Sklerozan Mezenterit Nedir?

Genel Bakış

Sklerozan mezenterit, karnın içinde bağırsakları karın duvarına bağlayan ve kan damarlarını içeren zar (mezenter) adlı dokunun kronik iltihaplanması ve zamanla sertleşip kalınlaşması durumudur. Bu süreç bağırsak hareketlerini etkileyebilir ve karın ağrısı gibi belirtilere neden olabilir.

Hayır, sklerozan mezenterit çok nadir görülen bir hastalıktır. Kesin toplum görülme sıklığı bilinmemektedir; çünkü pek çok kişi belirti vermediği için doktora başvurmayabilir ve tanı konulmaz.

En sık 50-70 yaş arasındaki erkeklerde görülür. Ancak kadınlarda ve diğer yaş gruplarında da ortaya çıkabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Karın ağrısı
• Karında şişkinlik veya dolgunluk hissi
• Mide bulantısı ve bazen kusma
• İshal veya kabızlık
• İştah kaybı
• İstenmeyen kilo kaybı

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda sklerozan mezenterit çok nadirdir. Görüldüğünde karın ağrısı, kusma, ishal ve büyüme geriliği gibi belirtiler ortaya çıkabilir, ancak bu belirtiler çocuklarda daha sık görülen diğer hastalıklardan da kaynaklanabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı erişkinlerde belirtiler daha silik olabilir. Karın ağrısı, kabızlık, iştahsızlık ve kilo kaybı ön planda olur. Bu belirtiler yaşlanmayla veya başka hastalıklarla karıştırılabildiği için tanı gecikebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Sklerozan mezenteritin kesin nedeni bilinmemektedir. Vücudun bağışıklık sisteminin, mezenter dokusuna karşı anormal bir iltihabi yanıt geliştirdiği düşünülmektedir.
• Geçirilmiş karın ameliyatları, karın bölgesine radyoterapi uygulanması veya bazı enfeksiyonlar bu yanıtı tetikleyebilir.

Risk faktörleri

• Orta yaş ve üzeri olmak (özellikle 50-70 yaş arası)
• Erkek cinsiyet
• Karın ameliyatı geçirmiş olmak
• Karın bölgesine radyoterapi almış olmak
• Sigara kullanımı
• Bazı bağ dokusu hastalıkları veya tümör hastalıkları varlığı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Karın ağrınız sürekli hale geldiyse veya şiddeti arttıysa
• Açıklanamayan bir şekilde kilo kaybediyorsanız
• Tekrarlayan kusma veya beslenememe sorunu yaşıyorsanız
• Bağırsak alışkanlıklarınızda belirgin ve inatçı değişiklik fark ettiyseniz

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Zaman zaman tekrarlayan karın ağrısı veya şişkinlik yaşıyorsanız
• İştahsızlık veya yemeklerden sonra rahatsızlık hissediyorsanız
• Karında ele gelen kitle veya dolgunluk hissi fark ediyorsanız

Tanı

Sklerozan mezenterit tanısı özellikle görüntüleme yöntemleriyle konur. En sık kullanılan tetkik bilgisayarlı tomografi (BT) taramasıdır. Çoğu zaman hastalık, başka bir nedenle yapılan karın görüntülemesi sırasında tesadüfen keşfedilir.

Yapılabilecek testler

• Bilgisayarlı tomografi (BT) taraması
• Karın ultrasonografisi
• Manyetik rezonans görüntüleme (MR)
• Kan testleri ve iltihap belirteçlerinin bakılması
• Bağırsak endoskopisi (lokalize lezyonlarda)
• Biyopsi (şüpheli durumlarda, kesin tanı için)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz önce şikayetlerinizi dinleyecek, ayrıntılı bir karın muayenesi yapacak ve tıbbi öykünüzü sorgulayacaktır. Gerekli görürse görüntüleme testleri isteyecektir. Bu testler sırasında karın bölgenizdeki dokulardaki kalınlaşma ve iltihap görülmeye çalışılır. Tanı konduktan sonra düzenli aralıklarla takip planı oluşturulur.

Tedavi

Sklerozan mezenterit tedavisinin amacı iltihabı azaltmak, belirtileri kontrol altına almak ve bağırsak tıkanıklığı gibi komplikasyonları önlemektir. Hastalık belirti vermiyorsa tedavi gerekmeyebilir; sadece düzenli doktor kontrolü yeterli olabilir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği takip programına uyun.
• Sağlıklı ve dengeli beslenmeye özen gösterin.
• Sigara kullanıyorsanız bırakmayı hedefleyin.
• Kilo değişimlerinizi ve karın ağrısı şikayetlerinizi not alarak doktorunuzla paylaşın.

Tıbbi tedaviler

Belirtileri olan hastalarda genellikle iltihabı baskılayan ilaçlar kullanılır. Bunlar ağızdan alınan kortikosteroidler veya bağışıklık sistemini düzenleyen tedaviler olabilir. Bazı hastalarda hormonal tedavi de uygulanabilir. Hangi ilacın hangi süreyle kullanılacağına hastanın klinik durumuna göre doktor karar verir. Hiçbir ilacı doktor önerisi olmadan kullanmayın. İlaçlar genellikle uzun süreli takip gerektirebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadir olarak, bağırsak tıkanıklığı, bağırsak delinmesi veya bağırsak damarlarında tıkanmaya bağlı dolaşım bozukluğu gelişirse cerrahi müdahale gerekebilir. Bu durumda ameliyat kararı cerrahi uzmanı tarafından hastaya özel olarak verilir.

Bu durumla yaşamak

Sklerozan mezenterit genellikle yavaş ilerleyen bir hastalıktır ve çoğu kişi günlük yaşamına devam edebilir. Şikayetler alevlenme dönemlerinde artabilir, bu dönemlerde doktorunuzun önerdiği tedaviler belirtileri hafifletmeye yardımcı olur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Hafif ve düzenli egzersiz yapın; yürüyüş gibi aktiviteler bağırsak hareketlerini düzenlemeye yardımcı olabilir.
• Yeterli uyumaya ve stresten uzak kalmaya çalışın.
• Doktorunuzun verdiği ilaçları düzenli kullanın, kendinizi iyi hissetseniz bile bırakmayın.

Diyet ve egzersiz

Bu hastalık için özel bir diyet yoktur. Lif açısından zengin besinler, sebze, meyve ve bol su tüketmek genel bağırsak sağlığını destekler. Yemeklerden sonra oluşan dolgunluk hissi için daha küçük öğünler halinde, sık sık yemek faydalı olabilir. Düzenli hafif egzersiz hem bağırsak hareketlerini hem de genel enerjinizi olumlu etkiler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bir hastalıkla yaşamak zaman zaman kaygı ve belirsizlik hissi yaratabilir. Bu duygular normaldir. Kendinizi kötü hissettiğinizde aileniz, arkadaşlarınız veya bir psikologla konuşmak iyi gelir. Ağır ve kalıcı bir çaresizlik veya umutsuzluk hissederseniz mutlaka ruh sağlığı desteği alın.

Önleme

Sklerozan mezenteriti önlemenin bilinen bir yolu yoktur. Ancak sağlıklı bir yaşam tarzı, sigara kullanmamak ve düzenli sağlık kontrolleri genel sağlığın korunması açısından önemlidir.

Aşılar

Bu hastalığa özel bir aşı bulunmamaktadır. Genel aşılama önerileri için aile hekiminize danışabilirsiniz.

Tarama programları

Toplumda sklerozan mezenterit için rutin bir tarama testi önerilmemektedir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Bağırsak tıkanıklığı
• Bağırsak delinmesi
• Bağırsak damarlarında pıhtıya bağlı dolaşım bozukluğu (ischemic enteritis)
• Kronik karın ağrısı ve buna bağlı yaşam kalitesinin düşmesi
• Beslenme yetersizlikleri

Uzun vadeli görünüm

Sklerozan mezenteritte prognoz oldukça değişkendir. Belirti vermeyen hastalarda sadece düzenli takip yeterli olur. Belirti veren hastalarda ise uygun tedavi ile şikayetler çoğunlukla kontrol altına alınabilir. Her ne kadar zaman zaman tekrarlamalar olabilse de, çoğu kişi normal hayatına devam edebilir. Düzenli doktor takibi komplikasyon riskini azaltır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.