir. Düzenli egzersiz genel sağlığı destekler; ancak egzersiz sonrası terli kıyafetleri hemen değiştirmek önemlidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli kaşıntı ve ağrı, uyku sorunlarına ve günlük aktivitelerde zorlanmaya yol açabilir. Bu durum bazı kişilerde utanma veya kaygı yaratabilir. Unutmayın, vulvit tıbbi bir durumdur ve doktora anlatmaktan çekinmemelisiniz.

Önleme

Her zaman önlenemese de altta yatan nedenlerin çoğu önlenebilir. Düzenli hijyen, tahriş edici maddelerden kaçınma ve uygun kıyafet seçimi ile risk büyük ölçüde azaltılabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Belirtilerin uzun süre devam etmesi ve yaşam kalitesinin düşmesi
• Enfeksiyonun idrar yolu veya vajinaya yayılması
• Şiddetli kaşımaya bağlı deri yaraları ve ikincil bakteriyel enfeksiyonlar
• Ciltte kronik değişiklikler (kalınlaşma, renk değişikliği)

Uzun vadeli görünüm

Doğru tanı ve tedavi ile vulvit genellikle kısa sürede iyileşir. Tekrarlama riski olsa da, doktorunuzun önerilerine uymak ve tahriş edici faktörlerden kaçınmak bu riski büyük ölçüde azaltır. Çoğu kadın için sorun kalıcı iz bırakmadan çözülür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.