Doğum Sonrası Tiroid İltihabı (Postpartum Tiroidit)

Genel Bakış

Doğum sonrası tiroid iltihabı, doğum yaptıktan sonra tiroid bezinizin iltihaplanmasıdır. Tiroid bezi, boynunuzun ön kısmında bulunan küçük, kelebek şeklinde bir bezdir ve vücudunuzun enerjisini, kalp atışını ve ruh halini düzenleyen hormonları üretir. Bu durumda tiroid bezi geçici olarak çok fazla veya çok az hormon üretebilir.

Evet, oldukça sık görülür. Doğum yapan her 10 kadından yaklaşık 1'inde bu durum gelişir.

Yalnızca doğum yapmış kadınları etkiler. Özellikle otoimmün bir hastalığı (bağışıklık sisteminin kendi vücuduna saldırdığı durum) veya ailesinde tiroid hastalığı öyküsü olan kadınlarda daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Aşırı yorgunluk ve halsizlik
• Çarpıntı, hızlı kalp atışı
• Sıcağa tahammülsüzlük, terleme
• Anksiyete veya sinirlilik
• Kilo kaybı veya kilo alma
• Dikkat dağınıklığı, unutkanlık
• Depresyon veya duygu durum değişiklikleri
• Saç dökülmesi

Çocuklarda belirtiler

• Bu durum çocukları etkilemez; yalnızca doğum yapmış kadınlarda görülür.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bu durum yaşlıları etkilemez; yalnızca doğum yapmış kadınlarda görülür.

Nedenler

Ana nedenler

• Doğum sonrası bağışıklık sisteminin tiroid bezine saldırması sonucu iltihaplanma oluşur.
• Ailede tiroid hastalığı öyküsü olması bu duruma yatkınlık yaratabilir.

Risk faktörleri

• Tip 1 diyabet hastası olmak
• Tiroid antikorlarına sahip olmak
• Ailede tiroid hastalığı öyküsü
• Hashimoto hastalığı gibi otoimmün tiroid hastalığı geçmişi

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrısı veya bayılma
• Kalp atışında çok hızlı veya düzensizlik
• Kendinize veya bebeğinize zarar verme düşünceleri

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Doğum sonrası aşırı yorgunluk fark ederseniz
• Kilo değişiklikleri, sıcağa veya soğuğa duyarlılık gibi belirtilerden endişeleniyorsanız
• Ruh hali değişiklikleri veya depresyon hissediyorsanız doktorunuza danışın

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi dinler, boynunuzu muayene eder ve kan testleri ister. Tiroid fonksiyon testleri hormon seviyelerinizi gösterir.

Yapılabilecek testler

• Kan testi: TSH, serbest T4 ve T3 hormonları
• Tiroid antikor testleri: bağışıklık sisteminin belirtilerini saptamak için
• Gerekirse tiroid ultrasonu: bezin yapısını incelemek için

Randevunuzda neler beklenir

Tanı için bazen tek bir kan testi yeterli olmayabilir. Doktorunuz birkaç hafta veya ay içinde testleri tekrarlayabilir. Tedaviye ihtiyaç duyup duymadığınız, belirtileriniz ve hormon seviyelerinize göre belirlenir.

Tedavi

Tedavi belirtilerinizin şiddetine ve hangi fazda olduğunuza bağlıdır. Çoğu kadın için asıl yaklaşım düzenli takip ve belirtilerin hafifletilmesidir. Hipertiroidi fazında belirtileri azaltmak için bazı ilaçlar kullanılabilir; hipotiroidi fazında tiroid hormonu desteği verilebilir. Hangi tedavinin uygulanacağına doktorunuz karar verir.

Evde kişisel bakım

• Yeterince dinlenin ve uyumaya çalışın
• Sağlıklı ve dengeli beslenin
• Stresten uzak durmaya çalışın
• İlaçlarınızı doktorunuzun önerdiği şekilde kullanın
• Düzenli doktor kontrollerinizi ihmal etmeyin

Tıbbi tedaviler

Belirtiler şiddetliyse doktorunuz, tiroid hormonunu dengelemek için bazı ilaçlar önerebilir. Bu ilaçların dozu ve süresi kişiye göre ayarlanır. Tedavi sırasında doktor kontrolü gereklidir. İlaçlar herkeste aynı olmaz; bu nedenle yalnızca doktorunuzun reçete ettiği ilacı kullanın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bu durumda cerrahi tedavi gerekmez.

Bu durumla yaşamak

Doğum sonrası tiroiditi genellikle geçici olmakla birlikte, günlük yaşamı etkileyebilir. Kendinize ve bebeğinize iyi bakmanız, dinlenme ve sağlığınıza dikkat etmeniz önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli ve dengeli beslenmeye özen gösterin
• Doktorunuz onaylarsa hafif egzersizler yapın
• Ailenizden ve çevrenizden yardım isteyin
• Mümkünse stresten kaçının

Diyet ve egzersiz

Tiroid fonksiyonunuzu desteklemek için kalsiyum, selenyum ve iyot içeren besinler tüketebilirsiniz. Ancak iyot takviyesi almadan önce doktorunuza danışın. Egzersiz yapabilirsiniz ancak aşırı yorulmaktan kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Tiroid hormonları ruh halini doğrudan etkiler. Bu nedenle depresyon, kaygı, sinirlilik ve ağlama nöbetleri yaşayabilirsiniz. Bu duygular normaldir ve genellikle geçicidir. Ancak ağır depresyon hissi yaşıyorsanız mutlaka destek alın.

Önleme

Doğum sonrası tiroiditini tamamen önlemek mümkün değildir. Ancak riskiniz varsa doktorunuzla konuşarak doğum sonrası dönemde tiroid fonksiyonlarınızı takip ettirebilirsiniz.

Tarama programları

Doktorunuz, risk faktörleriniz varsa doğum sonrası kontrol muayenesinde tiroid testleri isteyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Tiroid hormonları uzun süre çok düşük veya çok yüksek kalabilir
• Aşırı yorgunluk ve günlük işleri yapamama
• Kalp ritmi sorunları
• Ağırlaşan depresyon ve ruh hali değişiklikleri

Uzun vadeli görünüm

Çoğu kadın için doğum sonrası tiroiditi geçici bir durumdur ve 12-18 ay içinde tiroid fonksiyonları normale döner. Bazı kadınlarda ise kalıcı hipotiroidi gelişebilir; bu durumda düzenli ilaç kullanımı ile sağlıklı bir yaşam sürmek mümkündür. Bu süreçte yalnız değilsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.